Amerikan doları

Amerikan doları
United States dollar
Madeni $1ABD Merkez Bankası banknotları
Madeni $1ABD Merkez Bankası banknotları
ISO 4217 KoduUSD
Kullanıcı(lar) ABD
 Doğu Timor[1]
 Ekvador[2]
 El Salvador[3]
 Marshall Adaları
 Mikronezya Federal Devletleri
 Palau
 Panama
 Zimbabve
Resmi olmayan
Enflasyon%1,05, Haziran 2010
Kaynakinflationdata.com
MetodTÜFE
Altbirim
1/10dime
1/100sent
1/1000mill
Sembol$
sent¢
Madeni paralar
Sıkça kullanılan1¢, 5¢, 10¢, 25¢
Nadiren kullanılan50 ¢, 1 $
Banknotlar
Sıkça kullanılan1 $, 5 $, 10 $, 20 $, 50 $, 100 $
Nadiren kullanılan$2
Merkez bankasıFederal Rezerv Sistemi
Websitewww.federalreserve.gov
YazıcıBureau of Engraving and Printing
Websitewww.moneyfactory.gov
DarphaneUnited States Mint
Websitewww.usmint.gov
Eski 100 Amerikan dolarının ön yüzü

Amerikan doları (simge: $; kod: USD), Amerika Birleşik Devletleri'nin resmî para birimidir. ABD doları diye de adlandırılır.

Dünyada en yaygın kullanılan dövizdir.[7] 2004 yılında dünyada dolaşımda yaklaşık 950 milyar Amerikan doları olduğu tahmin edilmektedir. Bu miktarın 2/3'ü ABD dışındadır. Bazı ülkeler Amerikan dolarını kendi resmi para birimleri olarak kullanmakta, bir kısım ülkede fiili tedavüldeki (de facto currency) para birimi, Britanya denizaşırı ülkelerinde ise tek para birimi olarak kullanılır (Britanya Virjin Adaları ve Turks ve Caicos Adaları).

Tarihçe

1 dolar

Yeni kıtada kâğıt para dönemi 1600'lü yılların sonlarında İngiliz kolonilerinde askeri maliyetleri karşılamak içim basılan banknotlar ile başlamıştır. İlk banknot 1690 yılında Massachusetts Körfezi Kolonisi'nde basılarak dolaşıma çıkmıştır. Kağıt para çıkarma yöntemi diğer Kolonilerce de kısa sürede benimsenerek yaygınlaşmıştır.

ABD Kongresi, 1781 yılında yeni hükümetin mali operasyonlarına destek olmak amacıyla, Philadelphia'da bulunan The Bank of North America'yı ilk ulusal banka ilan eder. 1792'de kabul edilen Tedavüle Para Çıkarma Kanunu ile ABD Darphanesi kurulur ve federal para sistemi çerçevesinde her birinin değeri altın, gümüş veya bakır üzerinden saptanan farklı değerdeki madeni paraların basımına başlanır.

1785 yılında ABD Kongresi Doları ABD'nin para birimi olarak kabul eder. Federal hükûmet ülke genelinde ilk kâğıt parayı 1861 yılında dolaşıma çıkarır. İç Savaşı finanse etmekte zorlanan Kongre ABD Hazinesine faiz getirisi olmayan vadesiz banknot ihraç etme yetkisi verir. Bu banknotlara, renkleri dolayısıyla "yeşil" adı takılır.

1913'te çıkarılan Amerikan Merkez Bankası Kanunu, Amerikan Merkez Bankasını (Federal Reserve Bank) ülkenin merkez bankası ilan eder. Banka, Amerikan Merkez Bankası Banknotları (Federal Reserve Notes) adlı yeni bir parayı dolaşıma sunar. "Tanrıya Güveniyoruz" (In God We Trust) ibaresi tüm banknotlar üzerinde kullanımı 1955'te kanunla zorunlu kılınmıştır.

Doların önemi

Dolar işareti

Dolar, son yıllarda Euro karşısında değer kaybetmesine rağmen, ülkelerin merkez bankalarında tutulan rezerv miktarlarına bakıldığında hala 1. derece önemini korumaktadır. Bununla birlikte özellikle Çin ve Rusya merkez bankalarının başını çektiği bir kısım ülke merkez bankaları, rezervlerinde bulunan Dolar'ın bir kısmını Avro ile değiştirmeyi gündeme getirmektedir.[kaynak belirtilmeli]

Değer

Fiyatı etkileyen faktör

Borçlanma maliyeti

USD alım gücü kıyası 1980 baz
YILAlım Gücü KarşılığıYILAlım Gücü KarşılığıYILAlım Gücü Karşılığı
1774$0,091780$0,161790$0,11
1800$0,151810$0,141820$0,14
1830$0,111840$0,101850$0,9
1860$0,101870$0,151880$0,12
1890$0,111900$0,101910$0,11
1920$0,241930$0,201940$0,17
1950$0,291960$0,361970$0,47
1980$1,001990$1,592000$2,09
2006$2,45

Tarihsel Değişim Oranları

Bir USD Doları karşılığı birimler not edilen hariç.[8]
1970*1980*1985*1990*1993199920002001200220032004200520062007200820092010
Euro---0.83430.85510.93871.08321.11711.05780.88330.80400.80330.79600.72930.67910.71760.6739
Yen357.6240.45250.35146.25111.08113.73107.80121.57125.22115.94108.15110.11116.31117.76103.3993.6887.78
İngiliz Sterlini8s 4d0.4484[9]0.8613[9]0.62070.66600.61840.65980.69460.66560.61170.54560.54930.54250.49950.53920.63850.4548
Kanada doları1.0811.1681.3211.16051.29021.48581.48551.54871.57041.40081.30171.21151.13401.07341.06601.14121.0298
Meksika pesosu-2.8012.6712.5013.12379.5539.4599.3379.66310.79311.29010.89410.90610.92811.14313.49812.623
Yuan2.461.70502.93664.78325.76208.27838.27848.27708.27718.27728.27688.19367.97237.60586.94776.83076.7696
Hindistan rupisi-0.02130.0240.0290.0210.0210.0260.0240.0270.0210.0260.0210.0250.0270.0210.0290.026
Singapur doları--2.1791.9031.61581.69511.73611.79301.79081.74291.69021.66391.58821.50651.41401.45431.24586
Güney Afrika randı0.71820.77802.2343[10]2.56003.27296.11916.94688.609310.51767.55506.44026.36066.76687.04778.24808.411711.73161
Kaynak: Last 4 years 2005-2002 2003-2100 1996-1999 1993-1996 1990 1970-1992 1970-1985 Canada, China, Mexico

1. Mexican peso values prior to 1993 revaluation.

Kaynakça

  1. ^ "Central Bank of Timor-Leste". Erişim tarihi: 22 Mart 2017. 
  2. ^ "Ecuador". kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2010. The dollar is legal tender 
  3. ^ "El Salvador". kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2001. The US dollar became El Salvador's currency in 2001 
  4. ^ http://www.demtullpitcairn.com/2016JanFebMarch.pdf
  5. ^ FCO country profile 10 Haziran 2010 tarihinde arşivlendi.
  6. ^ "British Indian Ocean Territory Currency". Wwp.greenwichmeantime.com. 6 Mart 2013. 22 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 
  7. ^ "The Implementation of Monetary Policy - The Federal Reserve in the International Sphere (İngilizce)" (PDF). 10 Nisan 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2010. 
  8. ^ "FRB: G.5A Release- Foreign Exchange Rates, Release Dates". Federalreserve.gov. 21 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2010. 
  9. ^ a b 1970-1992. 1980 derived from AUD-USD=1.1055 and AUD-GBP=0.4957 at end of Dec 1979: 0.4957/1.1055=0.448394392; 1985 derived from AUD-USD=0.8278 and AUD-GBP=0.7130 at end of Dec 1984: 0.7130/0.8278=0.861319159
  10. ^ "Exchange Rates Between the United States Dollar and the South African Rand". Measuring Worth. 20 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2011. 

Dış bağlantılar

En otros idiomas
Alemannisch: US-Dollar
العربية: دولار أمريكي
azərbaycanca: ABŞ dolları
башҡортса: АҠШ доллары
Boarisch: US-Dollar
žemaitėška: JAV duoleris
беларуская: Долар ЗША
беларуская (тарашкевіца)‎: Амэрыканскі даляр
български: Щатски долар
भोजपुरी: अमेरिकी डालर
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইউ এস ডলার
bosanski: Američki dolar
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mī-gĭng
нохчийн: АЦШ доллар
čeština: Americký dolar
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Амєрїканьскъ доларъ
Чӑвашла: АПШ долларĕ
Deutsch: US-Dollar
Ελληνικά: Δολάριο ΗΠΑ
Esperanto: Usona dolaro
eesti: USA dollar
Nordfriisk: US-Dooler
贛語: 美金
kriyòl gwiyannen: Dollar amériken
Avañe'ẽ: Dólar
客家語/Hak-kâ-ngî: Mî-kîm
hrvatski: Američki dolar
հայերեն: ԱՄՆ դոլար
interlingua: Dollar statounitese
Bahasa Indonesia: Dolar Amerika Serikat
íslenska: Bandaríkjadalur
Jawa: Dolar AS
Адыгэбзэ: АШЗ-м и доллар
қазақша: АҚШ доллары
한국어: 미국 달러
къарачай-малкъар: АБШ-ны доллары
Кыргызча: АКШ доллары
Lëtzebuergesch: US-Dollar
latviešu: ASV dolārs
Māori: USD
македонски: Американски долар
Bahasa Melayu: Dolar Amerika Syarikat
Mirandés: Dólar amaricano
မြန်မာဘာသာ: အမေရိကန်ဒေါ်လာ
Plattdüütsch: US-Dollar
Nederlands: Amerikaanse dollar
norsk nynorsk: US-dollar
پنجابی: امریکی ڈالر
Runa Simi: Amirikanu dollar
rumantsch: Dollar american
română: Dolar american
русский: Доллар США
русиньскый: США долар
саха тыла: АХШ дуоллара
davvisámegiella: USA dollár
srpskohrvatski / српскохрватски: Američki dolar
Simple English: United States dollar
slovenčina: Americký dolár
slovenščina: Ameriški dolar
српски / srpski: Амерички долар
тоҷикӣ: Доллари ИМА
Türkmençe: Dollar
татарча/tatarça: АКШ доллары
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئامېرىكا دولىرى
українська: Долар США
oʻzbekcha/ўзбекча: AQSh dollari
vepsän kel’: AÜV:oiden dollar
Tiếng Việt: Đô la Mỹ
吴语: 美圓
中文: 美元
文言: 美金
Bân-lâm-gú: Bí-kim
粵語: 美金
isiZulu: IDola