Davranışçılık

Behaviorizm[1] veya davranışçılık, I. Dünya Savaşı sıralarında bir grup Amerikan psikoloğun, yapısalcılığa ve işlevselciliğe karşı çıkmaları ve bilincin iç gözlem yöntemi ile incelenmesine kuşku ile bakmaları sonucu ortaya çıkan, bilinç hallerinin değil, davranışların, gözlenebilir durumların incelenmesi gerekliliğini savunan psikoloji kuramı akımıdır.

Davranışçıların önde gelen temsilcileri Watson ve Pavlov'dur. Bunlar bilinç kavramını bir yana bırakıp davranışları incelemişlerdir. Davranışçılara uyaran (stimulus)-tepki (response) psikologları da denir. Davranışçılara göre objektif tekniklerle gözlenebilen sadece çevresel uyarıcılara, insanların bu uyaranlara karşılık gösterdikleri tepkilerdir. Davranışçılar, gözlem ve deney yöntemini kullanırlar. Davranışçılar, organizma ve çevre ilişkilerinin insan ve hayvanlarda birbirinin aynı olduğu kanısındadırlar. Bu nedenle hayvanlar üzerinde psikolojik araştırmalar yapmışlardır. Örneğin Pavlov koşullu öğrenme deneylerini köpekler üzerinde yapmıştır.

Davranışçı psikologlar,insan davranışlarının açıklanmasında çevre faktörüne çok fazla önem verdikleri ve diğer etmenleri görmezden geldikleri gerekçesiyle diğer ekollerin savunucuları tarafından eleştirilmiştir.Bununla birlikte davranışçı akım,psikolojinin bir bilim niteliği kazanmasına önemli katkılar sağlamıştır.

Sınıflandırma

  • Yöntemsel: Watson'un davranışçılığı; davranışın nesnel çalışmasıdır. Bilişsel süreçler, içsel durum dikkate alınmaz.
  • Radikal: Skinner'in davranışçılığı; Yöntemsel Davranışçılığın aksine, davranış ilkelerine, organizmanın içsel süreçlerini dahil edecek biçimde genişletir; mekanik ve indirgemeci değildir; kuramsal olaylar davranışların nedeni olarak düşünülmez; olaylar, en azından onların yaşandığı bireyde gözlemlenebilir olmalıdır. Willard Van Orman Quine radikal davranışçılığın birçok fikrini dil eğitiminde kullanır.
  • Teolojik: Skinner sonrası; Bilişsel süreçlerin aksine nesnel gözlemlere odaklanır.
  • Teorik: Skinner sonrası; Gözlemlenebilir içsel süreçleri kabul eder, dinamiktir.
  • Biyolojik: Skinner sonrası; Algısal ve motor davranış modüllerini, davranış sistemlerinin teorisini temele alır.
  • Psikolojik Davranışçılık: İnsanı merkeze alan ilk genel davranışçı kuram. "mola", "sembolik pekiştirme" ve diğer analiz ve bulguları ortaya çıkardı. Bu kuram çocuk gelişiminin davranışsal incelemesinde, eğitimde, anormal ve klinik alanlarda kullanılır. PD, uygulamalı davranış analizi için yeni yollar sunar.[2][3]
En otros idiomas
العربية: سلوكية
অসমীয়া: আচৰণবাদ
asturianu: Conductismu
azərbaycanca: Biheviorizm
беларуская: Біхевіярызм
български: Бихевиоризъм
català: Conductisme
čeština: Behaviorismus
Deutsch: Behaviorismus
emiliàn e rumagnòl: Comportamentìśem
English: Behaviorism
Esperanto: Kondutismo
español: Conductismo
euskara: Konduktismo
français: Béhaviorisme
Gaeilge: Iomprachas
galego: Condutismo
हिन्दी: व्यवहारवाद
hrvatski: Biheviorizam
Հայերեն: Բիհեյվիորիզմ
Bahasa Indonesia: Behaviorisme
íslenska: Atferlishyggja
қазақша: Бихевиоризм
한국어: 행동주의
Кыргызча: Бихевиоризм
lietuvių: Biheviorizmas
latviešu: Biheiviorisms
македонски: Бихевиоризам
Bahasa Melayu: Ketingkahlakuan
Nederlands: Behaviorisme
norsk nynorsk: Behaviorisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਵਿਵਹਾਰਵਾਦ
polski: Behawioryzm
Piemontèis: Comportamentism
português: Behaviorismo
română: Behaviorism
русский: Бихевиоризм
srpskohrvatski / српскохрватски: Biheviorizam
Simple English: Behaviorism
slovenčina: Behaviorizmus
slovenščina: Behaviorizem
српски / srpski: Бихејвиоризам
svenska: Behaviorism
Tok Pisin: Behaviourisim
українська: Біхевіоризм
oʻzbekcha/ўзбекча: Bixeviorizm
Tiếng Việt: Chủ nghĩa hành vi
中文: 行为主义