Yin at yang

Sa pilosopiyang Intsik, ang diwa ng Yin-Yang ( pinapayak na Intsik: 阴阳tradisyonal na Intsik: 陰陽pinyin: yīnyáng), na madalas na tinatawag bilang "yin at yang", maraming mga likas na kadalawahan (halimbawa na ang babae at lalaki, dilim at liwanag, mababa at mataas, lamig at init, tubig at apoy, atbp.), ay iniisip bilang isang pagpapahayag na pisikal ng diwa ng yin-yang, ay ginagamit upang ilarawan ang tila mga puwersang nagbabaligtaran o nagsasalungatan ay mayroong pagkakaugnayan at magkasalalay o magkatuang sa likas na mundo; at, kung paano paano sila nakapagpapalitaw o nakapagpapabangon ng isa't isa habang nakikipag-ugnayan sila sa kanilang mga sarili. Ang diwa ay nakahimlay sa mga pinagmulan ng maraming mga sangay ng klasikal na mga agham at pilosopiyang Intsik, pati na sa pagiging isang pangunahing gabay sa tradisyunal na panggagamot ng mga Intsik, [1] at isang panggitnang prinsipyo ng iba't ibang mga anyo ng sining ng pakikipaglaban at ehersiyo ng mga Intsik, katulad ng baguazhang, taijiquan (t'ai chi), at qigong (Chi Kung) at ng I Ching.

Ang yin at yang ay talagang mga puwersa o lakas na magkasukat o tumutulong (komplementaryo) sa isa't isa -- hindi naglalabanan -- na nag-uugnayan o nagtutugunan upang makabuo ng isang buo na mas malakas kaysa sa magkahiwalay na bahagi; bilang epekto, ito ay isang masiglang sistema. Ang bawat bagay ay mayroong mga aspekto ng yin at ng yang (halimbawa, ang anino ay hindi maaaring lumitaw kung walang liwanag). Ang kahit na alin sa dalawang pangunahing mga aspekto ay maaaring lumitaw na mas mas malakas sa loob ng isang partikular na bagay, na nakabatay sa saligan ng pagmamasid. Ang konsepto ng yin at yang ay madalas na sinasagisag ng sari-saring mga anyo ng simbolong Taijitu, na marahil ay ang pinaka nakikilalang sagisag sa mga kulturang Kanluranin.

Mayroong persepsiyon (natatangi na sa Kanluraning Mundo) na ang yin at yang ay katumbas ng kasamaan at ng kabutihan. Subalit, sa metapisikang Daoista, ang pagkakaiba ng mabuti at ng masama at iba pang mga paghahatol na dikotomo (paghihiwalay ng dalawang mga bahagi ng isang kabuoan) ay perseptuwal (batay sa pandama) at hindi totoo; kung kaya't ang yin-yang ay isang hindi mahahati o hindi mapaghihiwalay na kabuoan. Samantala, sa etika ng Konpusyanismo naman, pinaka namumukod-tangi na ang pilosopiya ni Dong Zhongshu, (c. ika-2 daantaon BCE), isang sukatang moral o dimensiyong pangmoralidad ang ikinabit sa ideya ng yin-yang. [2]

  • mga sanggunian

Mga sanggunian

  1. Porkert (1974). The Theoretical Foundations of Chinese Medicine. MIT Press. ISBN  0-262-16058-7. 
  2. Taylor Latener, Rodney Leon (2005). The Illustrated Encyclopedia of Confucianism, Vol. 2. New York: Rosen Publishing Group. p. 869. ISBN  978-0-8239-4079-0. 
Other Languages
Afrikaans: Jin en jang
asturianu: Yin y Yang
azərbaycanca: İn və Yan
беларуская: Інь і ян
български: Ин-ян
brezhoneg: Yin ha yang
català: Yin i Yang
čeština: Jin a jang
Deutsch: Yin und Yang
Ελληνικά: Γιν-Γιανγκ
English: Yin and yang
Esperanto: Jino kaj Jango
español: Yin y yang
euskara: Yin eta yang
فارسی: یین و یانگ
français: Yin et yang
Gaeilge: Yin agus yang
客家語/Hak-kâ-ngî: Yîm-yòng
עברית: יין-יאנג
hrvatski: Jin i jang
magyar: Jin-jang
Հայերեն: Ին և յան
Bahasa Indonesia: Yin dan Yang
italiano: Yin e yang
日本語: 陰陽
Basa Jawa: Yin lan Yang
қазақша: Инь-Ян
한국어: 음양
Кыргызча: Ин жана Ян
Latina: Yin et yang
Lëtzebuergesch: Yin a Yang
lietuvių: In ir Jang
latviešu: Jiņ un jan
македонски: Јин и јанг
മലയാളം: യിൻ യാങ്
Bahasa Melayu: Yin dan yang
Nederlands: Yin en yang
norsk nynorsk: Yin og yang
occitan: Yin e Yang
polski: Yin i yang
português: Yin Yang
română: Yin și Yang
русский: Инь и ян
srpskohrvatski / српскохрватски: Jin i jang
Simple English: Yin and yang
slovenčina: Jin a jang
slovenščina: Jin in jang
shqip: Yin-Yang
српски / srpski: Јин и јанг
svenska: Yin och yang
Türkçe: Yin ile yang
українська: Інь і ян
Tiếng Việt: Âm dương
中文: 阴阳
Bân-lâm-gú: Im-iông
粵語: 陰陽