İspanya İç Savaşı

İspanya İç Savaşı
Испанская 11 интербригада в бою под Бельчите. 1937-edit.jpg
Bir grup Uluslararası Tugaylar üyesi Belchite Muharebesi'nde bir T-26 tankı üzerinde
Tarih17 Temmuz 19361 Nisan 1939
Bölgeİspanya, Fas, Sahra Çölü, Kanarya Adaları, Balear Adaları, Gine, Akdeniz, Kuzey Denizi
SonuçMilliyetçilerin kesin zaferi
  • İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin dağılması ve İspanya Krallığı'nın kurulması
  • Franco'nun faşist falanj diktatörlüğü
Taraflar
Flag of the Second Spanish Republic.svg İspanyol Cumhuriyetçiler
Destekleyen
Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg SSCB
Flag of the International Brigades.svg Uluslararası Tugaylar
Flag of Mexico (1934-1968).svg Meksika (askerî değil, sadece diplomatik)
Flag of Spain (1945–1977).svg İspanyol Milliyetçiler
Destekleyen
Flag of Italy (1861–1946).svg İtalya
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Almanya
Flag of Portugal.svg Portekiz
Komutanlar ve liderler
Flag of the Second Spanish Republic.svg Manuel Azaña
Flag of the Second Spanish Republic.svg Julián Besteiro
Flag of the Second Spanish Republic.svg Francisco Caballero
Flag of the Second Spanish Republic.svg Juan Negrín
Flag of the Second Spanish Republic.svg Indalecio Prieto
Flag of the Second Spanish Republic.svg Vicente Rojo Lluch
Flag of the Second Spanish Republic.svg José Miaja
Flag of the Second Spanish Republic.svg Juan Modesto
Flag of the Second Spanish Republic.svg Juan Hernández Saravia
Flag of the Second Spanish Republic.svg Buenaventura Durruti 
Flag of Spain (1945–1977).svg Francisco Franco
Flag of Spain (1945–1977).svg José Sanjurjo
Flag of Spain (1945–1977).svg Gonzalo Queipo de Llano
Flag of Spain (1945–1977).svg Emilio Mola
Flag of Spain (1945–1977).svg Juan Yagüe
Flag of Spain (1945–1977).svg Manuel Goded Llopis
Flag of Spain (1945–1977).svg Miguel Cabanellas
Güçler
450,000
350 Savaş Uçağı
200 Tank
600,000
600 Savaş Uçağı
290 Tank
Kayıplar

~500,000

400.000 insan kaçtı

İspanya İç Savaşı (İspanyolca: Guerra Civil Española), 17 Temmuz 1936’dan 1 Nisan 1939 tarihleri arasında, demokratik seçimle İkinci İspanyol Cumhuriyeti’ne sadık "Cumhuriyetçiler" ile General Francisco Franco liderliğinde isyancı bir grup olan "Milliyetçiler" arasında yaşanmıştır. İç savaşı Milliyetçiler kazandı ve Franco, 1939’dan ölümüne kadar olan 1975 yılına kadar İspanya’yı yönetti.

Savaş, İkinci İspanya Cumhuriyeti’nin –Başkan Minuel Azaña liderliğindeki– seçili hükümetine José Sanjurjo komutası altındaki İspanyol Cumhuriyetçi Ordusu’nun bir grup generalinin pronunciamento’sundan (muhalefeti ilan etmesinden) sonra başladı. İsyankar darbe, İspanya Özerk Haklar Konfederasyonu, dindar-muhafazakar "Carlist"ler ve faşist "Falanjist"lerin dahil de olduğu bazı gruplar tarafından desteklendi.

Darbe Fas, Pamplona, Valladolid, Cádiz, Cordova ve Sevilla’daki askerî birlikler tarafından desteklendi. Ancak, önemli şehirlerde isyan eden birlikler (Madrid, Barselona, Valensiya, Bilbao ve Malaga gibi) amaçlarına ulaşamadılar ve hükümet kontrolü altında kaldılar. Böylece İspanya, askerî ve politik anlamda ikiye ayrıldı. Milliyetçiler (o vakit General Fransisco Franco tarafından liderlik ediliyordu) ve Cumhuriyetçi hükümet, ülkenin kontrolü için savaşıyorlardı. Sovyetler Birliği ve Meksika, Cumhuriyetçilere yardım için araya girerken, Nazi Almanyası ve Faşist İtalya Milliyetçilere asker ve cephane yardımında bulunuyordu. Diğer ülkeler (İngiltere ve Fransa gibi) resmî politika olarak araya girmemeye karar kıldılar (ancak Fransa biraz cephane gönderdi).

1937’de Milliyetçiler güney ve batıdaki kalelerinden İspanya’nın kuzey kıyı şeridinin çoğunu ele geçirdiler. Savaşın çoğunda Madrid’i ve Madrid’in güney ve batıdaki alanlarını kuşattılar. 1938 ve 1939’da Katalonya’nın çoğunu ele geçirince savaş Milliyetçilerin zaferiyle ve binlerce solcu İspanyol'un sürgüne gönderilmesiyle sona erdi. Sürgüne gönderilenlerin çoğu Fransa’daki mülteci kamplarına gitti. Kaybeden Cumhuriyetçilerin ortak özelliği, hepsinin kazanan Milliyetçiler tarafından zulme uğramasıdır. Savaştan sonraki süreçte General Fransisco Franco önderliğinde faşist bir diktatörlük kuruldu ve bütün sol partiler Franco rejimi yapısı içinde eridi.

Savaş, tutku ve politik bölünmenin verdiği ilham ve her iki taraf için de yapılan zulümler bakımından dikkate değerdir. Gelecekteki rejimi pekiştirmek için ele geçirilen bölgelerde Franco’nun kuvvetlerince planlı bir arındırma çalışması gerçekleşti. Cumhuriyetçilerin kontrolü altında olan yerlerde daha küçük ama önemli miktarda, normalde yasaya ve kurala aykırı olan öldürmeler gerçekleşti. Bu kapsamda Cumhuriyetçi bölgelerde gerçekleşen çeşitli ölümlere Cumhuriyetçi yetkililer göz yumdu.

En otros idiomas
беларуская (тарашкевіца)‎: Грамадзянская вайна ў Гішпаніі
brezhoneg: Brezel Spagn
français: Guerre d'Espagne
Fiji Hindi: Spanish Civil War
Bahasa Indonesia: Perang Saudara Spanyol
한국어: 스페인 내전
Lëtzebuergesch: Spuenesche Biergerkrich
Plattdüütsch: Spaansche Börgerkrieg
नेपाल भाषा: स्पेनी गृहयुद्ध
srpskohrvatski / српскохрватски: Španski građanski rat
Simple English: Spanish Civil War
Bân-lâm-gú: Se-pan-gâ Lōe-chiàn