Unyong Europeo

12 gintong bituin na nakapabilog sa isang likurang bughaw.
Pambansang Kasabihan: United in diversity[1]
(Tagalog: Pagkakaisa sa Pagkakaiba)
Awit: Ode to Joy[1] (orchestral)
(Tagalog:Oda para sa Kaligayahan)
An Paglalarawang ortograpiko ng ng mundo, na itinatampok ang Unyong Europeo at ang mga kasapi nitong mga bansa (lunti).
Mga Kasapi ng Unyong Europeo.
Sentrong PampolitikaBruselas
Luxembourg
Strasbourg
Opisyal na Wika
Pangalang-
turing
Europeo[2]
Mga Kasaping Estado
Pamahalaan Sui generis
 -  Fredrik Reinfeldt
(EPP, Sweden)
 -  Parliament Jerzy Buzek (EPP)
 -  Konseho ng Unyong Europeo Sweden
 -  Komisyon José Manuel Barroso (EPP)
Unyong Europeo
 -  Kasunduan ng Paris (1951) 18 Abril 1951 
 -  Kasunduan ng Roma 25 Marsoh 1957 
 -  Kasunduang Maastricht 7 Pebrero 1992 
Lawak
 -  Kabuuan 4,324,782 km2 (n/a)
1,669,807 sq mi 
 -  Katubigan (%) 3.08
Santauhan
 -  Pagtataya ng 2008 499,673,300 (n/a)
 -  Kakapalan 114/km2 (n/a)
289/sq mi
KGK (KLP) Pagtataya ng 2008 (IMF)
 -  Kabuuan $15.247 trillion 
 -  Bawat ulo $30,513 
KGK (pasapyaw) Pagtataya ng 2008 (IMF)
 -  Kabuuan $18.394 trillion (n/a)
 -  Bawat ulo $36,812 
Gini (2009) 30.7 (EU25)[3] (High) 
TKT (2006) 0.960-0.825[4] (High) (n/a)
Pananalapi
Pook ng oras (TPO+0 to +2)
 -  Tag-araw (DST)  (TPO+1 to +3)
Internet TLD .eu
Kodigong pantawag Tingnan ang listahan

Ang Unyong Europeo (UE), na kilala rin bilang Samahang Europeo o Kaisahang Europeo (Ingles: European Union o EU) ay isang supranasyonal at intergubernamental na unyon ng 28 malaya at demokratikong bansang-kasapi. Ang Unyong Europeo ay ang pinakamalaking kompederasyon ng mga malayang estado, na itinatag sa ilalim ng pangalang iyon noong 1992 ng Kasunduan sa Pagkakaisa ng Europa (ang Tratado ng Maastricht). Subali't, maraming mga aspekto ng Unyon ay namalagi na bago ng araw na iyon sa pamamagitan ng isang serye ng mga sinundang relasyon na bumabalik sa 1951.[5]

Ang Unyon sa kasalukuyan ay may isang karaniwang nag-iisang kalakalan na binubuo ng isang unyong pang-adwana, isang nag-iisang salapi na pinamamahala ng Europeong Bangko Sentral (sa ngayon ay inaangkin ng 13 ng 28 mga estadong-kasapi), isang Karaniwang Patakarang Pansaka, isang karaniwang patakarang pang-kalakalan, at ng isang Karaniwang Patakarang Pampalaisdaan.[6] Isang Karaniwang Patakarang Panlabas at Panseguridad ay itinatag rin bilang ikalawa sa mga tatlong haligi ng Unyong Europeo. Ang Kasunduang Schengen ay nagpaalis ng mga kontrol sa pasaporte para sa ilang mga estadong-kasapi, at ang pagsusuring pang-adwana ay inalis rin sa maraming mga interyor na hangganan sa UE, na gumawa sa isang ekstento isang nag-iisang espasyo ng mobilidad para sa mga mamamayan ng UE na manirahan, mag-biyahe, mag-trabaho at mamuhunan.[7]

Ang mga pinakamahalagang institusyon ng UE ay nagsasama ng Sangguniang Europeo, ang Lupong Europeo, ang Hukumang Europeo ng Katarungan, ang Batasang Europeo, ang Konsehong Europeo, at ang Europeong Bangko Sentral. Ang mga pinanggalingan ng Parlamentong Europeo ay bumabalik sa dekadang 1950 at ng mga nagtatatag ng tratado, at mula sa 1979 ang mga miyembrong nito ay inihahalalal ng mga taong kanilang kinakatawan. Kada limang taon nagkakaroon ng halalan kung saan ang mga naka-rehistrong mamamayan ng UE ay maaaring bumoto.

Ang mga aktibidad ng Unyong Europeo ay sumasakop sa karamihang lapad ng patakarang publiko, mula sa patakarang ekonomika sa ugnayang panlabas, tanggulan, pagsasaka at kalakalan. Pero, ang ekstento ng kapangyarihan nito ay umiiba ng kahanga-hanga kahalubilo ng mga sakop. Sa ilan ang UE ay maaaring magkawangis sa isang pederasyon (hal. sa ugnayang pampananalapi, patakarang agrikultural, pang-kalakalan at pang-kalikasan, patakarang ekonomika at panlipunan), sa iba isang kompederasyon (hal. sa ugnayang panloob), at sa iba pa rin isang organisasyong internasyonal (hal. sa ugnayang panlabas).

Other Languages
Afrikaans: Europese Unie
Alemannisch: Europäische Union
aragonés: Unión Europea
asturianu: Xunión Europea
azərbaycanca: Avropa İttifaqı
башҡортса: Европа берлеге
žemaitėška: Euruopas Sājonga
Bikol Central: Union Europea
беларуская: Еўрапейскі Саюз
беларуская (тарашкевіца)‎: Эўрапейскі Зьвяз
български: Европейски съюз
bamanankan: Eropa Jɛkulu
brezhoneg: Unaniezh Europa
bosanski: Evropska unija
català: Unió Europea
Chavacano de Zamboanga: Unión Europea
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ĕu-ciŭ Lièng-mèng
нохчийн: Европан барт
qırımtatarca: Avropa Birligi
čeština: Evropská unie
dolnoserbski: Europska unija
Esperanto: Eŭropa Unio
español: Unión Europea
estremeñu: Unión Uropea
Nordfriisk: Europäisch Unjoon
客家語/Hak-kâ-ngî: Êu-chû Lièn-mèn
Fiji Hindi: European Union
hrvatski: Europska unija
hornjoserbsce: Europska unija
Kreyòl ayisyen: Inyon Ewopeyèn
Արեւմտահայերէն: Եւրոպական Միութիւն
interlingua: Union Europee
Bahasa Indonesia: Uni Eropa
Interlingue: Europan Union
italiano: Unione europea
日本語: 欧州連合
la .lojban.: ropno gunma
Kabɩyɛ: UE ŋgbɛyɛ
қазақша: Еуропа одағы
kalaallisut: EU
ភាសាខ្មែរ: សហភាពអឺរ៉ុប
한국어: 유럽 연합
Перем Коми: Ӧтласа Европа
къарачай-малкъар: Европа бирлик
kernowek: Unyans Europek
Lëtzebuergesch: Europäesch Unioun
Lingua Franca Nova: Uni European
Limburgs: Europese Unie
lumbaart: Üniun Eurupea
lietuvių: Europos Sąjunga
олык марий: Европа Ушем
македонски: Европска Унија
Bahasa Melayu: Kesatuan Eropah
Mirandés: Ounion Ouropeia
မြန်မာဘာသာ: ဥရောပ သမဂ္ဂ
مازِرونی: اروپای اتحادیه
Napulitano: Aunione europea
Plattdüütsch: Europääsche Union
Nedersaksies: Europese Unie
नेपाल भाषा: युरोपियन युनियन
Nederlands: Europese Unie
norsk nynorsk: Den europeiske unionen
Chi-Chewa: European Union
ਪੰਜਾਬੀ: ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ
Papiamentu: Union Oropeo
Piemontèis: Union Europenga
پنجابی: یورپی یونین
português: União Europeia
Runa Simi: Iwrupa Huñu
rumantsch: Uniun europeica
romani čhib: Europikano Ekipen
armãneashti: Uniunea Europeană
tarandíne: Aunìone europèe
русиньскый: Европска унія
sicilianu: Unioni Europea
davvisámegiella: Eurohpá uniovdna
srpskohrvatski / српскохрватски: Evropska unija
Simple English: European Union
slovenčina: Európska únia
slovenščina: Evropska unija
Gagana Samoa: Iuni a Europa
Soomaaliga: Midowga Yurub
српски / srpski: Европска унија
Sunda: Uni Éropa
Kiswahili: Umoja wa Ulaya
Türkçe: Avrupa Birliği
татарча/tatarça: Аурупа берлеге
удмурт: Европа союз
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ياۋروپا ئىتتىپاقى
українська: Європейський Союз
oʻzbekcha/ўзбекча: Yevropa Ittifoqi
vèneto: Union Eoropea
vepsän kel’: Evropan Ühtištuz
Tiếng Việt: Liên minh châu Âu
West-Vlams: Europese Unie
Volapük: Balatam Yuropik
Winaray: Unyon Europea
吴语: 欧洲联盟
მარგალური: ევროპაშ რსხუ
Zeêuws: Europese Unie
中文: 欧洲联盟
Bân-lâm-gú: Au-chiu Liân-bêng
粵語: 歐洲聯盟