Kalendaryong Gregoryano

Ang Kalendaryong Gregoriano o Talaarawang Gregoryano ay ang pinakasikat na kalendaryo sa kanluranin. Nagbuhat ito sa Kalendaryong Juliano at unang ipinanukala ng isang doktor na taga-Neapolitano na si Aloysius Lilius. Pinagtibay ang paggamit ng kalendaryong ito ni Papa Gregorio XIII (Ikalabing tatlo), na siya ring pinagmulan ng pangalan ng kalendaryong ito. Pinagtibay ito noong 24 Pebrero 1981, gayumpaman ang bula ng Santo Papa (ang papal bull) - ang Inter gravissimas - ay nalagdaan noong 1581 sa di-malamang kadahilanan at nailathala noong 1 Marso 1582. May ibang bula ng papang hindi salungat sa taon ng pagkapapa at maging ibang taon.

May 3 pamantayan ang Kalendaryong Gregoryano para sa leap year :

1. kung mahahati sa 4, yun ay leap year.

2. kung mahahati sa 100, yun ay hindi leap year.

3. kung mahahati sa 400, yun ay leap year.

Kaya, ang 1700, 1800 at 1900 ay hindi mga leap year, subalit ang 1600 at 2000 ay mga leap year.

Sa kasalukuyan, ang ginagamit na sistema sa pagbibilang ng araw ay batay sa Kalendaryong Gregoryano sa maraming bansa. Sa pamamagitan ng kalendaryong ito ay itinalaga ang Enero 1 bilang simula ng isang taon. Bago dumating ang Kalendaryong Gregoryano, ang pinagbabatayan ng pagbilang ng taon ay ang Kalendaryong Juliano na hango sa pangalan ni Julius Caesar.

Buwan

Sa Kalendaryong ito, ang bawat taon ay nahahati sa 12 ng buwan:

Pangalang Gregoryano Bilang ng Araw Pinagmulan ng Ngalang Buwan
Enero 31 Janus, Romanong diyos ng simula at dulo.
Pebrero 28/29 Alay sa Romanong diyos na si Lupercus Februus na siyang galing sa februa Lupercalia, isang Romanong piyestang paglilinis at pagpapadalisay. Ito'y ipindgdiriwang sa tuwing ika-15 ng ng buwang tukoy.1[1]
Marso 31 Marte, Romanong diyos ng digmaan.
Abril 30 Wikang Latin: aperire, o pagbukas, maaaring tumutukoy sa unang 'pagbukas' ng mga puno at bulaklak na madalas maranasan sa buwang ito.
Mayo 31 Maia, Romanong diyos
Hunyo 30 Juno, Romanong Diyos, asawa ni Hupiter
Hulyo 31 Julius Caesar, isang Romanong diktador.
Agosto 31 Augustus (Ang unang Romanong Emperador)
Setyembre 30 Wikang Latin: septem o pito, tumutukoy sa ika-7 ng buwan sa Romanong Kalendaryo.
Oktubre 31 Wikang Latin: octo o walo, tumutukoy sa ika-8 ng buwan sa Romanong Kalendaryo.
Nobyembre 30 Wikang Latin: novem o siyam, tumutukoy sa ika-9 na buwan sa Romanong Kalendaryo.
Disyembre 31 Wikang Latin: decem, o sampu, ang ikasampung buwan sa Kalendaryong Romano.
Total / Kabuuan 365/366
Other Languages
العربية: تقويم ميلادي
azərbaycanca: Qriqori təqvimi
беларуская (тарашкевіца)‎: Грыгарыянскі каляндар
Bahasa Banjar: Almanak Gregorius
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গ্রেগরিয়ান পাঞ্জী
Chavacano de Zamboanga: Calendario Gregoriano
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gregorius Lĭk-huák
dolnoserbski: Gregorjaniska pratyja
ދިވެހިބަސް: މީލާދީ ކަލަންޑަރު
emiliàn e rumagnòl: Lunâri Gregoriân
客家語/Hak-kâ-ngî: Gregorius La̍k-fap
hornjoserbsce: Gregorianiska protyka
Kreyòl ayisyen: Almanak gregoryen
Bahasa Indonesia: Kalender Gregorius
한국어: 그레고리력
къарачай-малкъар: Григориан орузлама
kernowek: Calans gregorek
Lëtzebuergesch: Gregorianesche Kalenner
Basa Banyumasan: Kalendher Gregorian
Bahasa Melayu: Takwim Gregorius
مازِرونی: میلادی تقویم
Plattdüütsch: Gregoriaansch Klenner
Nedersaksies: Gregoriaanse kalender
Sesotho sa Leboa: Tšhupamabaka ya Gregorian
srpskohrvatski / српскохрватски: Gregorijanski kalendar
Simple English: Gregorian calendar
slovenščina: Gregorijanski koledar
Gagana Samoa: Kalena Kurekoria
Basa Sunda: Kalénder Grégori
Türkçe: Miladi takvim
татарча/tatarça: Милади тәкъвим
oʻzbekcha/ўзбекча: Grigoriy taqvimi
Tiếng Việt: Lịch Gregorius
吴语: 公曆
Vahcuengh: Ligmoq
中文: 格里曆
文言: 格里曆
Bân-lâm-gú: Gregorius Le̍k-hoat
粵語: 公曆