Ikalawang Digmaang Pandaigdig

Ikalawang Digmaang Pandaigdig
Infobox collage for WWII.PNG
Paikot mula sa kaliwang taas: mga sundalong Tsino sa Labanan sa Wuhan, mga kanyon ng mga Briton at Awstralyano sa panahon ng Unang Labanan sa Al-Alamayn sa Ehipto 1943, mga eroplanong pambomba ng Alemanya sa Silangang Teatro (taglamig 1943–1944), hukbong pandagat ng Estados Unidos sa Golpo ng Lingayen, paglalagda ni Wilhelm Keitel sa Kasulatan ng Pagsuko ng Alemanya, mga sundalong Sobyet sa Labanan sa Stalingrad
PetsaIka-1 ng Setyembre 1939 - Ika-2 ng Setyembre 1945 (6 na taon at 1 araw)
LokasyonEuropa, Pasipiko, Atlantiko, Timog-Silangang Asya, Tsina, Gitnang Silangan, Mediteranyo at Aprika, Hilaga at Timog sa panandaliang panahon
ResultaPangwakas na tagumpay ng mga Alyadong Bansa
Mga Nakikidigma
Mga Bansang Alyado
Flag of the Soviet Union.svg Unyong Sobyet
Flag of the United Kingdom.svg Nagkaisang Kaharian
Flag of the United States.svg Estados Unidos
Flag of the Republic of China.svg Flag of the People's Republic of China.svg Tsina

Flag of France.svg Pransya
Flag of Poland.svg Polonya
Canadian Red Ensign (1921–1957).svg Canada
Flag of Australia (converted).svg Australia
Pan-Slavic flag.svgYugoslabya
Flag of the Philippines (navy blue).svg Pilipinas
State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg Gresya
Flag of the Netherlands.svg Olanda
Flag of Belgium.svg Belhika
Flag of South Africa (1928–1994).svg Timog Aprika
Flag of New Zealand.svg New Zealand
Flag of Norway.svg Noruwega
Flag of the Czech Republic.svg Tsekoslobakya
Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg Etiyopiya
Flag of Brazil (1889–1960).svg Brasil
Flag of Luxembourg.svg Luksemburgo
Flag of Cuba.svg Cuba
Flag of Mexico.svg Mehiko
British Raj Red Ensign.svg Indiya
Flag of the People's Republic of Mongolia (1940-1992).svg Mongolia
Mga Bansang Axis
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Alemanya
Flag of Japan.svg Hapon
Flag of Italy (1861–1946).svg Italya

Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg Unggarya
Flag of Romania.svg Rumanya
Flag of Bulgaria.svg Bulgarya
Flag of Finland.svg Pinlandiya
Flag of Thailand.svg Taylandya
Flag of Iraq (1921–1959).svg Irak
Flag of the Philippines (1943-1945).svg Pilipinas
Flag of Independent State of Croatia.svg Croatia
Flag of the State of Burma (1943–1945).svg Burma
Flag of Slovakia (1939–1945).svg Slobakya
Flag of Manchukuo.svg Manchukuo
Flag of the Mengjiang.svg Mengjiang
Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg Bagong Tsina
1931 Flag of India.svg Azad Hind
Flag of Albania (1939–1943).svg Albanya
Pinuno
Flag of the Soviet Union.svg Joseph Stalin
Flag of the Soviet Union.svg Georgy Zhukov
Flag of the Soviet Union.svg Vasily Chuikov
Flag of the United Kingdom.svg Winston Churchill
Flag of the United Kingdom.svg George VI
Flag of the United Kingdom.svg Bernard Montgomery
Flag of the United Kingdom.svg Hugh Dowding
Flag of the United States.svg Franklin Roosevelt
Flag of the United States.svg Dwight D. Eisenhower
Flag of the United States.svg Douglas MacArthur
Flag of the United States.svg Omar Bradley
Flag of the United States.svg George Patton
Flag of the United States.svg Chester W. Nimitz
Flag of the United States.svg Husband E. Kimmel
Flag of the Republic of China.svg Chiang Kai-shek
Flag of the Republic of China.svg He Yingqin
Flag of the Republic of China.svg Chen Cheng
Flag of the Republic of China.svg Mao Zedong
Flag of France.svg Maurice Gamelin (hanggang 1940)
Flag of France.svg Maxime Weygand (hanggang 1940)
Flag of France.svg Charles De Gaulle
Flag of the Philippines (navy blue).svg Manuel L. Quezon (1941-1942)
Flag of the Philippines (navy blue).svg Sergio Osmeña (1944-1945)
State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg Ioannis Mataxas
State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg Alexander Papagos
Pan-Slavic flag.svg Milorad Petrović
Netherlands Henri Winkelman
Belgium Leopold III
Norway Otto Ruge
,at iba pang mga kasapi
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Adolf Hitler
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Hermann Göring
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Wilhelm Keitel
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Walther von Brauchitsch
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Erwin Rommel
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Gerd von Runstedt
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Franz Halder
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Fedor von Bock
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Erich von Manstein
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Friedrich Paulus
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Wilhelm Ritter von Leeb
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Wilhelm List
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Hugo Sperrle
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Albert Kesselring
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Heinz Guderian
Flag of Japan.svg Hirohito (Emperador Showa)
Flag of Japan.svg Hideki Tōjō
Flag of Japan.svg Hajime Sugiyama
Flag of Japan.svg Tomoyuki Yamashita
Flag of Japan.svg Isoroku Yamamoto
Flag of Japan.svg Chuichi Nagumo
Flag of Japan.svg Osami Nagano
Flag of Japan.svg Masaharu Homma
Flag of Japan.svg Yoshijirō Umezu
Flag of Japan.svg Korechika Anami
Flag of Italy (1861–1946).svg Benito Mussolini
Flag of Italy (1861–1946).svg Victor Emmanuel III
Flag of Italy (1861–1946).svg Umberto II ng Italya
Flag of Italy (1861–1946).svg Pietro Badoglio (1940-1943)
Flag of Italy (1861–1946).svg Rodolfo Graziani
Flag of Italy (1861–1946).svg Ugo Cavallero
Flag of Romania.svg Ion Antonescu
Flag of Romania.svg Constantin Constantinescu
Flag of Romania.svg Ioan Dumitrache
Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svgMiklós Horthy
Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg Gusztáv Vitéz Jány
Flag of Finland.svg Carl Gustaf Emil Mannerheim
Flag of Independent State of Croatia.svg Marko Mesić
Flag of Independent State of Croatia.svg Viktor Pavičić
Flag of Slovakia (1939–1945).svg Ferdinand Čatloš
Flag of Slovakia (1939–1945).svg Augustín Malár
Flag of Thailand.svg Ananda Mahidol
Flag of Thailand.svg Plaek Pibulsonggram
,at iba pang mga kasapi
Lakas
~100,000,000


Flag of the Soviet Union.svg 35,000,000
Flag of the United States.svg 16,000,000
Flag of the Republic of China.svg 12,000,000
Flag of France.svg 5,000,000
Flag of the United Kingdom.svg 4,700,000
Flag of Poland.svg 1,000,000
Pan-Slavic flag.svg 900,000
Canadian Red Ensign (1921–1957).svg 800,000+
Flag of Australia (converted).svg 680,000, at marami pang iba

~40,000,000


Flag of the German Reich (1935–1945).svg 22,000,000
Flag of Japan.svg 10,000,000
Flag of Italy (1861–1946).svg 4,500,000
Flag of Romania.svg 1,300,000
Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg 1,200,000
Flag of Bulgaria.svg 1,200,000
Flag of Finland.svg 500,000, at marami pang iba

Nawala
80,000,000; 60% ay mula sa Unyong Sobyet12,000,000

Ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay isang pandaigdigang labanán na nagsimula noong ika-1 ng Setyembre taóng 1939. Natapos ito noong ika-2 ng Setyembre 1945, at nasangkot ang karamihan ng mga bansa sa daigdig at bawat kontinente na may naninirahan. Tinuturing ito na pinakamalawak, pinakamahal at pinakamadugong labanán sa kasaysayan ng sangkatauhan. Maaalalang ang mga bansang lumahok sa digmaan ay nagbuhos ng napakaraming puwersang militar upang lupigin ang bawat kalaban. Isang linggo bago magsimula ang digmaan, ang kasunduang Molotov-Ribbentrop ay nilagdaan ng dalawang magkakalaban, ang Alemanyang Nazi at ang Unyong Sobyet at sumang-ayon sila sa dibisyon ng teritoryong nais sakupin sa Poland. Nagsimula lumusob ang hukbong Alemanya sa kanluran, hilaga, at timog ng Poland noong Setyembre 1, 1939 habang ang USSR ay nagsimulang lumusob sa bansa noong Setyembre 17 sa silangang bahagi ng Poland. Nang sumuko ang Poland, sila'y pinalipat sa Romania. Ang hukbong Nazi ay aktibo sa digmaan mula 1939 hanggang 1940 at halos nakontrol ang maraming bansa sa Europa. Pumasok ang Italya sa digmaan noong June 10, 1940 upang tulungan ang mga Alemanya. Ang mga bansang Pransiya, Belhika, Netherlands, Austria, Tsekoslobakya, Poland, Yugoslavia, Ukraine, Belarus, Lithuania, at kanlurang Rusya ay nakontrol ng Alemanya sa panahong iyon. Pumasok ang Asia sa digmaan noong Disyembre 7, 1941 nang binomba ng Japan ang Pearl Harbor sa Hawaii sa umaga. Nagbibigay-daan din ito sa pagpasok ng bansang United States sa digmaan. Habang nangyari ang pag-atake sa Pearl Harbor, ang walong barkong U.S. Navy ships ay binagsak ng mga Hapon. Inilarawan itong bilang ''a date which will live in infamy'' dahil nangyari ang pag-atake ng walang anunsyo o deklarasyon. Pagkatapos ng pitong oras, nagsimulang umatake ang Japan sa mga bansang nasa timog-silangang Asia tulad ng Pilipinas, Hong kong, at Singapore. Halos nakontrol ng mga Hapon ang mga bansa sa timog-silangang Asia at ang mga taong nakatira sa mga ito ay pinahirapan at pinatay. Noong 1943, sinalakay ng mga Alyado ang Sicily, ang isla sa timog ng Italy hanggang sa sumuko ang Italy sa pamamagitan ng paglagda ng kasunduang Cassibile noong Setyembre 3 at dineklara sa Setyembre 8. Noong Abril 16, 1945, nangyari ang labanan sa Berlin at ito'y pinakahuling labanan ng hukbong Alemnya at USSR. Habang nangyari ang labanan na ito, noong Abril 30, si Adolf Hitler ay nagpakamatay sa pamamagitan ng pagbabaril sa ulo at kasabay niya rito ang asawa niyang si Eva Braun na nagpakamatay din sa pamamagitan ng paggamit ng cyanide. Sa pagkamatay ni Hitler, humina ang Nazi Germany at marami sa kanila ang namamatay sa daan. Sumuko ang mga Alemanya noong Mayo 7, 1945 at bunga nito, nanalo ang USSR. Pagkatapos nito, nagkaroon ng selebrasyon sa Europa. Mula Moscow hanggang Los Angeles, nagkaroon sila ng malaking selebrasyon. Ang hukbong USSR ay nabigyan ng award sa kanilang tagumpay, ''Heroes of the Soviet Union''. Noong Agosto 6 at 9, nagsimulang magbomba ang mga hukbong Amerikano sa mga lungsod ng Hiroshima at Nagasaki. Ang bombang Little Boy ay ginamit sa Hiroshima at ang bombang Fat Man sa Nagasaki. Maraming namatay sa mga Hapon hanggang sila'y sumuko noong Agosto 15, 1945. Upang mabigyang opisyal na katapusan ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang dokumentong pagsuko ay nilagdaan ng mga Hapon noong Setyembre 2, 1945. Sa pagtapos ng digmaan, 60 milyon tao ang nasawi.

Other Languages
Alemannisch: Zweiter Weltkrieg
žemaitėška: Ontra svieta vaina
беларуская (тарашкевіца)‎: Другая сусьветная вайна
Bislama: Wol Wo Tu
brezhoneg: Eil Brezel-bed
Chavacano de Zamboanga: Segunda Guerra Mundial
qırımtatarca: Ekinci Cian cenki
dolnoserbski: Druga swětowa wójna
emiliàn e rumagnòl: Secånda guèra mundièl
English: World War II
Esperanto: Dua mondmilito
estremeñu: II Guerra Mundial
Nordfriisk: Naist Wäältkrich
Gàidhlig: An Dàrna Cogadh
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-ngi-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan
Fiji Hindi: World War II
hornjoserbsce: Druha swětowa wójna
Bahasa Indonesia: Perang Dunia II
Patois: Wol Waar II
Basa Jawa: Perang Donya II
къарачай-малкъар: Экинчи дуния къазауат
Ripoarisch: Zweide Weltkresch
Lëtzebuergesch: Zweete Weltkrich
Lingua Franca Nova: Gera Mundal Du
لۊری شومالی: قی جٱهۊنی دویوم
Basa Banyumasan: Perang Donya II
Baso Minangkabau: Parang Dunia II
Bahasa Melayu: Perang Dunia Kedua
မြန်မာဘာသာ: ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်
مازِرونی: جهونی جنگ دوم
Dorerin Naoero: Eaket Eb II
Plattdüütsch: Tweete Weltkrieg
Nedersaksies: Tweede Wereldoorlog
नेपाल भाषा: तःहताः २
norsk nynorsk: Andre verdskrigen
Norfuk / Pitkern: World War II
davvisámegiella: Nubbi máilmmisoahti
srpskohrvatski / српскохрватски: Drugi svjetski rat
Simple English: World War II
slovenščina: Druga svetovna vojna
српски / srpski: Други светски рат
Basa Sunda: Perang Dunya II
Türkmençe: İkinji Jahan Urşy
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى
oʻzbekcha/ўзбекча: Ikkinchi jahon urushi
vepsän kel’: Toine mail'man soda
Volapük: Volakrig telid