มะเร็ง

มะเร็ง
Tumor Mesothelioma2 legend.jpg
ภาพจากการถ่ายภาพรังสีส่วนตัดอาศัยคอมพิวเตอร์แสดงเนื้อร้ายมีโซเธลิโอมา (mesothelioma)
ความหมาย: → เนื้องอก ←, ✱ น้ำซึมซ่านในช่องเยื่อหุ้มปอดกลาง, 1 & 3 ตับ, 2 กระดูกสันหลัง, 4 ซี่โครง, 5 ท่อเลือดแดง, 6 ม้าม, 7 & 8 ไต, 9 ตับ
บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก
ICD-100097
ICD-9140239
DiseasesDB28843
MedlinePlus001289
MeSHD009369

มะเร็ง หรือทางการแพทย์ว่า เนื้องอกร้าย (อังกฤษ: malignant tumor) เป็นกลุ่มของโรคที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติ คือ เซลล์จะแบ่งตัวและเจริญอย่างควบคุมไม่ได้ ก่อเป็นเนื้องอกร้าย และมีศักยภาพในการรุกรานร่างกายส่วนข้างเคียง มะเร็งอาจแพร่กระจายไปยังร่างกายส่วนที่อยู่ห่างไกลได้[1][2]ผ่านระบบน้ำเหลืองหรือกระแสเลือด แต่ไม่ใช่เนื้องอกทุกชนิดจะเป็นมะเร็ง เพราะเนื้องอกไม่ร้ายจะไม่ลุกลามไปยังอวัยวะข้างเคียงและไม่กระจายไปทั่วร่างกาย[2] อาการและอาการแสดงของโรคมะเร็งที่เป็นไปได้รวมถึงมีก้อนเนื้อเกิดใหม่, มีเลือดออกผิดปกติ, มีการไอเป็นเวลานาน, การสูญเสียน้ำหนักที่อธิบายไม่ได้, และการเปลี่ยนแปลงในการขับถ่ายของลำไส้และอื่น ๆ[3] แต่อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นเนื่องจากปัญหาอื่น ๆ ได้เช่นกัน[3] มีมะเร็งที่ส่งผลต่อมนุษย์ที่ทราบแล้วกว่า 100 ชนิด[2]

สาเหตุของมะเร็งนั้นมีหลากหลาย ซับซ้อนและเข้าใจเพียงบางส่วนเท่านั้น มีหลายปัจจัยที่ทราบแล้วว่าเพิ่มปัจจัยเสี่ยงมะเร็ง ได้แก่ การสูบบุหรี่ (อัตราการตาย 22%[1]) ปัจจัยด้านอาหาร, การขาดกิจกรรมการออกกำลังกาย, โรคอ้วน, และการบริโภคแอลกอฮอล์ (อัตราการตายรวมกัน 10%[1]) นอกนั้นเป็นการติดเชื้อบางอย่าง, การสัมผัสรังสี, และมลภาวะสิ่งแวดล้อม[4] ในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา เกือบ 20% ของโรคมะเร็งเกิดจากการติดเชื้อเช่นโรคตับอักเสบจากไวรัสชนิด B, ชนิด C, และ human papillomavirus.[1] โดยทั่วไปก่อนที่มะเร็งจะพัฒนาขึ้น การเปลี่ยนแปลงหลายอย่างของยีนจะเกิดขึ้นก่อน[5] ประมาณ 5–10% ของมะเร็งเกิดจากการติดเชื้อทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดมาจากพ่อแม่[6] ปัจจัยเหล่านี้สามารถทำให้ยีนเสียหายโดยตรง[5] หรืออาจประกอบกับความบกพร่องทางพันธุกรรมที่มีอยู่เดิมในเซลล์ก่อให้เกิดการกลายพันธุ์เป็นมะเร็งได้[7] มะเร็งราว 5–10% สามารถติดตามไปยังความบกพร่องทางพันธุกรรมแต่กำเนิดโดยตรง[6]

มะเร็งสามารถตรวจพบได้หลายวิธี รวมทั้งการมีอาการและอาการแสดงบางอย่าง การตรวจคัดกรองโรค[1] จากนั้น จะต้องทำการสร้างภาพทางการแพทย์ เมื่อตรวจพบว่ามีโอกาสเป็นมะเร็งแล้ว จะมีการวินิจฉัยเพื่อยืนยันโดยการตรวจตัวอย่างชิ้นเนื้อ (อังกฤษ: biopsy)[8]

มะเร็งหลายประเภทสามารถป้องกันได้โดยการไม่สูบบุหรี่, รักษาน้ำหนักตัวเพื่อสุขภาพที่ดี, ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป, กินอาหารประเภทผักผลไม้และธัญพืชมาก ๆ, ฉีดวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อบางอย่าง, ไม่กินเนื้อแดงมากเกินไป, และหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับแสงแดดมากเกินไป[9][10] การตรวจพบแต่เนิ่น ๆ ผ่านการตรวจคัดกรองจะเป็นประโยชน์สำหรับโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ใหญ่[11] ประโยชน์ของการตรวจคัดกรองสำหรับมะเร็งเต้านมยังมีความขัดแย้ง[11][12] โรคมะเร็งมักจะได้รับการรักษาผสมกันของการรักษาด้วยรังสีบางอย่าง, การผ่าตัด, การรักษาด้วยเคมีบำบัด, และการรักษาด้วยการกำหนดเป้​​าหมาย[1][13] การจัดการกับการปวดและอาการอื่นเป็นส่วนสำคัญของการดูแล การดูแลแบบประคับประคองเป็นสิ่งสำคัญโดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่โรคมีการพัฒนาไปมาก[1] โอกาสของการอยู่รอดขึ้นอยู่กับชนิดของโรคมะเร็งและระยะของโรคในช่วงเริ่มต้นของการรักษา[5] ในเด็กอายุต่ำกว่า 15 ที่วินิจฉัยอัตราการรอดตายในช่วงห้าปีใน โลกที่พัฒนาแล้วโดยเฉลี่ยอยู่ที่ 80%[14] สำหรับโรคมะเร็งในประเทศสหรัฐอเมริกาอัตราการรอดตายห้าปีเฉลี่ยอยู่ที่ 66%[15]

ในปี 2012 มีมะเร็งรายใหม่เกิดขึ้นทั่วโลกประมาณ 14,100,000 ราย (ไม่รวมถึงโรคมะเร็งผิวหนังอื่นที่ไม่ใช่เนื้องอก)[5] มันะทำให้เกิดการเสียชีวิต 8,200,000 รายหรือ 14.6% ของการเสียชีวิตของมนุษย์ทั้งหมด[5][16] ชนิดที่พบบ่อยที่สุดของโรคมะเร็ง ในเพศชายเป็นมะเร็งปอด, มะเร็งต่อมลูกหมาก, มะเร็งลำไส้ใหญ่, และมะเร็งกระเพาะอาหาร ในเพศหญิงชนิดที่พบมากที่สุดคือมะเร็งเต้านม, มะเร็งลำไส้ใหญ่, มะเร็งปอด, และมะเร็งปากมดลูก[5] หากมะเร็งผิวหนังอื่นที่ไม่ใช่เนื้องอกถูกรวมอยู่ใน มะเร็งใหม่ทั้งหมด ในแต่ละปีมะเร็งดังกล่าวจะคิดเป็นประมาณ 40% ของผู้ป่วย[17][18] ในเด็ก โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวแบบ lymphoblastic เฉียบพลันและเนื้องอกในสมองเป็นโรคส่วนใหญ่ร่วมกันยกเว้นในทวีปแอฟริกาที่มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดแพร่กระจายเร็วเกิดขึ้นบ่อย[14] ในปี 2012 เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีประมาณ 165,000 คนได้รับการวินิจฉัยว่าเ​​ป็นมะเร็ง ความเสี่ยงของการเป็นโรคมะเร็งเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญตามอายุและมะเร็งหลายชนิดเกิดขึ้นได้ทั่วไปในประเทศที่พัฒนาแล้ว[5] อัตราเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นเมื่อประชาชนมีชีวิตมากขึนและวิถีชีวิตมีการเปลี่ยนแปลงในประเทศกำลังพัฒนา[19] ต้นทุนทางการเงินของโรคมะเร็งอยู่ที่ประมาณ US$ 1.16 ล้านล้านต่อปีในปี 2010[20]

เนื้อหา

ภาษาอื่น ๆ
Afrikaans: Kanker
Alemannisch: Krebs (Medizin)
አማርኛ: ካንሰር
aragonés: Cáncer
العربية: سرطان
ܐܪܡܝܐ: ܬܠܗܝܐ
مصرى: سرطان
অসমীয়া: কৰ্কট ৰোগ
asturianu: Cáncanu
azərbaycanca: Xərçəng xəstəliyi
تۆرکجه: سرطان
башҡортса: Яман шеш
žemaitėška: Viežīs (lėga)
беларуская (тарашкевіца)‎: Рак (захворваньне)
български: Рак (болест)
भोजपुरी: कैंसर
བོད་ཡིག: འབྲས་སྐྲན།
brezhoneg: Krign-bev
bosanski: Rak (bolest)
català: Càncer
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ngàng
کوردی: شێرپەنجە
čeština: Rakovina
Cymraeg: Canser
dansk: Kræft
Zazaki: Qanser
डोटेली: कर्कट रोग
ދިވެހިބަސް: ކެންސަރު
Ελληνικά: Καρκίνος
English: Cancer
Esperanto: Kancero
español: Cáncer
euskara: Minbizi
estremeñu: Cancru
فارسی: سرطان
suomi: Syöpä
Võro: Vähktõbi
français: Cancer
Nordfriisk: Kreeft
Frysk: Kanker
Gaeilge: Ailse
贛語:
Gàidhlig: Aillse
galego: Cancro
Avañe'ẽ: Akytã'ai
Gaelg: Kahngyr
Hausa: Sankara
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngàm
हिन्दी: कर्कट रोग
Fiji Hindi: Cancer
hrvatski: Rak (bolest)
Kreyòl ayisyen: Kansè
հայերեն: Քաղցկեղ
interlingua: Cancere
Bahasa Indonesia: Kanker
Ilokano: Kanser
Ido: Kancero
íslenska: Krabbamein
日本語: 悪性腫瘍
Patois: Kiansa
Basa Jawa: Kanker
ქართული: სიმსივნე
қазақша: Қатерлі ісік
한국어:
kurdî: Şêrpence
Luganda: Kokolo
Limburgs: Kaanker
lietuvių: Vėžys (liga)
македонски: Рак (болест)
മലയാളം: അർബുദം
монгол: Хорт хавдар
मराठी: कर्करोग
Bahasa Melayu: Barah
မြန်မာဘာသာ: ကင်ဆာရောဂါ
Nedersaksies: Kaanker
नेपाली: क्यान्सर
नेपाल भाषा: क्यान्सर
Nederlands: Kanker
norsk nynorsk: Kreft
norsk: Kreft
occitan: Càncer
ଓଡ଼ିଆ: କର୍କଟ ରୋଗ
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੇਂਸਰ
Kapampangan: Cancer
پنجابی: سرطان
پښتو: سرطان
português: Câncer
Runa Simi: Apanqara unquy
română: Cancer
русиньскый: Раковіна
संस्कृतम्: कर्कटरोगः
Scots: Cancer
سنڌي: ڪينسر
davvisámegiella: Boras
srpskohrvatski / српскохрватски: Kancer
සිංහල: පිළිකා
Simple English: Cancer
slovenčina: Zhubný nádor
slovenščina: Rak (bolezen)
Soomaaliga: Kansar
shqip: Kanceri
српски / srpski: Рак (болест)
Basa Sunda: Kangker
svenska: Cancer
Kiswahili: Saratani
తెలుగు: కాన్సర్
Tagalog: Kanser
Tok Pisin: Kensa
Türkçe: Kanser
Xitsonga: Fukuzana
татарча/tatarça: Яман шеш
українська: Злоякісна пухлина
oʻzbekcha/ўзбекча: Saraton (kasallik)
vèneto: Càncaro
Tiếng Việt: Ung thư
Winaray: Kanser
吴语:
მარგალური: კიბო
ייִדיש: קענסער
Vahcuengh: Bingh'aizcwng
中文: 癌症
文言:
Bân-lâm-gú: Gâm
粵語: