องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ


องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ
Emblem of the United Nations.svg
ประเภทหน่วยงานเฉพาะ
รัสพจน์UNESCO
หัวหน้าAudrey Azoulay
ผู้อำนวยการองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ
จัดตั้ง16 พฤศจิกายน ค.ศ. 1945[1]
สำนักงานปารีส, ฝรั่งเศส
เว็บไซต์www.unesco.org
ธงของยูเนสโก

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (อังกฤษ: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) หรือ ยูเนสโก (UNESCO) เป็นทบวงการชำนัญพิเศษของสหประชาชาติ ก่อตั้งโดยได้มีการลงนามในธรรมนูญขององค์การ เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2488 และต่อมาเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2489 (ค.ศ. 1946) หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ประเทศสมาชิกก่อตั้ง 20 ประเทศ ได้ร่วมมือกันให้สัตยาบันธรรมนูญองค์การ ซึ่งเริ่มด้วยข้อความที่ว่า

สงครามเริ่มต้นที่จิตใจของมนุษย์ฉันใด ความหวงแหนสันติภาพก็ต้องสร้างขึ้นในจิตใจของมนุษย์ด้วยฉันนั้น (since wars begin in the minds of men, it is in the minds of men that the defences of peace must be constructed)

นอกจากนี้ ธรรมนูญยูเนสโกยังบ่งชี้ไว้ด้วยว่า สันติภาพที่เกิดจากการตกลงทางการเมือง ทางเศรษฐกิจระหว่างรัฐบาลเพียงอย่างเดียว ย่อมไม่ได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่แท้จริงและยืนนาน จากประเทศชาติต่าง ๆ ในโลก สันติภาพจะต้องวางรากฐานอยู่บนความร่วมมือทางภูมิปัญญา และจิตสำนึกของมนุษยชาติ. ดังนั้นองค์การยูเนสโกจึงมุ่งเน้นการส่งเสริมสันติภาพ ด้วยการส่งเสริมความร่วมมือของนานาชาติ ด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรม เพื่อให้ทั่วโลกเคารพในความยุติธรรม กฎหมาย สิทธิ และเสรีภาพ ที่มนุษย์พึงมี โดยไม่ถือเชื้อชาติ เพศ ภาษา หรือศาสนา ตามกฎบัตรสหประชาชาติ. ยูเนสโกมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส

ปัจจุบัน ยูเนสโกมีประเทศสมาชิกทั้งหมด 195 ประเทศ[2] ประเทศไทยเข้าเป็นรัฐสมาชิกขององค์การยูเนสโกเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2492 (ลำดับที่ 49)

โดยปกติ ยูเนสโกจะใช้ภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาทางการ แต่ในระหว่างการประชุมสมัยสามัญของยูเนสโกและการประชุมคณะกรรมการบริหารของยูเนสโก จะใช้ภาษาที่เกี่ยวข้องถึง 6 ภาษา คือ อังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเชีย อาหรับ สเปน และจีน

การดำเนินงานของยูเนสโกนั้นจะปรากฏในรูปของการประชุมสมัยสามัญ ซึ่งมีทุก ๆ 2 ปี โดยคณะกรรมการประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรม จำนวน 58 คน ที่เลือกมาจากผู้แทนของประเทศสมาชิก กรรมการจะอยู่ในวาระ 4 ปี โดยจัดให้มีการเลือกตั้งกรรมการใหม่ครึ่งหนึ่งทุก 2 ปี ผู้อำนวยการใหญ่ ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่สูงสุดขององค์การ จะอยู่ในวาระ 6 ปี

ยูเนสโกได้จัดให้มีสำนักงานส่วนภูมิภาคและสำนักงานย่อยประจำพื้นที่ เพื่อให้ยูเนสโกประสานงานกับประเทศต่าง ๆ ได้อย่างใกล้ชิด แต่ละประเทศสมาชิกจะจัดให้มีสำนักผู้แทนถาวรประจำยูเนสโก และสำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยยูเนสโกของประเทศนั้น ๆ เพื่อดำเนินงานในส่วนที่เกี่ยวข้องกับขอบข่ายงานของยูเนสโกโดยเฉพาะ

ภาษาอื่น ๆ
Аҧсшәа: ИУНЕСКО
Afrikaans: Unesco
Alemannisch: UNESCO
አማርኛ: ዩኔስኮ
aragonés: Unesco
العربية: يونسكو
مصرى: يونيسكو
asturianu: UNESCO
azərbaycanca: UNESCO
تۆرکجه: یونسکو
башҡортса: ЮНЕСКО
Boarisch: UNESCO
žemaitėška: UNESCO
беларуская: ЮНЕСКА
български: ЮНЕСКО
भोजपुरी: यूनेस्को
brezhoneg: UNESCO
bosanski: UNESCO
català: UNESCO
нохчийн: ЮНЕСКО
کوردی: یوونێسکۆ
čeština: UNESCO
Чӑвашла: ЮНЕСКО
Cymraeg: UNESCO
dansk: UNESCO
Deutsch: UNESCO
emiliàn e rumagnòl: UNESCO
English: UNESCO
Esperanto: Unesko
español: Unesco
eesti: UNESCO
euskara: UNESCO
estremeñu: UNESCO
فارسی: یونسکو
Fulfulde: UNESCO
suomi: Unesco
føroyskt: UNESCO
Nordfriisk: UNESCO
Frysk: UNESCO
Gaeilge: UNESCO
galego: UNESCO
Avañe'ẽ: Unesco
עברית: אונסק"ו
हिन्दी: युनेस्को
Fiji Hindi: UNESCO
hrvatski: UNESCO
hornjoserbsce: UNESCO
Kreyòl ayisyen: INESKO
magyar: UNESCO
հայերեն: ՅՈՒՆԵՍԿՕ
interlingua: UNESCO
Interlingue: UNESCO
Ilokano: UNESCO
Ido: UNESCO
Basa Jawa: UNESCO
ქართული: იუნესკო
Taqbaylit: Tuddsa n UNESCO
қазақша: ЮНЕСКО
ភាសាខ្មែរ: យូណេស្កូ
한국어: 유네스코
kurdî: UNESCO
Кыргызча: ЮНЕСКО
Latina: UNESCO
Ladino: UNESCO
Lëtzebuergesch: UNESCO
Limburgs: UNESCO
Ligure: UNESCO
lumbaart: UNESCO
lietuvių: UNESCO
latviešu: UNESCO
मैथिली: युनेस्को
Malagasy: UNESCO
македонски: УНЕСКО
മലയാളം: യുനെസ്കോ
монгол: ЮНЕСКО
मराठी: युनेस्को
Bahasa Melayu: UNESCO
မြန်မာဘာသာ: ယူနက်စကို
مازِرونی: یونسکو
Plattdüütsch: UNESCO
नेपाली: युनेस्को
नेपाल भाषा: युनेस्को
Nederlands: UNESCO
norsk nynorsk: UNESCO
norsk: UNESCO
occitan: UNESCO
Livvinkarjala: UNESCO
ଓଡ଼ିଆ: ୟୁନେସ୍କୋ
ਪੰਜਾਬੀ: ਯੂਨੈਸਕੋ
Papiamentu: UNESCO
polski: UNESCO
Piemontèis: UNESCO
پنجابی: یونیسکو
Runa Simi: UNESCO
rumantsch: UNESCO
русский: ЮНЕСКО
русиньскый: ЮНЕСКО
саха тыла: ЮНЕСКО
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱭᱩᱱᱮᱥᱠᱚ
sardu: UNESCO
sicilianu: UNESCO
Scots: UNESCO
سنڌي: يونيسڪو
srpskohrvatski / српскохрватски: UNESCO
Simple English: UNESCO
Soomaaliga: UNESCO
shqip: UNESCO
српски / srpski: Унеско
Seeltersk: UNESCO
svenska: Unesco
Kiswahili: UNESCO
తెలుగు: యునెస్కో
тоҷикӣ: ЮНЕСКО
Tagalog: UNESCO
Türkçe: UNESCO
удмурт: ЮНЕСКО
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: YUNËSKO
українська: ЮНЕСКО
اردو: یونیسکو
oʻzbekcha/ўзбекча: UNESCO
vèneto: UNESCO
vepsän kel’: UNESCO
West-Vlams: UNESCO
Winaray: UNESCO
isiXhosa: I-UNESCO
მარგალური: იუნესკო
ייִדיש: אונעסקא
Yorùbá: UNESCO
Bân-lâm-gú: UNESCO