Adolf Hitler

Führer und Reichskanzler
Adolf Hitler
Hitler (1938)
Almanya Führeri
Görev süresi
2 Ağustos 1934 - 30 Nisan 1945
Yerine geldiğiPaul von Hindenburg
(Cumhurbaşkanı olarak)
Yerine gelenKarl Dönitz
(Cumhurbaşkanı olarak)
Almanya Şansölyesi
Görev süresi
30 Ocak 1933 - 30 Nisan 1945
Yerine geldiğiKurt von Schleicher
Yerine gelenJoseph Goebbels
Alman Kara Kuvvetleri Başkomutanı
Görev süresi
19 Aralık 1941 - 30 Nisan 1945
Yerine geldiğiWalther von Brauchitsch
Yerine gelenFerdinand Schörner
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi Başkanı
Görev süresi
29 Temmuz 1921 - 30 Nisan 1945
Yerine geldiğiAnton Drexler
Yerine gelenMartin Bormann
Kişisel bilgiler
Doğum20 Nisan 1889(1889-04-20)
Braunau am Inn, Yukarı Avusturya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
Ölüm30 Nisan 1945 (56 yaşında)
Führerbunker, Berlin, Nazi Almanyası
Vatandaşlığı7 Nisan 1925'e kadar Avusturya vatandaşı, 25 Şubat 1932'den sonra Alman vatandaşı. (7.4.1925–25.2.1932 arasında vatansız.)
MilliyetiAvusturyalı Alman[1]
PartisiNasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (1920–45)
Diğer siyasi
bağlantıları
Alman İşçi Partisi (1919–20)
Evlilik(ler)Eva Hitler (29–30 Nisan 1945)
MesleğiAsker, politikacı
ÖdülleriBirinci Sınıf Demir Haç
İkinci Sınıf Demir Haç
Gazi Nişanı
İmzası
Askerî hizmeti
BağlılığıFlag of the German Empire.svg Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Almanya
BranşıWar Ensign of Germany (1903-1918).svg Bavyera Ordusu
War Ensign of Germany (1921-1933).svg Reichswehr
Hizmet yılları1914–20
RütbesiGefreiter
Verbindungsmann
Birimi16. Bavyera Yedek Piyade Alayı
Reichswehr İstihbaratı
Çatışma/savaşlarıI. Dünya Savaşı

Adolf Hitler (20 Nisan 1889, Braunau am Inn - 30 Nisan 1945, Berlin), Avusturya doğumlu Alman politikacı, siyasi lider, teorisyen ve devlet adamı, yirminci yüzyılın en bilinen diktatörü. 1919’da Alman İşçi Partisine (Deutsche Arbeiterpartei; DAP) üye olmasıyla başlayan politik yaşamı, bu partinin 1920’de Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisine (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei; NSDAP) dönüşmesiyle devam etti ve 1921’de parti başkanlığına yükseldi. Hitler’in Şansölye seçilmesi için önündeki engel 1925’ten 1932’ye kadar vatansız statüde olmasıydı. Bu engeli kaldırmak adına, dönemin İçişleri Bakanı ve aynı zamanda Thule Cemiyeti’nin üyelerinden olan Bakan Dietrich Klagges’in yaptığı atamayla,[2][3] Berlin’de bulunan Brunswick temsilciliğine atanarak devlet memuru statüsü kazandı ve Alman vatandaşlığına geçti. Bu şekilde 1933’te Şansölye seçilmesinin önündeki en büyük engel olan vatansızlık statüsü ortadan kalktı.[4][5][6] 1933’te, ülkede kurulan yeni koalisyon hükûmetinin başkanlığına atanmasıyla Şansölye (Reichskanzler) oldu. 1934’te, Cumhurbaşkanı’nın (Reichspräsident) makamını devraldı ve Führer (Lider) adında bir devlet başkanlığı makamı yarattı; devlet ve hükûmet başkanlıklarını Führer und Reichskanzler unvanını kullanarak bir arada yürüttü. Nasyonal sosyalizmin kurucusu olup Almanya’yı 12 yıl boyunca bu öğretiyle yönetmiştir. Bir politikacı ve asker olmanın yanı sıra ressam ve yazar idi.

Hitler, Almanya’da I. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan Büyük Buhran’dan güç kazandı. Propaganda ve karizmatik bir dille, alt ve orta tabakanın ekonomik istemlerine ümit veriyordu; bunun yanında da belli bir seviyede milliyetçilik, sosyalizm, antisemitizm, anti-komünizm ve anti-kapitalizm de sunuyordu. Ekonominin tekrar kurulması, yeniden silahlandırılmış bir ordu ve totaliter ve faşist bir rejimle; Hitler Almanya içerisindeki düzeni yeniden tesis etti ve güçlü bir ülke yarattıktan sonra, saldırgan bir dış politika izleyerek Alman “yaşam alanı”nı (Lebensraum) genişletmek amacıyla Polonya’ya saldırdı. Yıldırım savaşı (Blitzkrieg) taktikleri ve Mihver Devletleri ittifakı ile birlikte Avrupa′nın büyük bölümünü ve Asya’nın bir kısmını işgal etti.

ABD’nin II. Dünya Savaşı’na Müttefikler’in tarafında katılması ve Kızıl Ordu’nun ilerlemesi ile Alman ordusu gerilemeye başladı. Sovyet güçlerinin 23 Nisan 1945’te Berlin'e girmesi ile Almanya’nın yenilgisi kesinleşmişti. Hitler; işgal altındaki Berlin’de, eşi Eva Hitler[7][8] (Eva Braun) ile yer altı sığınağında (Führerbunker)[9] 30 Nisan 1945 günü intihar etti. Cesedi -vasiyeti üzerine- takipçileri tarafından yakıldı. Alfred Jodl’ın 7 Mayıs 1945’te imzalayıp ertesi gün yürürlüğe giren teslim belgesiyle Büyük Alman İmparatorluğu son buldu.

Hitler’in saldırgan dış politikası, Avrupa’da II. Dünya Savaşı’nın patlak vermesinin ana nedeni olarak kabul edilir. Onun Yahudi karşıtı politikaları ve ırkçı ideolojisi, aşağı ırk mensubu olarak gördüğü en az 5.5 milyon insanın ölümüne neden oldu.

En otros idiomas
Afrikaans: Adolf Hitler
Alemannisch: Adolf Hitler
aragonés: Adolf Hitler
Ænglisc: Adolf Hitler
العربية: أدولف هتلر
অসমীয়া: এডল্ফ হিটলাৰ
asturianu: Adolf Hitler
azərbaycanca: Adolf Hitler
تۆرکجه: آدولف هیتلر
башҡортса: Адольф Гитлер
Boarisch: Adolf Hitler
žemaitėška: Aduolfos Hitleris
Bikol Central: Adolf Hitler
беларуская: Адольф Гітлер
беларуская (тарашкевіца)‎: Адольф Гітлер
български: Адолф Хитлер
भोजपुरी: एडोल्फ हिटलर
Bislama: Adolf Hitler
Bahasa Banjar: Adolf Hitler
brezhoneg: Adolf Hitler
bosanski: Adolf Hitler
català: Adolf Hitler
Chavacano de Zamboanga: Adolf Hitler
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Adolf Hitler
Cebuano: Adolf Hitler
čeština: Adolf Hitler
Cymraeg: Adolf Hitler
Deutsch: Adolf Hitler
Zazaki: Adolf Hitler
Ελληνικά: Αδόλφος Χίτλερ
emiliàn e rumagnòl: Adolf Hitler
English: Adolf Hitler
Esperanto: Adolf Hitler
español: Adolf Hitler
euskara: Adolf Hitler
estremeñu: Adolf Hitler
føroyskt: Adolf Hitler
français: Adolf Hitler
Nordfriisk: Adolf Hitler
furlan: Adolf Hitler
Gaeilge: Adolf Hitler
贛語: 希特勒
Gàidhlig: Adolf Hitler
galego: Adolf Hitler
Avañe'ẽ: Adolf Hitler
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Adolf Hitler
ગુજરાતી: એડોલ્ફ હિટલર
Hausa: Hitler
客家語/Hak-kâ-ngî: Adolf Hitler
Fiji Hindi: Adolf Hitler
hrvatski: Adolf Hitler
hornjoserbsce: Adolf Hitler
Kreyòl ayisyen: Adolf Hitler
magyar: Adolf Hitler
Հայերեն: Ադոլֆ Հիտլեր
interlingua: Adolf Hitler
Bahasa Indonesia: Adolf Hitler
Interlingue: Adolf Hitler
Ilokano: Adolf Hitler
íslenska: Adolf Hitler
italiano: Adolf Hitler
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐦᐄᑦᓖᕐ
Patois: Adalf Itla
la .lojban.: .adolf. .itlyr.
Basa Jawa: Adolf Hitler
Qaraqalpaqsha: Adolf Hitler
Taqbaylit: Adolf Hitler
Адыгэбзэ: Адолф Гитлер
Kabɩyɛ: Adolph Hitler
ភាសាខ្មែរ: អាដុល ហ៊ីត្លែរ
Ripoarisch: Adolf Hitler
kurdî: Adolf Hitler
kernowek: Adolf Hitler
Кыргызча: Адольф Гитлер
Ladino: Adolf Hitler
Lëtzebuergesch: Adolf Hitler
Lingua Franca Nova: Adolf Hitler
Luganda: Adolf Hitler
Limburgs: Adolf Hitler
lumbaart: Adolf Hitler
لۊری شومالی: آدولف ھيتلر
lietuvių: Adolfas Hitleris
latgaļu: Adoļfs Hitlers
latviešu: Ādolfs Hitlers
Basa Banyumasan: Adolf Hitler
Malagasy: Adolf Hitler
олык марий: Гитлер, Адольф
Baso Minangkabau: Adolf Hitler
македонски: Адолф Хитлер
Bahasa Melayu: Adolf Hitler
Mirandés: Adolf Hitler
မြန်မာဘာသာ: ဟစ်တလာ
مازِرونی: آدولف هیتلر
Dorerin Naoero: Adolf Hitler
Nāhuatl: Adolf Hitler
Napulitano: Adolf Hitler
Plattdüütsch: Adolf Hitler
Nedersaksies: Adolf Hitler
नेपाल भाषा: एडोल्फ हिटलर
Nederlands: Adolf Hitler
norsk nynorsk: Adolf Hitler
Novial: Adolf Hitler
Diné bizaad: Dágháilchįįh
Chi-Chewa: Adolf Hitler
occitan: Adolf Hitler
Livvinkarjala: Adolf Hitler
Papiamentu: Adolf Hitler
Norfuk / Pitkern: Adolf Hitler
polski: Adolf Hitler
Piemontèis: Adolf Hitler
پنجابی: ہٹلر
Ποντιακά: Αδόλφον Χίτλερ
português: Adolf Hitler
Runa Simi: Adolf Hitler
rumantsch: Adolf Hitler
română: Adolf Hitler
armãneashti: Adolf Hitler
русиньскый: Адолф Гітлер
संस्कृतम्: ऐडॉल्फ् हिटलर्
саха тыла: Адольф Хитлер
sicilianu: Adolf Hitler
سنڌي: هٽلر
srpskohrvatski / српскохрватски: Adolf Hitler
Simple English: Adolf Hitler
slovenčina: Adolf Hitler
slovenščina: Adolf Hitler
chiShona: Adolf Hitler
Soomaaliga: Adolf Hitler
српски / srpski: Адолф Хитлер
Sesotho: Adolf Hitler
Seeltersk: Adolf Hitler
Basa Sunda: Adolf Hitler
svenska: Adolf Hitler
Kiswahili: Adolf Hitler
ślůnski: Adolf Hitler
தமிழ்: இட்லர்
Tagalog: Adolf Hitler
татарча/tatarça: Адольф Һитлер
українська: Адольф Гітлер
اردو: ہٹلر
oʻzbekcha/ўзбекча: Adolf Hitler
vèneto: Adolf Hitler
vepsän kel’: Gitler Adol'f
Tiếng Việt: Adolf Hitler
West-Vlams: Adolf Hitler
Volapük: Adolf Hitler
Winaray: Adolf Hitler
მარგალური: ადოლფ ჰიტლერი
Yorùbá: Adolf Hitler
Zeêuws: Adolf Hitler
文言: 希特勒
Bân-lâm-gú: Adolf Hitler
粵語: 希特拉