Karbondioksit

Karbondioksit
Carbon dioxide Carbon dioxide
Diğer adları Karbonik asit gazı
Moleküler formülü CO2
Moleküler ağırlığı 44,01 g/mol
Katı hali Kuru buz
Görünümü Renksiz
CAS numarası [124-38-9]
Özellikleri
Yoğunluk ve Faz 1600 kg/m³, katı
1,98 kg/m³, 298 K de gaz
Suda çözünürlüğü 1,45 kg/m³;
Buharlaşma
gizli ısısı
25,13 kJ/mol
Erime noktası -78 °C (195 K),
Kaynama noktası -57 °C (216 K),
Asitlik (pKa) 6,35 ve 10,33
Viskozite 0,07 c P at -78 °C
Yapısı
Moleküler şekli Doğrusal
Kristal yapısı quartz-like
Dipole moment sıfır
Hazards
MSDS External MSDS
Main hazards asphyxiant, irritant
NFPA 704 (liquid)
R/S statement R: As, Fb
S: 9, 23, 36a (liquid)
RTECS number FF6400000
Supplementary data page
Structure & properties n, εr, etc.
Spectral data UV, IR, NMR, MS
Benzer bileşikler
Benzer oksitler metanal
Demir (iii) oksit
Benzer bileşikler Karbon
Metan
Karbonmonoksit
Belirtilenlerin dışında, bilgiler
maddelerin (25 °C, 100 kPa'daki) standard halleri için verilmiştir.

Karbondioksit, kovalent bağlı bir karbon ve iki oksijen atomundan oluşan moleküle sahip, normal koşullarda gaz halinde bulunan bileşiğin adıdır. Renk ve kokusu yoktur. Formülü CO2 şeklinde olup molekül ağırlığı 44,009 g/mol'dür. Karbon içeren besin maddelerin metabolize edilmesi sonucu meydana gelen bir son üründür.

Solunumdaki yeri açısından hayati önem arz eder. Oksijen akciğerlere üst hava yollarını geçerek gelir ve alveolde hemoglobin ile taşınarak alveole getirilmiş olan karbondioksit ile yer değiştirir. Daha sonra karbondioksit oksijenin takip ettiği yolla dışarıya verilir. Bitkiler gündüz CO2 alır, O2 verirler. Gece ise O2 alır, CO2 verirler.

CO2 serbest gaz halinde volkanik bölgelerden çıkan gazlarda, suda çözünmüş olarak ise maden suyunda bulunur. Şehir ve dağlık bölgelerde değişmek üzere atmosfer havasında ortalama %0,03-0,04 nispetinde, egzozda ise %13 nispetinde bulunur.

Laboratuvarda CO2, kızdırılmış kok kömürü üzerinden hava geçirilerek elde edilir. CO2 kanda belli seviyelerde bulunur ve vücudumuzun tampon sistemlerinden birini meydana getirir. Kanda artması halinde asidoz, azalması halinde ise alkaloz meydana gelir. Bu durumlar dolaylı olarak hidrojen iyonu konsantrasyonunu etkilemesi ile meydana getirir. Atardamar kanında, CO2 basıncı 120 mm Hg'ye varırsa; baş ağrısı, adale seğirmeleri, oryantasyon bozukluğu, (olmayan şeyleri gören) bir şuur bulanıklığı, konfüzyon, hatta koma görülebilir.

Karbonik asit

Karbondioksitin su ile reaksiyonu sonucu meydana gelen zayıf bir asittir: (CO2 + H2O → H2CO3). Gazoz ve soda yapımında kullanılır. Karbonik asit basınç altında şişelere konur, bir kısmı çözünür, bir kısmı ise sıvının üzerinde kalır. Kapak açılınca kaynama sesi vererek dışarı çıkar. Çözünmüş kısım ise gazoza, sodaya tat verir.

CO2 yangın söndürme aracında da kullanılır. Bugün birçok yerde bulunması mecburi olan bu araçların aslını basınçla doldurulmuş CO2 meydana getirir. Kafi miktarda CO2 bulunan yerde yanma olayı devam edemez. Çelik tüplerde 50 Atmosfer basınç altında CO2 saklanır. Tüp içinde basınç sebebiyle sıvı halde bulunur. Musluğu açıldığında CO2 hızla buharlaşır ve yanmakta olan cismin üzerini örter, hava ile temasını keser. Böylece yanma olayı durur.

En otros idiomas
Afrikaans: Koolstofdioksied
Alemannisch: Kohlenstoffdioxid
беларуская: Дыяксід вугляроду
беларуская (тарашкевіца)‎: Дыяксыд вугляроду
bosanski: Ugljik-dioksid
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nê-iōng-huá-táng
ᏣᎳᎩ: ᎠᏛᎸᏓ
čeština: Oxid uhličitý
dansk: Kuldioxid
dolnoserbski: Wuglikowy dioksid
Esperanto: Karbona dioksido
Nordfriisk: Kööldioxid
贛語: 二氧化碳
hornjoserbsce: Wuhlikowy dioksid
Kreyòl ayisyen: Dyoksid kabòn
magyar: Szén-dioxid
Հայերեն: Ածխաթթու գազ
interlingua: Anhydrido carbonic
Bahasa Indonesia: Karbon dioksida
íslenska: Koltvísýringur
日本語: 二酸化炭素
la .lojban.: tabrelkijno
Basa Jawa: Karbon dioksida
한국어: 이산화 탄소
Lëtzebuergesch: Kuelendioxid
Limburgs: Kooldioxide
Bahasa Melayu: Karbon dioksida
Plattdüütsch: Kohlenstoffdioxid
Nederlands: Koolstofdioxide
norsk nynorsk: Karbondioksid
Piemontèis: Anidrid carbònica
Runa Simi: Chimlasay
srpskohrvatski / српскохрватски: Ugljen-dioksid
Simple English: Carbon dioxide
slovenčina: Oxid uhličitý
slovenščina: Ogljikov dioksid
српски / srpski: Угљен-диоксид
Seeltersk: Koolestofdioxid
Basa Sunda: Karbon dioksida
svenska: Koldioxid
Kiswahili: Dioksidi kabonia
українська: Діоксид вуглецю
vepsän kel’: Hil'muiktuzgaz
Tiếng Việt: Cacbon điôxít
中文: 二氧化碳
文言: 二氧化碳
粵語: 二氧化碳