Goa

Goa
Estado ng India
Kinaroroonan ng Goa (kulay pula) sa India
Kinaroroonan ng Goa (kulay pula) sa India
Mapa ng Goa
Mapa ng Goa
Mga koordinato (Panaji): 15°29′56″N 73°49′40″E / 15°29′56″N 73°49′40″E / 15.49889; 73.82778
Country India
RehiyonKanlurang India
ItinatagMayo 30, 1987
KabiseraPanaji
Pinakamalaking lungsodVasco da Gama
Distrito2
Pamahalaan
 • GobernadorMridula Sinha
 • Pangunahing MinistroManohar Parrikar (BJP)
 • LehislaturaUnicameral (40 puwesto)
 • Parliamentary constituency2
 • Mataas na HukumanBombay High Court – Panaji, Goa Bench
Lawak
 • Kabuuan3,702 km2 (1,429 sq mi)
Ranggo sa lawakika-29
Populasyon (2011)
 • Kabuuan1,457,723
 • Ranggoika-26
 • Kapal390/km2 (1,000/sq mi)
Sona ng orasIST (UTC+05:30)
ISO 3166 codeIN-GA
HDIIncrease 0.779 (high)
Ranggo sa HDIika-3 (2005)
Literacy88.70% (ika-3)
Wikang opisyalKonkani
Websaytwww.goa.gov.in
^* Ang Konkani ay ang tanging wikang opisyal ngunit pinapayagan ding gamitin ang Marathi sa ano man opisyal na gawain.[1][2][3]

Ang Goa /ˈɡ.ə/ ay ang pinakamaliit na estado ng India, at ikaapat na may pinakakaunting populasyon. Matatagpuan sa kanlurang India sa rehiyong na kung tawagin ay Konkan, ito ay pinalilibutan ng mga estado ng Maharashtra sa hilaga, ng Karnataka sa silangan at timog, habang ang Dagat Arabiano naman ang kanlurang baybayin nito. Ang Goa ang pinakamayaman na estado ng India na may per capita GDP na dalawa't kalahati ang taas kaysa sa buong bansa.[4] Ito rin ang nangungunang estado sa imprastruktura ayon sa Eleventh Finance Commission at may pinakamataas na kalidad ng buhay sa India ayon National Commission on Population batay sa 12 pamantayan.[4]

Panaji ang kabisera ng estado, habang ang Vasco da Gama naman ang pinakamalaking lungsod nito. Ang makasaysayang lungsod ng Margao ay makikitaan pa rin ng impluwensiya ng mga Portuges, na unang dumaong noong ika-16 siglo bilang mangangalakal at kalauna'y sumakop dito. Ang Goa ay dating lalawigan ng Portugal; ito ay ang ibayong-dagat na teritoryo ng Portuguese India na umiral ng 450 taon, hanggang 1961 nang ito'y isinanib na sa India.[5][6]

Dinadalaw ang Goa ng maraming dayuhan at lokal na turista taon-taon dahil sa mga dalampasigan nito, pook dalanginan at ang Lumang Goa. Mayaman din ang flora at fauna ng Goa, dahil na rin sa lokasyon nito sa kabundukan ng Western Ghats, na itinuturing na isang hotspot ng sanlaksang-buhay.

  • talasanggunian

Talasanggunian

  1. "Goa". Commissioner Linguistic Minorities, 42nd Report, July 2003 to June 2004. National Commissioner Linguistic Minorities. http://nclm.nic.in/shared/linkimages/35.htm. Hinango noong 17 July 2007. "Konkani is the only official language of the state. There actually is no second official language. However, as per notification, Marathi will be used for the purpose of reply by the Government whenever communications are received in that language." 
  2. UNI (30 May 2007). "Marathi vs Konkani debate continues in Goa". rediff.com (Rediff.com India Limited). http://www.rediff.com/news/2007/may/30goa.htm. Hinango noong 17 July 2007. 
  3. Government of Goa. "About Goa". goa.gov.in. Goa Government. http://www.goa.gov.in/knowgoa/aboutgoa.html. "At present, Marathi and Konkani are two major languages of Goa." 
  4. 4.0 4.1 Reports of the finance commissions of India: First Finance Commission to the Twelfth Finance Commission: the complete report. India. Finance Commission. Academic Foundation. 2005. p. 268. ISBN 81-7188-474-1. 
  5. "Liberation of Goa". Government Polytechnic, Panaji. http://gpp.nic.in/Liberation.html. Hinango noong 17 July 2007. 
  6. Pillarisetti, Jagan. "The Liberation of Goa: an Overview". The Liberation of Goa:1961. bharat-rakshak.com. http://www.bharat-rakshak.com/IAF/History/1960s/Goa01.html. Hinango noong 17 July 2007. 
Other Languages
Acèh: Goa
Afrikaans: Goa
አማርኛ: ጎዋ
العربية: غوا
অসমীয়া: গোৱা
asturianu: Goa
azərbaycanca: Qoa
تۆرکجه: قوا
беларуская: Гоа
беларуская (тарашкевіца)‎: Гоа
български: Гоа
भोजपुरी: गोवा
বাংলা: গোয়া
བོད་ཡིག: གྷོའ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গৱা
brezhoneg: Goa
català: Goa
нохчийн: Гоа
Cebuano: Goa (estado)
čeština: Goa (stát)
Cymraeg: Goa
dansk: Goa
Deutsch: Goa
डोटेली: गोवा
ދިވެހިބަސް: ގޯވާ
Ελληνικά: Γκόα
English: Goa
Esperanto: Goao
español: Goa
euskara: Goa
estremeñu: Goa
فارسی: گوا
suomi: Goa
français: Goa
Gaeilge: Goa
galego: Goa
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: गोंय
ગુજરાતી: ગોઆ
עברית: גואה
हिन्दी: गोवा
Fiji Hindi: Goa
hrvatski: Goa
magyar: Goa
interlingua: Goa
Bahasa Indonesia: Goa, India
íslenska: Góa (fylki)
italiano: Goa
日本語: ゴア州
ქართული: გოა (შტატი)
қазақша: Гоа
ಕನ್ನಡ: ಗೋವ
한국어: 고아 주
कॉशुर / کٲشُر: گوا
Latina: Goa
Ladino: Goa
Lëtzebuergesch: Goa
لۊری شومالی: گوآ
lietuvių: Goa
latviešu: Goa
मैथिली: गोवा
Malagasy: Goa
македонски: Гоа
മലയാളം: ഗോവ
монгол: Гоа
मराठी: गोवा
Bahasa Melayu: Goa
Mirandés: Goa
မြန်မာဘာသာ: ဂိုအာ
नेपाली: गोआ
नेपाल भाषा: गोवा
Nederlands: Goa (India)
norsk nynorsk: Goa
norsk: Goa
occitan: Goa
ଓଡ଼ିଆ: ଗୋଆ
ਪੰਜਾਬੀ: ਗੋਅਾ
Kapampangan: Goa
polski: Goa
پنجابی: گوا
پښتو: گوا
português: Goa
română: Goa
русский: Гоа
संस्कृतम्: गोवाराज्यम्
Scots: Goa
davvisámegiella: Goa
srpskohrvatski / српскохрватски: Goa
Simple English: Goa
slovenčina: Goa
slovenščina: Goa
shqip: Goa
српски / srpski: Гоа
svenska: Goa
Kiswahili: Goa
ತುಳು: ಗೋವಾ
తెలుగు: గోవా
тоҷикӣ: Гоа
Türkçe: Goa
українська: Гоа
اردو: گوا
oʻzbekcha/ўзбекча: Goa
Tiếng Việt: Goa
Winaray: Goa
吴语: 果阿邦
მარგალური: გოა
Yorùbá: Goa
中文: 果阿邦
Bân-lâm-gú: Goa
粵語: 果阿