Ermeni Kırımı

Ermeni Kırımı
Osmanlı askerleri eşliğinde Harput'tan Mezire (günümüzdeki Elâzığ) yakınındaki bir hapishaneye doğru sürülen Ermeniler, Nisan 1915.
BölgeOsmanlı İmparatorluğu
Tarih1915[not 1]
HedefErmeniler
Saldırı türü
Açlık · katliam · soykırım · tehcir
Ölü800.000-1,5 milyon (tartışmalı)[not 2]
İşleyenlerOsmanlı İmparatorluğu (İttihat ve Terakki)
SebepErmeni karşıtlığı

Ermeni Kırımı,[8] Ermeni Soykırımı[9] (ErmeniceՀայոց Ցեղասպանութիւն,[not 3] Hayodz Dzeğasbanutün) veya Ermeni Tehciri,[10][11] Osmanlı hükûmetinin Ermenilere karşı gerçekleştirdiği etnik temizlik. Tehcir ve katliamlar sonucunda ölen Ermenilerin sayısının 800.000 ile 1,5 milyon arasında olduğu birçok tarihçi tarafından kabul edildi.[12][13] Olayların başlangıç tarihi çoğunlukla 250 Ermeni aydının ve komite liderinin Osmanlı yöneticileri tarafından Kostantiniyye'den Ankara'ya sürüldüğü ve birçoğunun öldürüldüğü 24 Nisan 1915 ile ilişkilendirildi. Ermeni Kırımı, sağlıklı erkek nüfusun toptan öldürülmesi ya da askere alınarak zorla çalıştırılması ve sonrasında kadın, çocuk ve yaşlılarla birlikte ölüm yürüyüşü koşullarında Suriye Çölü'ne sürülmesi gibi olaylarla birlikte I. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında iki aşamada gerçekleşti. Askerlerin koruması eşliğinde yurtlarından sürülen Ermeniler, sürgün sırasında yiyecek ve su sıkıntısı yaşadı; ayrıca çeşitli raporlara göre zaman zaman soygun, tecavüz ve katliamlara maruz kaldı.[14][15][16] Dünya genelindeki Ermeni diasporası, genel anlamda Ermeni Kırımı'nın doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıktı.[17]

Raphael Lemkin, Yunanca'dan ırk anlamına gelen genos ve Latince'den katletmek anlamına gelen -cide sözlerini birleştirerek yaratığı genocide yani soykırım kelimesini Ermeni katliamlarını tanımlamak için de kullandı.[18] Yapılan katliamların Ermenileri ortadan kaldırmak için düzenli bir şekilde gerçekleştiğini öne süren bazı tarihçiler, ölümleri ilk modern soykırımlardan biri olarak kabul etti.[19][20][21] Ermeni Kırımı, soykırım çalışmaları alanında Holokost'tan sonra üzerinde en çok araştırma yapılan ikinci konu oldu.[22][23]

Osmanlı İmparatorluğu'nun ardıl devleti olan Türkiye Cumhuriyeti, soykırım sözcüğünün Osmanlı yönetiminin son yıllarında gerçekleşen toplu katliamları tanımlamak için doğru terim olmadığını belirterek sözcüğü kullanmayı reddeder. Son yıllarda ülke, katliamların soykırım olarak tanınmasına yönelik çağrılarla tekrar karşı karşıyadır.[24] Günümüz itibarıyla 29 ülke toplu katliamları resmen soykırım şeklinde tanımlar[25] ve bu görüş çeşitli soykırım araştırmacıları tarafından da paylaşılır.[26][27][28]

En otros idiomas
azərbaycanca: Erməni soyqırımı
беларуская: Генацыд армян
Esperanto: Armena genocido
hornjoserbsce: Genocid Armenjanow
Արեւմտահայերէն: Հայոց Ցեղասպանութիւն
Bahasa Indonesia: Genosida Armenia
Lëtzebuergesch: Armenesche Vëlkermuerd
македонски: Ерменски геноцид
Bahasa Melayu: Genosid Armenia
Nederlands: Armeense genocide
srpskohrvatski / српскохрватски: Armenski genocid
Simple English: Armenian Genocide
slovenčina: Arménska genocída
slovenščina: Armenski genocid
татарча/tatarça: Ärmännär genotsidı
українська: Геноцид вірмен
Tiếng Việt: Diệt chủng Armenia