รัฐประหารในประเทศชิลี พ.ศ. 2516

รัฐประหารในประเทศชีลี พ.ศ. 2516
Golpe de Estado 1973.jpg
การยิงถล่มทำเนียบประธานาธิบดีของกองทัพ
วันที่11 สิงหาคม 2516
สถานที่ชิลี
ผลลัพธ์รัฐบาลล่ม; ประธานาธิบดีฆ่าตัวตาย; รัฐบาลทหารชิลีครองอำนาจ
คู่ขัดแย้ง
ชิลี รัฐบาลชิลี
สนับสนุนโดย:
คิวบา คิวบา
ชิลี กองทัพชิลี
สนับสนุนโดย:
สหรัฐ สหรัฐอเมริกา

รัฐประหารในประเทศชิลี พ.ศ. 2516 เป็นเหตุการณ์จุดเปลี่ยนในประวัติศาสตร์ชิลีและสงครามเย็น หลังจากช่วงความไม่สงบทางสังคมและการเมืองระหว่างรัฐสภาของชิลีฝ่ายขวากลางและประธานาธิบดีซัลวาดอร์ อาเญนเด แห่งพรรคสังคมนิยมชิลีที่เพิ่งได้รับการเลือกตั้ง และสงครามเศรษฐกิจนำโดยประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ริชาร์ด นิกสัน[1] อาเญนเดถูกโค่นอำนาจโดยกองกำลังทหารและตำรวจแห่งชาติ[2][3]

กองทัพทหารโค่นอำนาจรัฐบาลเอกภาพนิยมของอาเญนเด และก่อตั้งคณะยึดอำนาจของชิลี หรือคุนตะ ที่ระงับกิจกรรมทางการเมืองในประเทศและใช้อำนาจควบคุมการเคลื่อนไหวของฝ่ายซ้าย โดยเฉพาะพรรคคอมมิวนิสต์และพรรคสังคมนิยมต่าง ๆ และการเคลื่อนไหวเพื่อการปฏิวัติของฝ่ายซ้าย (MIR) ผู้บัญชาการทหารบกที่อาเญนเดมอบหมาย ออกุสโต ปิโนเชต์ ก่ออำนาจสูงสุดถายในระยะหนึ่งปีของการรัฐประหาร บังคับใช้อำนาจเป็นทางการใน พ.ศ. 2517[4] รัฐบาลสหรัฐอเมริกาที่เข้ามาแทรกแซงรัฐประหาร[5] รับรู้เรื่องรัฐบาลคุนตะและสนับสนุนการรวมอำนาจ[6]

ระหว่างการโจมตีทางอากาศและบนพื้นดินโดยคณะรัฐประหาร อาเญนเดกล่าวสุนทรพจน์ครั้งสุดท้าย ซึ่งเขาให้คำสาบานว่าจะอยู่ในทำเนียบประธานาธิบดี ปฏิเสธข้อเสนอที่ให้เขาหนีออกนอกประเทศ[7] พยานรู้เห็นการเสียชีวิตของอาเญนเดเห็นพ้องกันว่าเขาฆ่าตัวตายในทำเนียบ[8][9]

ก่อนปิโนเชต์จะปกครอง ประเทศชิลีเป็นที่โห่ร้องว่าเป็นสัญญาณเตือนเรื่องเสถียรภาพของประชาธิปไตยและการเมือง ขณะที่อเมริกาใต้ที่เหลือถูกคณะคุนตะและลัทธิเกาดีโญ นักประวัติศาสตร์ปีเตอร์ วินน์ ระบุว่าการรัฐประหารในประเทศชิลีใน พ.ศ. 2516 เป็นเหตุการณ์ที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ชิลี[10] การเคลื่อนไหวที่เป็นกบฏต่อต้านระบอบการปกครองปิโนเชต์ที่อ่อนแอยังคงมีอยู่ในประเทศชิลีโดยยังมีกลุ่มที่เข้าข้างรัฐบาลเก่าของอาเญนเด การลงประชามติแห่งชาติในชิลี พ.ศ. 2531 ที่ได้รับการสนับสนุนจากต่างประเทศสามารถลบล้างอำนาจของปิโนเชต์ได้ในที่สุด

  • อ้างอิง

อ้างอิง

  1. Peter Kornbluh. "Chile and the United States: Declassified Documents Relating to the Military Coup, September 11, 1973". http://www2.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB8/nsaebb8i.htm. 
  2. "Controversial legacy of former Chilean dictator Augusto Pinochet ...Gen. Augusto Pinochet, who overthrew Chile's democratically elected Communist government in a 1973 coup ...", The Christian Science Monitor, 11 December 2006
  3. "CHILE: The Bloody End of a Marxist Dream", Time Magazine, Quote: "....Allende's downfall had implications that reached far beyond the borders of Chile. His had been the first democratically elected Marxist government in Latin America..."
  4. Genaro Arriagada Herrera, ''Pinochet: The Politics of Power''. Google Books. สืบค้นเมื่อ 19 November 2011. 
  5. Winn, Peter (2010). Grandin & Joseph, Greg & Gilbert, ed. A Century of Revolution. Duke University Press. pp. 239–275. 
  6. Peter Kornbluh (19 September 2000). "CIA Acknowledges Ties to Pinochet’s Repression: Report to Congress Reveals U.S. Accountability in Chile". Chile Documentation Project. National Security Archive. Archived from the original on 28 November 2006. http://www.gwu.edu/~nsarchiv/news/20000919/. เรียกข้อมูลเมื่อ 26 November 2006. 
  7. "Salvador Allende's Last Speech – Wikisource". http://en.wikisource.org/wiki/Salvador_Allende%27s_Last_Speech. เรียกข้อมูลเมื่อ 19 November 2011. 
  8. Davison, Phil (20 June 2009). "Hortensia Bussi De Allende: Widow of Salvador Allende who helped lead opposition to Chile's military dictatorship". The Independent (London). สืบค้นเมื่อ 20 April 2010. 
  9. Gott, Richard (12 September 2009). "From the archive: Allende 'dead' as generals seize power". The Guardian (London). สืบค้นเมื่อ 20 April 2010. 
  10. Winn, Peter (2010). "Furies of the Andes". In Grandin & Joseph, Greg & Gilbert. A Century of Revolution. Durham, NC: Duke University Press. p. 259. สืบค้นเมื่อ 17 September 2015. 
ภาษาอื่น ๆ
Bahasa Indonesia: Kudeta Chili 1973
srpskohrvatski / српскохрватски: Državni udar u Čileu 1973