Hayvanlar

Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Hayvanlar
Animal diversity.png
Bilimsel sınıflandırma
Domain:Eukaryota (Ökaryotlar)
Âlem:Animalia (Hayvanlar)
Linnaeus, 1758
Altalemler

Hayvan, canlılar dünyasının ökaryotlar (Eukaryota) üst âlemindeki hayvanlar (Animalia) âleminde sınıflanan canlıların ortak adıdır. "Hayvan" sözcüğü, günlük kullanımda esasen insan dışı nefes alan ve hareket eden şeyleri ifade etmek için kullanılırsa da biyolojik bağlamda insanı da içerir. Hayvanlar âleminin bilimsel ve Latince adı olan "Animalia" terimi ise yine Latince olan ve "yaşayan" ya da "ruh" anlamına gelen animadan türetilmiş animal sözcüğünün çoğuludur. Hayvanlar âlemini tanımlayan bir başka Latince bilimsel terim de Metazoa'dır.

Genellikle çevrelerine uyum sağlayan ve diğer canlılarla beslenen çokhücreliler âlemidir. Vücutları, embriyonun bazı metamorfozlar geçirmesiyle gelişir. Ökaryotik çok hücreli organizmalardır. Besinlerini genel olarak sindirerek alırlar.

Hayvanların birçoğu hareketlidir ve bitkilerde tipik olan kalın hücre duvarları genellikle yoktur. Embriyonik gelişim esnasında büyük ölçülerde hücresel göçler ve doku organizasyonları görülür. Üremeleri primer (birincil) olarak seksüeldir; diploit kromozom taşıyan dişi ve erkekler mayozla haploit kromozomlu gametleri, bunlar da birleşerek diploit zigotu oluşturur.

1,5 milyondan fazla yaşayan türü tanımlanmıştır fakat gerçek miktarın bazılarına göre 20 milyon, bazılarına göre de 50 milyondan fazla olduğu sanılmaktadır.

Dünyadaki hayvanların sistematik dağılışı.

Karakteristikleri

Hayvanları diğer canlılardan ayıran birçok karakteristik fark vardır. Hayvanlar ökaryotiktir ve çoğunlukla çok hücrelidirler. Bu onları bakteriler ve protozoalardan ayırır. Heterotrof (dışbeslenen), kendi besinlerini üretememeleri onları bitkiler ve Alglerden ayırır. Hücre duvarlarının sert olmayışı da onları bitkiler, algler ve mantarlardan ayırır. Hayvanlar bazı hayat evreleri hariç hareketlidirler. Birçok hayvan türü embriyo evresinde Blastula evresinden geçer ki bu hayvanlara özgü bir evredir.

En otros idiomas
Acèh: Binatang
Afrikaans: Dier
Alemannisch: Tiere
አማርኛ: እንስሳ
aragonés: Animalia
Ænglisc: Dēor
العربية: حيوان
ܐܪܡܝܐ: ܚܝܘܬܐ
مصرى: حيوان
অসমীয়া: প্ৰাণী
asturianu: Animal
Atikamekw: Awesis
Aymar aru: Uywa
azərbaycanca: Heyvanlar
تۆرکجه: حئیوان
башҡортса: Хайуандар
Boarisch: Viecha
žemaitėška: Gīvē
Bikol Central: Hayop
беларуская: Жывёлы
беларуская (тарашкевіца)‎: Жывёлы
български: Животни
भोजपुरी: जानवर
Bislama: Animol
bamanankan: Bagan
বাংলা: প্রাণী
brezhoneg: Loen
bosanski: Životinje
буряад: Амитан
català: Animals
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dông-ŭk
Cebuano: Mananap
ᏣᎳᎩ: ᎦᏂᏝᎢ
Tsetsêhestâhese: Hova
کوردی: گیانلەبەر
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: ᐱᓯᐢᑭᐤ
čeština: Živočichové
Чӑвашла: Чĕр чун
Cymraeg: Anifail
dansk: Dyr
Deutsch: Tier
Zazaki: Heywan
डोटेली: प्राणी
Ελληνικά: Ζώο
English: Animal
Esperanto: Bestoj
español: Animalia
eesti: Loomad
euskara: Animalia
estremeñu: Animalia
فارسی: جانوران
Võro: Eläjäq
Na Vosa Vakaviti: Manumanu
føroyskt: Dýr
français: Animal
arpetan: Animâl
Nordfriisk: Diarten
Frysk: Dieren
Gaeilge: Ainmhí
贛語: 動物
Gàidhlig: Beathach
galego: Animais
Avañe'ẽ: Mymba
ગુજરાતી: પ્રાણી
Gaelg: Baagh
Hausa: Dabba
客家語/Hak-kâ-ngî: Thung-vu̍t
עברית: בעלי חיים
हिन्दी: प्राणी
Fiji Hindi: Jaanwar
hrvatski: Životinje
Kreyòl ayisyen: Zannimo
magyar: Állatok
Հայերեն: Կենդանիներ
interlingua: Animal
Bahasa Indonesia: Hewan
Interlingue: Animal
Iñupiak: Niġrun
Ilokano: Ayup
ГӀалгӀай: Дийнаташ
Ido: Animalo
íslenska: Dýr
italiano: Animalia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓂᕐᔪᑦ
日本語: 動物
Patois: Animal
la .lojban.: danlu
Basa Jawa: Sato kéwan
ქართული: ცხოველები
Qaraqalpaqsha: Haywanlar
Taqbaylit: Aɣersiw
Kongo: Kibulu
қазақша: Жануарлар
ភាសាខ្មែរ: សត្វ
ಕನ್ನಡ: ಪ್ರಾಣಿ
한국어: 동물
Перем Коми: Пода
कॉशुर / کٲشُر: جانور
Ripoarisch: Dier
kurdî: Heywan
kernowek: Enyval
Кыргызча: Жаныбарлар
Latina: Animalia
Lëtzebuergesch: Déiereräich
лакку: ХӀайван
лезги: Гьайванар
Lingua Franca Nova: Animal
Limburgs: Bieste
Ligure: Animalia
lumbaart: Bestia
lingála: Nyama
ລາວ: ສັດ
lietuvių: Gyvūnai
latgaļu: Dzeivinīki
latviešu: Dzīvnieki
मैथिली: पशु
Basa Banyumasan: Kewan
Malagasy: Biby
олык марий: Янлык
Baso Minangkabau: Binatang
македонски: Животно
മലയാളം: ജന്തു
монгол: Амьтан
मराठी: प्राणी
Bahasa Melayu: Haiwan
Malti: Annimal
Mirandés: Animal
မြန်မာဘာသာ: တိရစ္ဆာန်
эрзянь: Ракшат
مازِرونی: حیوون
Nāhuatl: Yolcatl
Napulitano: Animale
Plattdüütsch: Deerter
Nedersaksies: Dieren
नेपाली: जनावर
नेपाल भाषा: पशु
Nederlands: Dierenrijk
norsk nynorsk: Dyr
norsk: Dyr
Novial: Animalia
Nouormand: Animâ
Diné bizaad: Naaldeehii
occitan: Animalia
Oromoo: Binensotta
ਪੰਜਾਬੀ: ਜੰਤੂ
Kapampangan: Animal
Deitsch: Gedier
पालि: Ariyasaccāni
polski: Zwierzęta
Piemontèis: Animalia
پنجابی: جانور
پښتو: ژوي
português: Animalia
Runa Simi: Uywa
rumantsch: Animals
Romani: Vasho
română: Regnul Animalia
armãneashti: Animalu
tarandíne: Regnum Animalia
русский: Животные
русиньскый: Быдла
Kinyarwanda: Inyamaswa
संस्कृतम्: जन्तवः
саха тыла: Харамай
sicilianu: Armali
Scots: Ainimal
srpskohrvatski / српскохрватски: Životinje
සිංහල: සත්තු
Simple English: Animal
slovenčina: Živočíchy
slovenščina: Živali
chiShona: Mhuka
Soomaaliga: Xayawaan
shqip: Kafsha
српски / srpski: Животиње
Sranantongo: Meti
Seeltersk: Dierte
Basa Sunda: Sato
svenska: Djur
Kiswahili: Mnyama
தமிழ்: விலங்கு
తెలుగు: జంతువు
тоҷикӣ: Ҳайвон
ไทย: สัตว์
ትግርኛ: እንስሳ
Türkmençe: Haýwanlar
Tagalog: Hayop
lea faka-Tonga: Monumanu
Tok Pisin: Abus
Xitsonga: Swiharhi
татарча/tatarça: Хайваннар
chiTumbuka: Vinyama
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ھايۋانات
українська: Тварини
اردو: جانور
oʻzbekcha/ўзбекча: Hayvonlar
Tshivenda: Phukha
Tiếng Việt: Động vật
West-Vlams: Bêesten (ryk)
walon: Biesse
Winaray: Hayop
Wolof: Rab
吴语: 動物
isiXhosa: Isilwanyana
მარგალური: ჩხოლარეფი
ייִדיש: בעלי חיים
Yorùbá: Ẹranko
Vahcuengh: Doenghduz
Zeêuws: Beêsten
中文: 动物
文言: 動物
Bân-lâm-gú: Tōng-bu̍t
粵語: 動物
isiZulu: Izilwane