ประเทศญี่ปุ่น

ประเทศญี่ปุ่น
日本国 (ญี่ปุ่น)
ธงชาติตราแผ่นดิน
เพลงชาติคิมิงะโยะ

ตรารัฐบาล:
Seal of the Office of the Prime Minister and the Government of Japan
พอโลเนีย (ญี่ปุ่น: 五七[の]桐 โกะชิชิ โนะ คิริ)
เมืองหลวง
(และเมืองใหญ่สุด)
โตเกียว
35°41′N 139°46′E / 35°41′N 139°46′E / 35.683; 139.767
ภาษาราชการไม่มี[1]
ภาษาประจำชาติภาษาญี่ปุ่น
การปกครองประชาธิปไตยแบบรัฐสภาและราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ
• จักรพรรดิจักรพรรดิอะกิฮิโตะ
• นายกรัฐมนตรีชินโซ อะเบะ
การสร้างชาติ
• วันก่อตั้งชาติ11 กุมภาพันธ์ 117 ปีก่อน พ.ศ. 
• รธน. เมจิ29 พฤศจิกายน 2433 
• รธน. ปัจจุบัน3 พฤษภาคม 2490 
• สนธิสัญญาซานฟรานซิสโก28 เมษายน 2495 
พื้นที่
• รวม377,944 ตร.กม. (61)
145,925 ตร.ไมล์ 
• แหล่งน้ำ (%)0.8
ประชากร
• 2555 (ประเมิน)127,110,047[2] (10)
• 2010 (สำมะโน)128,056,026[3] 
• ความหนาแน่น337.1 คน/ตร.กม. (36)
873.1 คน/ตร.ไมล์
จีดีพี (อำนาจซื้อ)2560 (ประมาณ)
• รวม5.405 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ 
• ต่อหัว42,658 ดอลลาร์สหรัฐ 
จีดีพี (ราคาตลาด)2560 (ประมาณ)
• รวม4.884 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ 
• ต่อหัว38,550 ดอลลาร์สหรัฐ 
จีนี (2551)32.1[4] 
HDI (2559)Increase 0.903 (สูงมาก) (17th)
สกุลเงินเยน (¥) (JPY)
เขตเวลาJST (UTC+9)
 • ฤดูร้อน (DST)ไม่มี (UTC)
ขับรถด้านซ้ายมือ
โดเมนบนสุด.jp
รหัสโทรศัพท์81
"ญี่ปุ่น" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ญี่ปุ่น (แก้ความกำกวม)

ประเทศญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 日本 Nihon/Nippon นิฮง/นิปปง, ชื่ออย่างเป็นทางการ ญี่ปุ่น: 日本国 Nihon-koku/Nippon-koku นิฮงโกกุ/นิปปงโกกุ) เป็นรัฐเอกราชหมู่เกาะในเอเชียตะวันออก ตั้งอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิกนอกฝั่งตะวันออกของแผ่นดินใหญ่เอเชีย ทางตะวันตกติดกับคาบสมุทรเกาหลีและประเทศจีน โดยมีทะเลญี่ปุ่นกั้น ส่วนทางทิศเหนือติดกับประเทศรัสเซีย มีทะเลโอค็อตสค์เป็นเส้นแบ่งแดน

ตัวอักษรคันจิของชื่อญี่ปุ่นแปลว่า "ถิ่นกำเนิดของดวงอาทิตย์" จึงทำให้มักได้ชื่อว่า "ดินแดนแห่งอาทิตย์อุทัย" ประเทศญี่ปุ่นเป็นกลุ่มเกาะกรวยภูเขาไฟสลับชั้นซึ่งมีเกาะประมาณ 6,852 เกาะ เกาะใหญ่สุดคือ เกาะฮนชู ฮกไกโด คีวชู และชิโกกุ ซึ่งคิดเป็นพื้นที่แผ่นดินประมาณร้อยละ 97 ของประเทศญี่ปุ่น และมักเรียกว่าเป็นหมู่เกาะเหย้า (home islands) ประเทศแบ่งเป็น 47 จังหวัดใน 8 ภูมิภาค โดยมีฮกไกโดเป็นจังหวัดเหนือสุด และโอกินาวะเป็นจังหวัดใต้สุด ประเทศญี่ปุ่นมีประชากร 127 ล้านคน เป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับ 10 ของโลก ชาวญี่ปุ่นเป็นร้อยละ 98.5 ของประชากรทั้งหมดของประเทศญี่ปุ่น ประมาณ 9.1 ล้านคนอาศัยอยู่ในกรุงโตเกียว[5] เมืองหลวงของประเทศ

การวิจัยทางโบราณคดีระบุว่ามีมนุษย์อาศัยในญี่ปุ่นปัจจุบันครั้งแรกตั้งแต่ยุคหินเก่า การกล่าวถึงญี่ปุ่นเป็นลายลักษณ์อักษรครั้งแรกปรากฏในบันทึกของราชสำนักจีนตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 1 ญี่ปุ่นได้รับอิทธิพลจากจีนในหลายด้าน เช่นภาษา การปกครองและวัฒนธรรม แต่ขณะเดียวกันก็มีการปรับเปลี่ยนให้เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง จึงทำให้ญี่ปุ่นมีวัฒนธรรมที่โดดเด่นมาจนปัจจุบัน อีกหลายศตวรรษต่อมา ญี่ปุ่นก็รับเอาเทคโนโลยีตะวันตกและนำมาพัฒนาประเทศจนกลายเป็นประเทศที่ก้าวหน้าและมีอิทธิพลมากที่สุดในเอเชียตะวันออก หลังจากแพ้สงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นก็มีการเปลี่ยนแปลงทางการปกครองโดยการใช้รัฐธรรมนูญใหม่ใน พ.ศ. 2490

ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึงปี 2411 ประเทศญี่ปุ่นถูกปกครองด้วยระบบทหารเจ้าขุนมูลนายโชกุนซึ่งปกครองในพระปรมาภิไธยจักรพรรดิ ประเทศญี่ปุ่นเข้าสู่ระยะแยกอยู่โดดเดี่ยวอันยาวนานในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 ซึ่งยุติในปี 2396 เมื่อกองเรือสหรัฐบังคับให้ประเทศญี่ปุ่นเปิดต่อโลกตะวันตก หลังความขัดแย้งและการก่อการกำเริบภายในเกือบสองทศวรรษ ราชสำนักจักรวรรดิได้อำนาจทางการเมืองคืนในปี 2411 ผ่านการช่วยเหลือของหลายตระกูลจากโชชูและซัตสึมะ และมีการสถาปนาจักรวรรดิญี่ปุ่น ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ชัยในสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง สงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่นและสงครามโลกครั้งที่หนึ่งทำให้ประเทศญี่ปุ่นขยายจักรวรรดิระหว่างสมัยแสนยนิยมเพิ่มขึ้น สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สองปี 2480 ขยายเป็นบางส่วนของสงครามโลกครั้งที่สองในปี 2484 ซึ่งยุติในปี 2488 นับแต่การลงมติเห็นชอบรัฐธรรมนูญฉบับบทวนวันที่ 3 พฤษภาคม 2490 ระหว่างการยึดครองของผู้บังคับบัญชาสูงสุดสำหรับประเทศฝ่ายสัมพันธมิตร ประเทศญี่ปุ่นธำรงระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภาและราชาธิปไตยภายใต้รัฐรรมนูญโดยมีจักรพรรดิเป็นประมุขแห่งรัฐและสภานิติบัญญํติจากการเลือกตั้ง เรียก สภานิติบัญญัติแห่งชาติ

ประเทศญี่ปุ่นเป็นสมาชิกสหประชาชาติ OECD จี7 จี8 และจี20 และถือเป็นมหาอำนาจ[6][7][8] มีเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลกตามจีดีพีราคาตลาด และอันดับ 4 ของโลกตามความเท่าเทียมของอำนาจซื้อ และยังเป็นผู้ส่งออกและนำเข้ารายใหญ่สุดอันดับ 4 ของโลกด้วย ประเทศญี่ปุ่นมีกำลังแรงงานทักษะสูงและถือเป็นประเทศที่มีการศึกษาสูงสุดประเทศหนึ่งของโลก โดยมีร้อยละของพลเมืองมีวุฒิการศึกษาขั้นตติยภูมิ (tertiary education) สูงสุดประเทศหนึ่งของโลก[9] แม้ประเทศญี่ปุ่นสละสิทธิประกาศสงคราม แต่ยังมีกองทหารสมัยใหม่และมีงบกองทัพมากเป็นอันดับ 8 ของโลก[10] ซึ่งใช้สำหรับบทบาทป้องกันตนเองและรักษาสันติภาพ ประเทศญี่ปุ่นเป็นประเทศพัฒนาแล้วที่มีมาตรฐานการครองชีพและดัชนีการพัฒนามนุษย์สูง ประชากรมีความคาดหมายคงชีพสูงสุดและมีอัตราการเสียชีวิตทารกต่ำสุดอันดับ 3 ในโลก ประเทศญี่ปุ่นขึ้นชื่อเรื่องภาพยนตร์ที่เก่าแก่และกว้างขวาง อาหารหลากชนิดและการเข้ามีส่วนร่วมสำคัญในวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีปัจจุบัน[11][12]

ชื่อประเทศ

ในภาษาญี่ปุ่น ชื่อประเทศญี่ปุ่นเรียกว่า นิปปง (にっぽん) หรือ นิฮง (にほん) ซึ่งใช้คันจิตัวเดียวกันคือ 日本 คำว่านิปปง มักใช้ในกรณีที่เป็นทางการ ส่วนคำว่า นิฮง จะเป็นศัพท์ที่ใช้โดยทั่วไป

สันนิษฐานว่าประเทศญี่ปุ่นเริ่มต้นใช้ชื่อประเทศว่า "นิฮง/นิปปง (日本) " ตั้งแต่ช่วงปลาย พุทธศตวรรษที่ 12 จนถึงกลาง พุทธศตวรรษที่ 13[13][14] ตัวอักษรคันจิของชื่อญี่ปุ่นแปลว่าถิ่นกำเนิดของดวงอาทิตย์ และทำให้ญี่ปุ่นมักถูกเรียกว่าดินแดนแห่งอาทิตย์อุทัย ชื่อนี้เกิดขึ้นในช่วงที่มีการติดต่อกับราชวงศ์สุยของจีนและหมายถึงการที่ญี่ปุ่นอยู่ในทิศตะวันออกของจีน[15] ก่อนที่ญี่ปุ่นจะมีความสัมพันธ์กับจีน ญี่ปุ่นเป็นที่รู้จักในชื่อยะมะโตะ[16]

ชื่อเรียกประเทศญี่ปุ่นในภาษาอื่น ๆ เช่น เจแปน (อังกฤษ: Japan), ยาพัน (เยอรมัน: Japan), ฌาปง (ฝรั่งเศส: Japon), ฆาปอน (สเปน: Japón) รวมถึงคำว่า ญี่ปุ่น ในภาษาไทย น่าจะมาจากภาษาจีนฮกเกี้ยนหรือแต้จิ๋วที่ออกเสียงว่า "ยิดปุ่น" (ฮกเกี้ยน) หรือ "หยิกปึ้ง" (แต้จิ๋ว) ทั้งหมดล้วนแต่เป็นคำที่ถอดเสียงมาจากคำอ่านตัวอักษรจีน 日本国 ซึ่งอ่านว่า "จีปังกู" แต่ในสำเนียงแมนดารินอ่านว่า รื่อเปิ่นกั๋ว (จีน: 日本国; พินอิน: Rìběn'guó) หรือย่อ ๆ ว่า รื่อเปิ่น (จีน: 日本; พินอิน: Rìběn) [17] ส่วนในภาษาที่ใช้ตัวอักษรจีนอื่น ๆ เช่นภาษาเกาหลี ออกเสียงว่า "อิลบน" (เกาหลี: 일본; 日本 Ilbon) [18] และภาษาเวียดนาม ที่ออกเสียงว่า "เหญิ่ตบ๋าน" (เวียดนาม: Nhật Bản, 日本)[19] จะเรียกประเทศญี่ปุ่นโดยออกเสียงคำว่า 日本 ด้วยภาษาของตนเอง

ภาษาอื่น ๆ
Аҧсшәа: Иапониа
Acèh: Jeupun
адыгабзэ: Японие
Afrikaans: Japan
Akan: Japan
Alemannisch: Japan
አማርኛ: ጃፓን
aragonés: Chapón
Ænglisc: Iapan
العربية: اليابان
ܐܪܡܝܐ: ܝܦܢ
مصرى: اليابان
অসমীয়া: জাপান
asturianu: Xapón
Aymar aru: Nihun
azərbaycanca: Yaponiya
تۆرکجه: ژاپون
башҡортса: Япония
Boarisch: Japan
žemaitėška: Japuonėjė
Bikol Central: Hapon
беларуская: Японія
беларуская (тарашкевіца)‎: Японія
български: Япония
भोजपुरी: जापान
Bislama: Japan
Bahasa Banjar: Japang
বাংলা: জাপান
བོད་ཡིག: ཉི་ཧོང་།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: জাপান
brezhoneg: Japan
bosanski: Japan
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: ᨍᨛᨄ
буряад: Япон Улас
català: Japó
Chavacano de Zamboanga: Japón
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nĭk-buōng
нохчийн: Япон
Cebuano: Hapon
Chamoru: Chapan
ᏣᎳᎩ: ᏣᏩᏂᏏ
Tsetsêhestâhese: Japan
کوردی: ژاپۆن
corsu: Giapponu
qırımtatarca: Yaponiya
čeština: Japonsko
kaszëbsczi: Japòńskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Ꙗпѡнїꙗ
Чӑвашла: Япони
Cymraeg: Japan
dansk: Japan
Deutsch: Japan
Zazaki: Japonya
dolnoserbski: Japańska
डोटेली: जापान
ދިވެހިބަސް: ޖަޕާނު
ཇོང་ཁ: ཇཱ་པཱན།
eʋegbe: Japan
Ελληνικά: Ιαπωνία
emiliàn e rumagnòl: Giapòṅ
English: Japan
Esperanto: Japanio
español: Japón
eesti: Jaapan
euskara: Japonia
estremeñu: Japón
فارسی: ژاپن
suomi: Japani
Võro: Jaapan
føroyskt: Japan
français: Japon
arpetan: J·apon
Nordfriisk: Jaapan
furlan: Gjapon
Frysk: Japan
Gaeilge: An tSeapáin
Gagauz: Yaponiya
贛語: 日本
Gàidhlig: An Iapan
galego: Xapón
Avañe'ẽ: Hapõ
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: जपान
Bahasa Hulontalo: Japangi
ગુજરાતી: જાપાન
Hausa: Japan
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngi̍t-pún
Hawaiʻi: Iāpana
עברית: יפן
हिन्दी: जापान
Fiji Hindi: Japan
hrvatski: Japan
hornjoserbsce: Japanska
Kreyòl ayisyen: Japon
magyar: Japán
Հայերեն: Ճապոնիա
interlingua: Japon
Bahasa Indonesia: Jepang
Interlingue: Japan
Iñupiak: Japan
Ilokano: Hapon
ГӀалгӀай: Япони
Ido: Japonia
íslenska: Japan
italiano: Giappone
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓃᑉᐊᓐ
日本語: 日本
Patois: Japan
la .lojban.: pongu'e
Basa Jawa: Jepang
ქართული: იაპონია
Qaraqalpaqsha: Yaponiya
Taqbaylit: Yapan
Адыгэбзэ: Япон
Kabɩyɛ: Sapɔŋ
Kongo: Japan
Gĩkũyũ: Japan
қазақша: Жапония
kalaallisut: Japani
ភាសាខ្មែរ: ជប៉ុន
ಕನ್ನಡ: ಜಪಾನ್
한국어: 일본
Перем Коми: Ниппон
къарачай-малкъар: Япония
kurdî: Japon
коми: Япония
kernowek: Nihon
Кыргызча: Жапан
Latina: Iaponia
Ladino: Japon
Lëtzebuergesch: Japan
лезги: Япония
Lingua Franca Nova: Nion
Limburgs: Japan
Ligure: Giappon
lumbaart: Giapun
lingála: Zapɔ́
لۊری شومالی: جاپون
lietuvių: Japonija
latgaļu: Japoneja
latviešu: Japāna
मैथिली: जापान
мокшень: Японмастор
Malagasy: Japana
олык марий: Японий
Māori: Nipono
Baso Minangkabau: Japang
македонски: Јапонија
മലയാളം: ജപ്പാൻ
монгол: Япон
मराठी: जपान
кырык мары: Япони
Bahasa Melayu: Jepun
Malti: Ġappun
Mirandés: Japon
မြန်မာဘာသာ: ဂျပန်နိုင်ငံ
مازِرونی: جاپون
Dorerin Naoero: Djapan
Napulitano: Giappone
Plattdüütsch: Japan
Nedersaksies: Japan
नेपाली: जापान
नेपाल भाषा: जापान
Nederlands: Japan
norsk nynorsk: Japan
norsk: Japan
Novial: Japan
Nouormand: Japon
Sesotho sa Leboa: Japane
occitan: Japon
Livvinkarjala: Japounii
Oromoo: Jaappaan
ଓଡ଼ିଆ: ଜାପାନ
Ирон: Япон
ਪੰਜਾਬੀ: ਜਪਾਨ
Kapampangan: Hapon
Papiamentu: Hapon
Picard: Japon
Deitsch: Japan
पालि: जापान
Norfuk / Pitkern: Japan
polski: Japonia
Piemontèis: Giapon
پنجابی: جپان
پښتو: جاپان
português: Japão
Runa Simi: Nihun
rumantsch: Giapun
română: Japonia
tarandíne: Giappone
русский: Япония
русиньскый: Японія
Kinyarwanda: Ubuyapani
संस्कृतम्: जपान्
саха тыла: Дьоппуон
sardu: Giappone
sicilianu: Giappuni
Scots: Japan
سنڌي: جاپان
davvisámegiella: Jáhpan
srpskohrvatski / српскохрватски: Japan
සිංහල: ජපානය
Simple English: Japan
slovenčina: Japonsko
slovenščina: Japonska
Gagana Samoa: Iapani
chiShona: Japan
Soomaaliga: Jabaan
shqip: Japonia
српски / srpski: Јапан
Sranantongo: Japan
SiSwati: IJaphani
Sesotho: Japane
Seeltersk: Japan
Basa Sunda: Jepang
svenska: Japan
Kiswahili: Japani
ślůnski: Japůńijo
தமிழ்: யப்பான்
ತುಳು: ಜಪಾನ್
తెలుగు: జపాన్
tetun: Japaun
тоҷикӣ: Ҷопон
ትግርኛ: ጃፓን
Türkmençe: Ýaponiýa
Tagalog: Hapon
Tok Pisin: Siapan
Türkçe: Japonya
Xitsonga: Japani
татарча/tatarça: Япония
chiTumbuka: Japan
Twi: Yapan
reo tahiti: Tāpōnē
тыва дыл: Япония
удмурт: Япония
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ياپونىيە
українська: Японія
اردو: جاپان
oʻzbekcha/ўзбекча: Yaponiya
vèneto: Giapòn
vepsän kel’: Japonii
Tiếng Việt: Nhật Bản
West-Vlams: Japan
Volapük: Yapän
Winaray: Hapon
Wolof: Sapoŋ
吴语: 日本
isiXhosa: IJapani
მარგალური: იაპონია
ייִדיש: יאפאן
Yorùbá: Japan
Vahcuengh: Nditbonj
Zeêuws: Japan
中文: 日本
文言: 日本
Bân-lâm-gú: Ji̍t-pún
粵語: 日本
isiZulu: IJaphani