Cesar Augusto

Cesar Augusto
Augustus Caesar
Emperador ng Imperyo Romano
Ang estatwa na kilala bilang Augusto ng Prima Porta, unang dantaon
PaghahariSetyembre 23, 63 BCE–Agosto 19, 14 CE
PinaglibinganMausoleo ni Augusto, Roma
Konsorte kay(1) Clodia Pulchra 43–40 BC
(2) Scribonia 40–38 BC
(3) Livia Drusilla 38 BC–AD 14
SuplingJulia the Elder;
Gaius Caesar (adoptive);
Lucius Caesar (adoptive);
Tiberius (ampon)
AmaNatural: Gaius Octavius;
Adoptive: Julius Caesar (In 44 BC)
InaAtia Balba Caesonia

Si Cesar Augusto[1], Caesar Augustus, Augustus Caesar, o Imperator Caesar Divi filius Augustus (Setyembre 23, 63 BCE–Agosto 19, 14 CE), ipinanganak Gajus Julius Caesar Octavianus Augustus at kilala bilang Octavianus sa mga mananalaysay sa unang bahagi ng kaniyang buhay bago mag-27 BCE, ay ang kauna-unahan at itinuturing na isa sa pinakamahalagang Emperador Romano (naging emperador sa Roma mula 30 BK hanggang 14 AD[1]), bagaman iminaliit niya ang kaniyang sariling posisyon sa pamamagitan ng pagpili ng kinaugaliang titulong oligarkiyang na princeps, madalas sinasalin bilang “unang mamamayan”. Bagaman ipinanatili niya ang panlabas na anyo ng Republikang Romano, namuno siya bilang isang awtokrata nang higit 40 taon. Winakasan niya ang isang dantaon ng digmaang sibil at binigyan ang Roma ng isang kapanahunan ng kapayapaan, kasaganaan, at imperyal na kadakilaan. Ang kapayapaang ito ay tinaguriang Pax Romana o Kapayapaang Romano. Kahit man mayroon paring mga digmaan sa hangganan ng impero, ay isang digmaang sibil na naganap, ang rehiyong Mediterraneo ay naging payapa sa dalawang siglo. Pinalaki ni Augustus ang Imperyo Romano, sinigurado ang mga hangganan ng imperyo at nakipag-kasundo sa Parthia..

Sa kaniya ipinangalan ang buwan ng Agosto, at sinasabi ring ninuno niya ang maalamat na bayaning Aeneas ng epikang Aeneis ni Vergilius.[2]

Rmn-social-header-1-.svg
Ang mga artikuo ay bahagi sa pag-aaral ng Sinaunang Roma at ang pagbagsak ng Republika.

Republikang Romano, Mark Antony, Cleopatra VII, Pagpatay kay Julius Caesar, Pompey,

Theatre of Pompey, Cicero, Unang Triumvirate

Mga ambag

Augustus Bevilacqua Glyptothek Munich 317.jpg

Sa harap ng Senado na may kontrol sa panalapian, iniutos ni Augustus na ang mga buwis ng lalawigan sa Imperyo ay dapat dalhin sa Fiscus na pinamumunuan ng mga taong pinili at sumasagot lamang kay Augusto. Ang mga kita sa mga lalawigang senatorial ay patuloy na ipinadadala sa Aerarium na nasa ilalim ng superbisyon ng Senado. Dahil dito mas mayaman si Augusto kaysa Senado na mas magandang magbayad ng salarium (suweldo) sa mga lehiyonaryo upang seguradohin ang kanilang katapatan. Siniguro ito ng lalawagang imperyo ng Romanong Ehipto na napakayaman at pinakamahalagang supplier ng butil na pagkain sa buong imperyo. Ang pagdalaw ng mga senador sa probinsiyang ito ay ipinagbabawal dahil ipinalalagay na pansariling kaharian ito ng emperador. Nagbitiw si Augusto sa kanyang pagkakonsulado noong 23 BC nanatili ang kanyang puwestong imperium consular na humantong sa pangalawang kompromiso sa pagitan ni Augusto at ng Senado na tinawag na Pangalawang Pagkakaunawaan. Ginawaran si Augusto ng kapangyarihan ng isang tribunicia potestas kahit na walang titulo ngunit nagbigay sa kanya na tumawag ng miting ng Senado at bayan kailan nya naisin upang pag-usapan ang mga usaping ihaharap, i-veto ang mga aksiyon ng Asemblea o Senado, mamuno sa eleksiyon, at karapatang magsalita sa pagbubukas ng anumang miting. Kalakip sa tribunisyang autoridad ni Augusto ay mga kapangyarihang karaniwang reserbado sa censor Romano – kasama ang karapatang mag-supervise ng moralidad ng bayan at suriin ang mga batas upang siguradohing ito ay kapakanan ng publiko, gayundin ang magtakda ng census at tumiyak sa kasapian ng Senado. Walang tribunal sa Roma ang may katulad na kapangyarihang ito, at wala ring nakalipas na pangyayari sa loob ng sistemang Romano ang pagsasanib ng mga kapanyarihan tribunal at ng isang censor sa isang puwesto. Ni hindi nahalal sa Augusto sa tanggapan ng Censor. Hindi pa nababatid kung ang kapangyarihang censor na iginawad by Augusto ay bahagi ng kanyang tibunisyang autoridad o kanya lamang kinamkam ito.

Kasama sa autoridad tribunal, ginawaran din si Augusto ng kapangyarihang imperium sa loob ng lungsod ng Roma. Ang sandatahang lakas ng lungsod na dati ay nasa ilalim na kontrol ng prefecto ay ngayon ay nasa pag-iisang kapangyarihan ni Augusto. Dagdag dito, ginawaran si Augusto ng imperium proconsulare maius (kapangyarihan sa lahat ng prokonsulado), ang karapatang makialam sa alinmang probinsiya at pabulaan ang mga desisyon ng sinumang gobernador. Sa kapangyarihang maius imperium, si Augusto lamang ang taong makapaggagawad ng tagumpay sa isang matagumpay na heneral dahil sa lamang ang lider ng buong sandatahang lakas Romano.

Ang mga repormang ito ay kakaiba sa mata ng kaugalian ng republikang Romano dahil ang Senado ay hindi na binubuo ng mga aristokratikong republikano na may malakas na loob upang ipapatay ang Cesar. Marami sa mga senador ay namatay noong Digmaang Sibil at ang mga puno ng mga konserbatibong Republikano sa senado tulad nina Cato at Cicero ay malaon nang patay. Pinatalsik na ni Octavio ang mga natitirang pinaghihinalaang elemento sa Senado. Kanya na ring inilagay ang kanyang mga aristokratang kinatawan dito. Hindi pa rin nalalaman kung gaano kalaya ang Senado sa mga transaksiyon nito at anong mga patagong pag-aayon ang nangyari. Sa pagsubok napagsanggalang ang paligid ng imperyo sa mga ilog ng Danube at Elbe, iniutos ni Octavio na lusubin ang Illyria, Moesia, at Pannonia (timog ng Danube), at Germania (kanluran ng Elbe). Noong una, ang lahat ay ayon sa plano ngunit disastre ang sumunod. Ang mga tribo ng Illyrio ay nagsipag-alsa na kailangang lupigin. Ang tatlong sandatahang liga sa ilalim ni Publius Quinctilius Varus ay tinambangan at nilupig sa Labanan sa Kagubatan ng Teutoburgo noong 9 AD ng mga barbarong Aleman sa pamumuno ni Arminius. Maingat na binantayan ni Augusto ang buong teritoryo nito sa kanluran ng Rhine at nakuntento na lamang siyang gumanti sa pamamagitan ng panloloob. Ang ilog ng Rhine at Danube ang naging permanenteng hanggahan ng imperyong Romano sa timog.

Other Languages
Alemannisch: Augustus
አማርኛ: አውግስጦስ
aragonés: César Augusto
Ænglisc: Augustus
asturianu: César Augustu
Aymar aru: César Augusto
azərbaycanca: Oktavian Avqust
تۆرکجه: آقوستوس
башҡортса: Октавиан Август
Boarisch: Augustus
žemaitėška: Augosts
Bikol Central: Caesar Augustus
беларуская: Актавіян Аўгуст
беларуская (тарашкевіца)‎: Актавіян Аўгуст
български: Октавиан Август
Bislama: Augustus
català: August
Chavacano de Zamboanga: Augustus
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Augustus
Cebuano: Augusto
کوردی: ئەگوستوس
corsu: Augustu
čeština: Augustus
Cymraeg: Augustus
dansk: Augustus
Deutsch: Augustus
Zazaki: Augustus
dolnoserbski: Augustus Caesar
ދިވެހިބަސް: Augustus
English: Augustus
Esperanto: Aŭgusto Cezaro
español: Augusto
eesti: Augustus
euskara: Zesar Augusto
estremeñu: Cesa Augustu
فارسی: آگوستوس
suomi: Augustus
Võro: Augustus
føroyskt: Augustus
français: Auguste
furlan: August
Gaeilge: Ágastas
贛語: 屋大維
Hausa: Augustus
客家語/Hak-kâ-ngî: Augustus
Hawaiʻi: Augustus
हिन्दी: ऑगस्टस
Fiji Hindi: Augustus
hrvatski: August
interlingua: Cesare Augusto
Bahasa Indonesia: Augustus
Interlingue: Augustus
Ilokano: Augusto
íslenska: Ágústus
italiano: Augusto
Patois: Agostos
Basa Jawa: Augustus
Qaraqalpaqsha: Oktavian Avgust
Kabɩyɛ: César Auguste
Kongo: Augustus
Gĩkũyũ: Augustus
ភាសាខ្មែរ: អូហ្គុសទុស
ಕನ್ನಡ: ಅಗಸ್ಟಸ್
kurdî: Augustus
Lëtzebuergesch: Augustus
Lingua Franca Nova: Augusto
Limburgs: Keizer Augustus
Ligure: Aogusto
lietuvių: Augustas
latgaļu: Augustus
latviešu: Oktaviāns
Basa Banyumasan: Augustus
Malagasy: Auguste
Baso Minangkabau: Augustus
македонски: Октавијан Август
മലയാളം: അഗസ്റ്റസ്
मराठी: ऑगस्टस
Bahasa Melayu: Augustus
မြန်မာဘာသာ: ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ
Dorerin Naoero: Augustus
Nāhuatl: Augustus
Napulitano: Augusto
Plattdüütsch: Augustus
Nederlands: Augustus (keizer)
norsk nynorsk: Augustus av Romarriket
norsk: Augustus
Chi-Chewa: Augustus
occitan: August
Livvinkarjala: Augustus
Oromoo: Awugustuus
ଓଡ଼ିଆ: ଅଗଷ୍ଟସ
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਗਸਟਸ ਕੈਸਰ
Piemontèis: Otavian August
پنجابی: آگسٹس
português: Augusto
Runa Simi: Augustus
rumantsch: Augustus
armãneashti: Augustus
русиньскый: Октавіан Авґуст
संस्कृतम्: आगस्टस कैसर
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱚᱜᱟᱥᱴᱟᱥ
sicilianu: Cèsari Augustu
Scots: Augustus
srpskohrvatski / српскохрватски: August (rimski car)
සිංහල: ඔගස්ටස්
Simple English: Augustus
slovenčina: Octavianus Augustus
slovenščina: Gaj Avgust Oktavijan
Gagana Samoa: Aokuso Kaisara
Soomaaliga: Augustus Octavian
shqip: Augusti
српски / srpski: Октавијан Август
Seeltersk: Octavianus
Basa Sunda: Octavianus
svenska: Augustus
Kiswahili: Augusto
తెలుగు: ఆగస్టస్
Türkmençe: Oktawian Awgust
Tok Pisin: Augustus Caesar
Türkçe: Augustus
татарча/tatarça: Октавиан Август
українська: Октавіан Август
اردو: آگستس
oʻzbekcha/ўзбекча: Avgust (imperator)
vèneto: Augustus
vepsän kel’: Oktavian August
Tiếng Việt: Augustus
West-Vlams: Augustus
Volapük: Augustus
Winaray: Augustus
吴语: 奧古斯都
isiXhosa: Augustus
მარგალური: ავგუსტუსი
ייִדיש: אויגוסטוס
Yorùbá: Augustus
Zeêuws: Augustus
中文: 奥古斯都
文言: 奧古斯都
Bân-lâm-gú: Augustus
粵語: 奧古斯都