Aglebiler

Aglabiler Emirliği
Banû El Aglab
الأغالبة

800–909/1048
Aglabiler Emirliği'nin en yaygın dönemi (yak. 900)
BaşkentKayrevan, sonra El Abbasiyye
Dil(ler)Arapça, Berber, Romans
DinSunni İslam
YönetimMonarşik emirlik
Abbasiler Devletine tabi alt-devlet
Emir
 - 800-812İbrahim Bin El Aglabi (1. emir)
 - 903-909III. Ziyadetullah bin Abdullah (11. emir)
Tarihi
 - İbrahim bin Aglab'ın Abbasiler Devleti'ne bağlı İfrikiyye eyaletinin valisi ve tabi devlet emiri olarak atanması800
 - 827-902Malta ve Sicilya'nin fethi
 - 909Aglabiler Emirliği'nin Afrika'dan atılması ve Malta'da hüküm sürmesi
 - 1048Aglabiler Emirliği'nin Malta'da son bulması
Para birimiAglabi Dinar

Aglebîler (Arapça: الأغالبة), Fâtımîlerden önce Kuzey Afrika'nın bir bölümünde 800-909 yılları arasında hüküm süren emirlik.

Bağdat'ta Abbâsî hâkimiyeti devam ederken, Halife Harun Reşid emirlerinden İbrahim bin Agleb'i, Kuzey Afrika'ya vali tayin etti. İbrahim bin Agleb, Tunus'ta isyanları bastırarak duruma hakim oldu ve 801 yılında içişlerinde özerk, dışişlerinde halifeye bağlı Aglebiler Devleti'ni kurdu. Başkentleri 800-876 arası Tunus'ta Abbasiye, 892-894 arası Tunus ve 876-892 ile 894-909 arası Rakkaade olan hanedan Abbâsîlere bağlılığını hep sürdürdü ve Abbâsî Halifeleri adına hutbe okuttu.

Ağlebîler 75 yıllık mücadeleden sonra Sicilya adasının fethini gerçekleştirdiler. 840'ta Brindisi ve Taranto'yu aldılar. 845'te Pianosa ve Ischia adalarını alıp Napoli'yi abluka altına aldılar. 846'da Roma'nın limanı Ostia'yı ele geçirdikten sonra Roma'ya yürüdüler ancak sağlam sur duvarlarını aşamadıkları için Saint Peter ve Saint Paul Katedrallerini yağmalamakla yetindiler. Benevento ve Bari'yi fethettikten sonra 870'te Malta'yı Arap topraklarına kattılar.

Aglebî saltanatı 904 yılında Şii Fâtımîler'in propagandaları sonucunda parçalandı ve toprakları Fâtımîler'in eline geçti.

Aglebi emirleri

  • İbrahim bin Agleb (800-812)
  • Ebu'l-Abbas Abdullah (812-817)
  • Ziyadetullah bin İbrahim (817-838)
  • El-Agleb (838-841)
  • Ebu'l-Abbas Muhammed (841-856)
  • Ebu Cafer Ahmed (856-863)
  • Ziyadetullah bin Ebu'l-Abbas (863-864)
  • II. Muhammed bin Ahmed (864-875)
  • Ebu İshak İbrahim bin Ahmed (875-902)
  • II. Ebu'l-Abbas Abdullah bin İbrahim (902-903)
  • III. Ziyadetullah bin Abdullah (903-909)

Tunus'un Kayrevan şehrinde bulunan ve yapımı 670'de başlatılan Kayrevan Ulu Camii'nin ( Seydi Ukba Camii) planı ilk İslam camileri gibidir. 724-727 yıllarında yeniden yapılan yapının minaresi bu sırada yapılmıştır. 836 yılında genişletilen cami bugünkü hâliyle Aglebiler dönemine aittir.

En otros idiomas
aragonés: Aglabí
العربية: أغالبة
تۆرکجه: اغلبی‌لر
български: Аглабиди
català: Aglàbida
Deutsch: Aghlabiden
Ελληνικά: Αγλαβίδες
English: Aghlabids
Esperanto: Aglabidoj
español: Aglabí
فارسی: اغلبیان
suomi: Aghlabidit
français: Aghlabides
עברית: אע'לבים
magyar: Aglabidák
Bahasa Indonesia: Aghlabiyyah
italiano: Aghlabidi
日本語: アグラブ朝
ქართული: აღლაბიდები
lietuvių: Aglabidai
Bahasa Melayu: Bani Aghlab
Nederlands: Aghlabiden
polski: Aghlabidzi
پنجابی: اغالبہ
português: Emirado Aglábida
română: Aghlabizi
русский: Аглабиды
sicilianu: Aglabbiti
Scots: Aghlabids
srpskohrvatski / српскохрватски: Aglabidi
slovenščina: Aglabidi
српски / srpski: Аглабиди
svenska: Aghlabider
українська: Аглабіди
اردو: اغالبہ
Tiếng Việt: Nhà Aghlabids