Iran

Islamic Republic of Iran
Republikang Islamiko ng Iran
جمهوری اسلامی ايران
Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān
Pambansang Kasabihan: Esteqlāl, āzādī, jomhūrī-ye eslāmī [1]  (Persian)
"Independence, freedom, Islamic Republic"

(introduced 1979)
Pambansang Awit: Sorud-e Melli-e Iran [2]
Pununglunsod
(at pinakamalaking lungsod)
Tehran
35°41′N 51°25′E / 35°41′N 51°25′E / 35.683; 51.417
Opisyal na wika Persa (Persian)
Pangalang-
turing
Irani
Pamahalaan Republikang Islamiko
 -  Kataas-taasang Pinuno Ayatollah Ali Khamenei
 -  Pangulo Hassan Rouhani
Pagkatatag
 -  Panahong Proto-Elamite 3200-2700 BCE 
 -  Panahong Elamita 2700-550 BCE 
 -  Pagkabuo ng unang imperyong dinastikong Irani (Medo) 728-550 BCE 
 -  Dinastiyang Akemenida (pagsasaisa) 550-330 BCE 
 -  Dinastiyang Arsasida (unang pagsasaisang-muli) 248 BCE-224 CE 
 -  Dinastiyang Sasanida 224–651 CE 
 -  Dinastiyang Safabida (ikalawang pagsasaisang-muli) Mayo 1502 
 -  Unang Saligang-batas 1906 
 -  Rebolusyong Islamiko 1979 
Lawak
 -  Kabuuan 1,648,195 km2 (ika-18)
636,372 sq mi 
 -  Katubigan (%) 0.7
Santauhan
 -  Pagtataya ng 2007 71,208,0003 (ika-18)
 -  Lahatambilang ng 2006 (1385 AP) 70,472,846[3] (ika-17)
 -  Kakapalan 42/km2 (ika-158)
109/sq mi
KGK (KLP) Pagtataya ng 2005
 -  Kabuuan $610.4 billion[4] (ika-19)
 -  Bawat ulo $8,900[4] (ika-69)
Gini (1998) 43.0 (medium
TKT (2004) Increase 0.746 (medium) (96th)
Pananalapi Iranian rial (ريال) (IRR)
Pook ng oras IRST (TPO+3:30)
 -  Tag-araw (DST) - (TPO+3:30)
Internet TLD .ir
Kodigong pantawag 98

Ang Iran[5] (Persa[6]: ایران) ay isang gitnang silangang bansa na matatagpuan sa Timog-kanlurang Asya na pinapaligiran ng Aserbayan, Armenya, at Turkmenistan sa Hilaga, Pakistan, at Afghanistan sa silangan, Turkiya at Irak sa kanluran. Bagaman kilala na ito ng mga katutubo bilang Iran simula noong panahon ng dinastiyang Akemenida, tinutukoy ng Kanluraning Daigdig ang bansang ito bilang Persiya hanggang noong 1935. Noong 1959, ipinahayag ni Mohammad Reza Shah Pahlavi na maaaring gamitin ang parehong kataga. Noong 1979, isang rebolusyon na pinamunuan ni Ruhollah Khomeini sa kalaunan, ang nagtatag ng isang a teokratikong Republikang Islamiko at pinalitan ang pangalan ng bansa sa Ang Republikang Islamiko ng Iran (جمهوری اسلامی ایران)

Iran ay isang multi-kultural na bansa na may maraming mga grupo ng etniko at wika. Ang pinakamalaking Persians (61%), Azerbaijan (16%), Kurds (10%) at Lorestan (6%).[7]


Iran topo en.jpg

Mga teritoryong pampangasiwaan

  1. Alborz Province
  2. Lalawigan ng Ardabil
  3. Silangang Aserbayan
  4. Kanlurang Aserbayan
  5. Lalawigan ng Bushehr
  6. Chaharmahal and Bakhtiari Province
  7. Gilan Province
  8. Golestān
  9. Hamadān
  10. Hormozgan Province
  11. Lalawigan ng Ilām
  12. Lalawigan ng Esfahān
  13. Lalawigan ng Kermān
  14. Fārs
  15. Lalawigan ng Kermānshāh
  16. North Khorasan Province
  17. Razavi Khorasan Province
  18. South Khorasan Province
  19. Khuzestan Province
  20. Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province
  21. Kurdistan Province
  22. Lorestan Province
  23. Markazi Province
  24. Mazandaran Province
  25. Lalawigan ng Qazvin
  26. Lalawigan ng Qom
  27. Lalawigan ng Semnān
  28. Sistan and Baluchestan
  29. Lalawigan ng Tehrān
  30. Lalawigan ng Yazd
  31. Lalawigan ng Zanjān
Other Languages
Аҧсшәа: Џьамтәыла
Acèh: Iran
адыгабзэ: Иран
Afrikaans: Iran
Akan: Iran
Alemannisch: Iran
አማርኛ: ፋርስ
aragonés: Irán
Ænglisc: Persealand
العربية: إيران
ܐܪܡܝܐ: ܐܝܪܐܢ
مصرى: ايران
অসমীয়া: ইৰান
asturianu: Irán
azərbaycanca: İran
تۆرکجه: ایران
башҡортса: Иран
Boarisch: Iran
žemaitėška: Irans
Bikol Central: Iran
беларуская: Іран
беларуская (тарашкевіца)‎: Іран
български: Иран
भोजपुरी: ईरान
বাংলা: ইরান
བོད་ཡིག: ཡི་ལང་།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইরান
brezhoneg: Iran
bosanski: Iran
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Iran
буряад: Иран
català: Iran
Chavacano de Zamboanga: Irán
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iran
нохчийн: Иран
Cebuano: Iran
ᏣᎳᎩ: ᎢᎴᏂ
کوردی: ئێران
corsu: Iranu
qırımtatarca: İran
čeština: Írán
kaszëbsczi: Iran
Чӑвашла: Иран
Cymraeg: Iran
dansk: Iran
Deutsch: Iran
Zazaki: İran
dolnoserbski: Iran
डोटेली: इरान
ދިވެހިބަސް: އީރާން
ཇོང་ཁ: ཨི་རཱན་
Ελληνικά: Ιράν
English: Iran
Esperanto: Irano
español: Irán
eesti: Iraan
euskara: Iran
estremeñu: Irán
فارسی: ایران
suomi: Iran
Võro: Iraan
Na Vosa Vakaviti: Iran
føroyskt: Iran
français: Iran
arpetan: Éran
Nordfriisk: Iraan
Frysk: Iran
Gaeilge: An Iaráin
Gagauz: İran
贛語: 伊朗
Gàidhlig: Ioràn
galego: Irán
گیلکی: ايران
Avañe'ẽ: Iran
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ईराण
ગુજરાતી: ઈરાન
Gaelg: Yn Eeraan
Hausa: Iran
客家語/Hak-kâ-ngî: Iran
Hawaiʻi: ‘Ilana
עברית: איראן
हिन्दी: ईरान
Fiji Hindi: Iran
hrvatski: Iran
hornjoserbsce: Iran
Kreyòl ayisyen: Iran
magyar: Irán
հայերեն: Իրան
interlingua: Iran
Bahasa Indonesia: Iran
Interlingue: Iran
Ilokano: Iran
ГӀалгӀай: ХIиран
Ido: Iran
íslenska: Íran
italiano: Iran
日本語: イラン
Patois: Iran
la .lojban.: iran
Basa Jawa: Iran
ქართული: ირანი
Qaraqalpaqsha: İran
Taqbaylit: Iṛan
Адыгэбзэ: Къажэрей
Kabɩyɛ: Iranɩ
Kongo: Iran
Gĩkũyũ: Iran
қазақша: Иран
kalaallisut: Iran
ភាសាខ្មែរ: អ៊ីរ៉ង់
ಕನ್ನಡ: ಇರಾನ್
한국어: 이란
къарачай-малкъар: Иран
कॉशुर / کٲشُر: ایٖران
kurdî: Îran
коми: Иран
kernowek: Iran
Кыргызча: Иран
Latina: Irania
Ladino: Iran
Lëtzebuergesch: Iran
лакку: Иран
лезги: Иран
Lingua Franca Nova: Iran
Limburgs: Iran
Ligure: Iran
lumbaart: Iran
lingála: Iran
لۊری شومالی: ایران
lietuvių: Iranas
latviešu: Irāna
मैथिली: इरान
мокшень: Иран
Malagasy: Iràna
олык марий: Иран
Māori: Īrāna
Baso Minangkabau: Iran
македонски: Иран
മലയാളം: ഇറാൻ
монгол: Иран улс
मराठी: इराण
Bahasa Melayu: Iran
Malti: Iran
မြန်မာဘာသာ: အီရန်နိုင်ငံ
эрзянь: Иран Мастор
مازِرونی: ایران
Dorerin Naoero: Iran
Nāhuatl: Iran
Napulitano: Iran
Plattdüütsch: Iran
Nedersaksies: Iran
नेपाली: इरान
नेपाल भाषा: इरान
Nederlands: Iran
norsk nynorsk: Iran
norsk: Iran
Novial: Iran
Sesotho sa Leboa: Iran
occitan: Iran
Livvinkarjala: Iran
Oromoo: Iraan
ଓଡ଼ିଆ: ଇରାନ
Ирон: Иран
ਪੰਜਾਬੀ: ਈਰਾਨ
Pangasinan: Iran
Kapampangan: Iran
Papiamentu: Iran
Picard: Iran
Deitsch: Iraen
पालि: ईरान
Norfuk / Pitkern: Eraan
polski: Iran
Piemontèis: Iran
پنجابی: ایران
پښتو: ايران
português: Irão
Runa Simi: Iran
rumantsch: Iran
Kirundi: Irani
română: Iran
armãneashti: Iran
tarandíne: Iran
русский: Иран
русиньскый: Іран
Kinyarwanda: Irani
संस्कृतम्: ईरान
саха тыла: Ираан
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱤᱨᱟᱱ
sardu: Iran
sicilianu: Iran
Scots: Iran
سنڌي: ایران
davvisámegiella: Iran
Sängö: Iran
srpskohrvatski / српскохрватски: Iran
සිංහල: ඉරානය
Simple English: Iran
slovenčina: Irán
slovenščina: Iran
Gagana Samoa: Iran
chiShona: Iran
Soomaaliga: Iiraan
shqip: Irani
српски / srpski: Иран
SiSwati: I-Irani
Seeltersk: Iroan
Basa Sunda: Iran
svenska: Iran
Kiswahili: Uajemi
ślůnski: Iran
தமிழ்: ஈரான்
ತುಳು: ಇರಾನ್
తెలుగు: ఇరాన్
tetun: Iraun
тоҷикӣ: Эрон
ትግርኛ: ኢራን
Türkmençe: Eýran
Tok Pisin: Iran
Türkçe: İran
Xitsonga: Iran
татарча/tatarça: Иран
chiTumbuka: Iran
Twi: Iran
тыва дыл: Ирaн
удмурт: Иран
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىران
українська: Іран
اردو: ایران
oʻzbekcha/ўзбекча: Eron
vèneto: Iran
vepsän kel’: Iran
Tiếng Việt: Iran
West-Vlams: Iran
Volapük: Lirän
walon: Iran
Winaray: Iran
Wolof: Iraan
吴语: 伊朗
მარგალური: ირანი
ייִדיש: איראן
Yorùbá: Ìránì
Vahcuengh: Iran
Zeêuws: Iran
中文: 伊朗
文言: 伊朗
Bân-lâm-gú: Iran
粵語: 伊朗
isiZulu: I-Irani