Guyana

Kooperatibang Republika ng Guyana
Co-operative Republic of Guyana
Pambansang Kasabihan: "One People, One Nation, One Destiny"
Pambansang Awit: Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains

Pununglunsod
(at pinakamalaking lungsod)
Opisyal na wika English
Kinikilalang pampook na wika
Pangkat-lahi (2002)
  • 43.5% East Indian
  • 30.2% Black (African)
  • 16.7% Mixed
  • 9.1% Amerindian
  • 0.5% others[1]
Pangalang-
turing
Guyanese
Pamahalaan Unitary Semi-presidential republic
 -  President David Granger
 -  Prime Minister Moses Nagamootoo
Batasan National Assembly
Formation
 -  Dutch Guiana 1667–1814 
 -  British Guiana 1814–1966 
 -  Independence from the United Kingdom 26 May 1966 
 -  Republic 23 February 1970 
 -  Current constitution 6 October 1980 
Lawak
 -  Kabuuan 214,970 km2 (85th)
83,000 sq mi 
 -  Katubigan (%) 8.4
Santauhan
 -  Pagtataya ng 2014 735,554[1] (165th)
 -  Lahatambilang ng 2012 747,884[2] 
 -  Kakapalan 3.502/km2 (232nd or 8th least-densely populated in the world)
9.071/sq mi
KGK (KLP) Pagtataya ng 2012
 -  Kabuuan $6.155 billion[3] 
 -  Bawat ulo $7,938[3] 
KGK (pasapyaw) Pagtataya ng 2012
 -  Kabuuan $2.788 billion[3] 
 -  Bawat ulo $3,596[3] 
Gini (1998) 44.5 
TKT (2014) 0.636 (124th)
Pananalapi Guyanese dollar (GYD)
Pook ng oras GYT (Guyana Time) (TPO-4)
Nagmamaneho sa left
Internet TLD .gy
Kodigong pantawag +592

Ang Guyana (pagbigkas: ga•yá•na), na ang opisyal na pangalan ay Kooperatibang Republika ng Guyana (Ingles: Co-operative Republic of Guyana)[4] ay isang nakapangyayaring bansa sa hilagang rehiyon ng Timog Amerika. Napalilibutan ito ng Karagatang Atlantiko sa hilaga, Brazil sa timog at timog-kanluran, Suriname sa silangan, at Venezuela sa kanluran. Sa lawak nitong 215,000 square kilometres (83,000 sq mi), ang Guyana ay ikaapat na pinakamaliit na bansa sa punong-lupain ng Timog Amerika kasunod ng Uruguay, Suriname, and French Guiana.

Sakop ng rehiyong tinatawag na Guianas ang malaking kalupaang hilaga ng Ilog Amazon at silangan ng Ilog Orinoco. Naninirahan na dito ang iba't ibang katutubong pangkat nang dumating ang mga Dutch. Napasailalim naman sa Britanya ang bahagi na naging Guyana noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Pinamahalaan ito bilang isang ekonomiyang batawan ng British Guiana hanggang matamo nito ang kasarinlan nito noong 1966, at opisyal na naging republika sa loob ng Commonwealth of Nations noong 1970. Makikita ang naging pamana ng mga Briton sa magkakahalo nitong populasyon na kinabibilangan ng mga Indiano, Africano, Amerindian, at grupong may halong-lahi.

Natatangi rin ang Guyana bilang nag-iisang bansa sa Timog Amerika kung saan opisyal na wika ang Ingles. Ito'y bagaman ang karamihan sa populasyon ay nagsasalita ng Guyanese Creole isang wikang kriyolyong batay sa Ingles, na may halong Dutch, Arawakan at Caribbean. Dagdag sa pagiging bahagi ng Anglophone Caribbean, ang Guyana ay isa sa iilang bansa sa Caribbean na hindi pulo sa West Indies. Ang punong-tanggapan ng Caribbean Community (CARICOM), kung saan kasapi ang Guyana, ay nasa kabisera at pinakamalaking lungsod nito na Georgetown. Noong 2008, sumanib ang bansa sa Union of South American Nations bilang isa sa tagapagtaguyod nito.


  • talasanggunian

Talasanggunian

  1. 1.0 1.1 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang cia); $2
  2. Guyana 2012 Census GeoHive– Guyana. Retrieved 2 August 2012.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang imf2); $2
  4. "Independent States in the World". state.gov. http://www.state.gov/s/inr/rls/4250.htm. 


Mga bansa sa Timog Amerika
Argentina | Bolivia | Brazil | Chile | Colombia | Guyana | Panama | Paraguay | Peru | Suriname | Trinidad and Tobago | Uruguay | Venezuela
Mga dumidepende: Falkland Islands | French Guiana



Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa nito.

Other Languages
Acèh: Guyana
адыгабзэ: Гайанэ
Afrikaans: Guyana
Alemannisch: Guyana
አማርኛ: ጋያና
aragonés: Guyana
Ænglisc: Guyana
العربية: غيانا
مصرى: جويانا
asturianu: Guyana
Aymar aru: Wayana
azərbaycanca: Qayana
تۆرکجه: قویان
башҡортса: Гайана
Boarisch: Guyana
žemaitėška: Gajana
Bikol Central: Guyana
беларуская: Гаяна
беларуская (тарашкевіца)‎: Гаяна
български: Гвиана
भोजपुरी: गयाना
Bislama: Guyana
বাংলা: গায়ানা
བོད་ཡིག: གུ་ཡ་ན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গায়েনা
brezhoneg: Guyana
bosanski: Gvajana
буряад: Гайана
català: Guyana
Chavacano de Zamboanga: Guyana
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Guyana
нохчийн: Гайана
Cebuano: Guyana
کوردی: گویانا
qırımtatarca: Gayana
čeština: Guyana
Чӑвашла: Гайана
Cymraeg: Gaiana
dansk: Guyana
Deutsch: Guyana
Zazaki: Guyana
dolnoserbski: Guyana
डोटेली: गुयाना
ދިވެހިބަސް: ގުޔާނާ
eʋegbe: Guyana
Ελληνικά: Γουιάνα
English: Guyana
Esperanto: Gujano
español: Guyana
eesti: Guyana
euskara: Guyana
estremeñu: Guyana
فارسی: گویان
suomi: Guyana
Võro: Guyana
føroyskt: Gujana
français: Guyana
arpetan: Guyana
Nordfriisk: Guyaana
Frysk: Guyana
Gaeilge: An Ghuáin
Gagauz: Gayana
Gàidhlig: Guiana
galego: Güiana
Avañe'ẽ: Gujána
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: गयाना
ગુજરાતી: ગુયાના
Gaelg: Geeaaney
客家語/Hak-kâ-ngî: Guyana
עברית: גיאנה
हिन्दी: गयाना
Fiji Hindi: Guyana
hrvatski: Gvajana
hornjoserbsce: Guyana
Kreyòl ayisyen: Giyàn
magyar: Guyana
հայերեն: Գայանա
interlingua: Guyana
Bahasa Indonesia: Guyana
Interlingue: Guyana
Igbo: Guyana
Ilokano: Guyana
Ido: Guyana
íslenska: Gvæjana
italiano: Guyana
日本語: ガイアナ
Patois: Gayana
la .lojban.: gudjanas
Basa Jawa: Guyana
ქართული: გაიანა
Qaraqalpaqsha: Gayana
Kongo: Guyana
Gĩkũyũ: Guyana
қазақша: Гайана
kalaallisut: Guyana
ಕನ್ನಡ: ಗಯಾನ
한국어: 가이아나
къарачай-малкъар: Гайана
kurdî: Guyana
kernowek: Gwayana
Кыргызча: Гайана
Latina: Guiana
Ladino: Guyana
Lëtzebuergesch: Guyana
Lingua Franca Nova: Guiana
Limburgs: Guyana
Ligure: Guyana
lumbaart: Gujana
lingála: Gwiana
lietuvių: Gajana
latgaļu: Gajana
latviešu: Gajāna
мокшень: Гайана
олык марий: Гайана
македонски: Гвајана
മലയാളം: ഗയാന
монгол: Гайана
मराठी: गयाना
кырык мары: Гайана
Bahasa Melayu: Guyana
Malti: Gujana
မြန်မာဘာသာ: ဂိုင်ယာနာနိုင်ငံ
مازِرونی: گویان
Dorerin Naoero: Guyana
Plattdüütsch: Guyana
नेपाली: गयाना
Nederlands: Guyana
norsk nynorsk: Guyana
norsk: Guyana
Novial: Guyana
occitan: Guyana
Livvinkarjala: Gaijana
Oromoo: Gayaanaa
ଓଡ଼ିଆ: ଗାୟନା
Ирон: Гайанæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਗੁਇਆਨਾ
Kapampangan: Guyana
Papiamentu: Guiana
पालि: गयाना
Norfuk / Pitkern: Gwiiana
polski: Gujana
Piemontèis: Gujan-a
پنجابی: گیآنا
پښتو: گويانا
português: Guiana
Runa Simi: Wayana
română: Guyana
armãneashti: Gaiana
русский: Гайана
Kinyarwanda: Giyana
संस्कृतम्: गयाना
саха тыла: Гайана
sardu: Guyana
sicilianu: Gujana
Scots: Guyana
سنڌي: گيانا
davvisámegiella: Guyana
srpskohrvatski / српскохрватски: Gvajana
සිංහල: ගයනාව
Simple English: Guyana
slovenčina: Guyana (štát)
slovenščina: Gvajana
chiShona: Guyana
Soomaaliga: Guyana
shqip: Guajana
српски / srpski: Гвајана
Sranantongo: Kayanakondre
Seeltersk: Guyana
Basa Sunda: Guyana
svenska: Guyana
Kiswahili: Guyana
ślůnski: Gujana
தமிழ்: கயானா
తెలుగు: గయానా
tetun: Giana
Tok Pisin: Giana
Türkçe: Guyana
татарча/tatarça: Гайана
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گايانا
українська: Гаяна
اردو: گیانا
oʻzbekcha/ўзбекча: Gayana
vèneto: Guyana
vepsän kel’: Gajan
Tiếng Việt: Guyana
Volapük: Gvayän
walon: Gwiyane
Winaray: Guyana
Wolof: Guyaana
吴语: 圭亚那
მარგალური: გაიანა
ייִדיש: גייאנע
Yorùbá: Gùyánà
Vahcuengh: Guyana
Zeêuws: Huyana
中文: 圭亚那
文言: 圭亞那
Bân-lâm-gú: Guyana
粵語: 圭亞那