Barkod

Code 128 ile "Wikipedia" yazısı
UPC ile bir sayı serisinin betimlenmesi

Barkod, çubuk kod ya da çizgi im, verilerin görsel özellikli makinelerin okuyabilmesi için çeşitli kodlama yöntemleriyle sunulmasıdır.

Orijinal olarak barkod, veriyi paralel çizgilerin genişlikleri ve boşlukları arasında saklardı, ama günümüzde noktasal şekiller, iç içe daireler ve görüntü içinde gizli şekiller gibi farklı türlerde de görülebiliyorlar.

Barkod, barkod okuyucu olarak da adlandırılan optik okuyucular ile okunabilir veya özel yazılımlarla görüntü içinden taranabilir. Barkod bilgisayara veri girişinin doğruluğunu ve hızını artıran Otomatik Tanıma Veri Toplama (OT/VT) uygulamalarında geniş bir kullanım alanı bulmaktadır.

Geleneksel olarak barkod kodlaması sadece rakamları sembolize ederken, yeni sembolojiler tüm ASCII karakter setine büyük harf ve daha fazlasını eklemiştir. Basit barkodların ihtiyaç duyduğu alana daha fazla bilgi sığdırma gereksinimi çizgiler yerine kare hücreleri içeren (bir tür İki boyutlu barkod) matrix kodların geliştirilmesine sebebiyet vermiştir. İç içe kodlar iki boyutlu ve tek boyutlu kodların karışımıdır ve geleneksel tek boyutlu sembolojiyi birden fazla satır içerecek şekilde bir çerçeve içinde yeniden boyutlandırma işlemidir.

Tarihçe

1940'ların sonunda bir lisansüstü öğrencisi olan Amerikalı Bernard Silver, öğrenim gördüğü Drexel Teknoloji Enstitüsü'ne gelen bir market zinciri sahibinin kasada tüm ürün bilgilerini otomatik kaydedecek bir sistem geliştirilmesini istediğini, ama enstitünün konuyla ilgilenmediğini gördü. Bu fikir Silver'in ilgisini çekti ve doktora öğrencisi olan arkadaşı ABD'li Norman Woodland'a bundan söz etti. Konu üzerinde birlikte çalışmaya başladılar.

Akıllarına ilkin, kızılötesi ışığın altında parlayacak floresan mürekkeple oluşturulacak desenleri kullanmak geldi ama bunun çok kullanışsız ve yüksek maliyetli olduğu ortaya çıktı. Ardından Norman Woodland, Morse kodu ilkesiyle çalışan ve tarayıcıya okutulabilecek bir etiket düşündü. Mors kodundan tek farkı, noktalar yerine inceli kalınlı çizgiler kullanılması olacaktı.

Barkodun henüz oluşum aşamasında ortaya atılan bu görüş modern barkod fikrine çok yakındı ama Woodland ve Silver bu durumda çizgileri tarayıcıya okutmanın çok güç olacağı düşüncesiyle fikri daha da geliştirdiler; 1949'da hedef tahtasındakine benzer iç içe geçmiş halkalar şeklinde bir veri kodu için patent başvurusu yaptılar. Böylece tarayıcının barkoda paralel tutulması zorunluluğu ortadan kalkacaktı. Günümüzün lazerli okuyucuları bu sorunu, etiketi aynı anda birkaç yönden birden tarayarak aşar.

Bunun ardından, tarayıcılarının prototipini yaptılar; prototip, okumakta olduğu kodları yakıp kül etmeden önce fikrin işe yaradığını gösterecekti. Woodland o dönemde IBM firmasında çalışıyordu ve firma iki kez patent haklarını satın alma önerisi yaptı. Sonunda patent hakkını 1962'de Philco firması aldı ve sonra RCA firmasına sattı. 1970'lerde hâla IBM firmasında çalışmakta olan Woodland, ABD'li George Laurer ile birlikte Evrensel Ürün Kodu olarak bilinen ve 1973'te onaylanan 12 basamaklı karmaşık kodu geliştirdi. Ertesi yıl, 26 Haziran 1974 günü sabah 08.01'de, ABD'nin Ohio eyaletinde bulunan Troy şehrindeki Marsh Süpermarket'in kasasında işlenen bir paket sakız, dünyada barkodla satılan ilk ürün oldu.

En otros idiomas
العربية: رمز شريطي
azərbaycanca: Barkod
башҡортса: Штрих-код
žemaitėška: Barkuods
беларуская: Штрых-код
беларуская (тарашкевіца)‎: Штрых-код
български: Баркод
bosanski: Barkod
čeština: Čárový kód
dansk: Stregkode
Deutsch: Strichcode
English: Barcode
Esperanto: Strekokodo
eesti: Vöötkood
فارسی: بارکد
suomi: Viivakoodi
français: Code-barres
Frysk: Barkoade
Gaeilge: Barrachód
עברית: ברקוד
हिन्दी: बारकूट
hrvatski: Crtični kôd
magyar: Vonalkód
Bahasa Indonesia: Kode batang
íslenska: Strikamerki
italiano: Codice a barre
日本語: バーコード
Basa Jawa: Kode Batang
한국어: 바코드
latviešu: Svītrkods
Malagasy: Kaody bara
മലയാളം: ബാർകോഡ്
монгол: Шугаман код
Bahasa Melayu: Kod bar
မြန်မာဘာသာ: ဘားကုဒ်
Nederlands: Streepjescode
norsk: Strekkode
polski: Kod kreskowy
português: Código de barras
română: Cod de bare
Simple English: Barcode
slovenčina: Čiarový kód
slovenščina: Črtna koda
shqip: Barkodi
српски / srpski: Бар-код
svenska: Streckkod
Kiswahili: Msimbo pau
தமிழ்: பார்கோடு
తెలుగు: బార్‌కోడ్
українська: Штрих-код
oʻzbekcha/ўзбекча: Shtrix kod
Tiếng Việt: Mã vạch
中文: 条形码