เอวาริสต์ กาลัว

เอวาริสต์ กาลัว
Évariste Galois
เกิด25 ตุลาคม ค.ศ. 1811(1811-10-25)
บูร์-ลา-แรน, ฝรั่งเศส จักรวรรดิฝรั่งเศสที่ 1
เสียชีวิต31 พฤษภาคม ค.ศ. 1832 (20 ปี)
ปารีส, ฝรั่งเศส ราชอาณาจักรฝรั่งเศส
สัญชาติฝรั่งเศส ชาวฝรั่งเศส
สาขาคณิตศาสตร์
งานที่เป็นที่รู้จักทฤษฎีเชิงสมการ (theory of equationsand)
ปริพันธ์แบบอาเบล (Abelian integral)
ทฤษฎีกาลัว (Galois theory)
ลายมือชื่อ

เอวาริสต์ กาลัว (ฝรั่งเศส: Évariste Galois, เสียงอ่านภาษาฝรั่งเศส: [evaʁist ɡalwa] , 25 ตุลาคม ค.ศ. 1811 – 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1832) เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศสในรัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์-ฟิลิปป์ที่ 1 แห่งฝรั่งเศส ขณะที่เป็นวัยรุ่น กาลัวสามารถหาเงื่อนไขจำเป็นและเงื่อนไขพอเพียงสำหรับการหาคำตอบของพหุนามอันดับใด ๆ ผลงานของกาลัวนับว่าเป็นรากฐานของทฤษฎีกาลัว ซึ่งเป็นหนึ่งในสาขาหลักของวิชาพีชคณิตนามธรรม และเป็นสาขาหนึ่งใน Galois connection นอกจากนี้ กาลัวยังเป็นบุคคลแรกที่ใช้คำว่า กรุป (Group, ฝรั่งเศส: groupe) ในฐานะของศัพท์เฉพาะทาง เพื่อที่จะอธิบายเรื่องกลุ่มในการเรียงสับเปลี่ยน นอกเหนือจากความสนใจในคณิตศาสตร์แล้ว กาลัวยังเป็นผู้ที่นิยมแนวคิดสาธารณรัฐอย่างสุดโต่ง กาลัวถูกยิงเสียชีวิตจากการดวลปืนในขณะที่มีอายุได้เพียง 20 ปี[1]

ภาษาอื่น ๆ
aragonés: Évariste Galois
asturianu: Évariste Galois
azərbaycanca: Evarist Qalua
беларуская: Эварыст Галуа
беларуская (тарашкевіца)‎: Эварыст Галюа
български: Еварист Галоа
čeština: Évariste Galois
Esperanto: Évariste Galois
français: Évariste Galois
Kreyòl ayisyen: Evariste Galois
Bahasa Indonesia: Evariste Galois
Кыргызча: Галуа, Эварист
Lëtzebuergesch: Évariste Galois
lietuvių: Évariste Galois
latviešu: Evarists Galuā
македонски: Еварист Галоа
မြန်မာဘာသာ: အဲဗာရစ်တူ ဂယ်ဝါး
Nederlands: Évariste Galois
norsk nynorsk: Évariste Galois
Piemontèis: Évariste Galois
português: Évariste Galois
sicilianu: Evariste Galois
srpskohrvatski / српскохрватски: Évariste Galois
Simple English: Évariste Galois
slovenčina: Évariste Galois
slovenščina: Évariste Galois
српски / srpski: Еварист Галоа
татарча/tatarça: Эварист Галуа
українська: Еварист Галуа
اردو: گیلوا
oʻzbekcha/ўзбекча: Évariste Galois
Tiếng Việt: Évariste Galois
文言: 伽羅華
Bân-lâm-gú: Évariste Galois
粵語: 伽羅華