ตระกูลของภาษา

ตระกูลภาษาต่างๆทั่วโลก

ภาษาส่วนใหญ่สามารถจะจำแนกให้อยู่ในตระกูลของภาษา (ซึ่งจะเรียกว่า "กลุ่มภาษา" ในบทความนี้) กลุ่มภาษาที่มีการจัดกลุ่มอย่างชัดเจน จะเป็นหน่วยทางวิวัฒนาการ กล่าวคือ ทุกสมาชิกจะสืบทอดมาจากบรรพบุรุษเดียวกัน ส่วนใหญ่แล้ว ภาษาบรรพบุรุษมักจะไม่เป็นที่รู้จักโดยตรง เนื่องจากภาษาส่วนใหญ่จะมีประวัติของการเขียนสั้นมาก อย่างไรก็ดี เป็นไปได้ที่จะค้นพบคุณสมบัติต่าง ๆ ของภาษาบรรพบุรุษโดยใช้วิธีการเปรียบเทียบ (comparative method) -- เป็นวิธีการสร้างใหม่ที่คิดโดย นักภาษาศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ชื่อ เอากุสต์ ชไลเกอร์ ซึ่งสามารถแสดงถึงสถานภาพของกลุ่มภาษาของกลุ่มจำนวนมากที่จะได้กล่าวถึงต่อไป

ตระกูลของภาษาสามารถแบ่งย่อยเป็นหน่วยที่เล็กลงไปอีก ซึ่งมักจะเรียกหน่วยย่อยว่า "สาขา" (เนื่องจากประวัติของกลุ่มภาษามักจะเขียนเป็นแผนผังต้นไม้)

บรรพบุรุษของกลุ่มภาษา (หรือสาขาของภาษา) เรียกว่า "protolanguage" เช่น protolanguage ของตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียนที่สร้างใหม่เรียกว่า โปรโต-อินโด-ยูโรเปียน (Proto-Indo-European, ไม่เป็นที่รู้จักจากการเขียน เนื่องจากพูดกันในสมัยที่ก่อนจะมีการประดิษฐ์การเขียนขึ้น) ในบางกรณี สามารถจะระบุ protolanguage ได้เป็นภาษาที่รู้จักในสมัยประวัติศาสตร์ ด้วยเหตุนี้ ภาษาย่อยตามมณฑลชนบทต่าง ๆ ของภาษาละติน ("Vulgar Latin") ทำให้เกิดตระกูลภาษาโรมานซ์ปัจจุบัน ฉะนั้น ภาษาโปรโต-โรมานซ์จะค่อนข้างเหมือนกับภาษาละติน (ถ้าไม่ใช่ภาษาละตินที่นักเขียนคลาสสิกใช้เขียน) และภาษาย่อยของภาษานอร์สโบราณ (Old Norse) เป็น protolanguage ของภาษานอร์เวย์, ภาษาสวีเดน, ภาษาเดนมาร์ก และภาษาไอซ์แลนด์

ภาษาที่ไม่สามารถจัดได้อย่างแน่นอนลงไปในกลุ่มภาษาใด ๆ เรียกว่า ภาษาโดดเดี่ยว (language isolate)

เนื้อหา

ภาษาอื่น ๆ
Afrikaans: Taalfamilie
Alemannisch: Sprachfamilie
العربية: أسرة لغات
Bikol Central: Pamilya nin tataramon
भोजपुरी: भाषा परिवार
brezhoneg: Familhoù yezh
čeština: Jazyková rodina
Deutsch: Sprachfamilie
Esperanto: Lingva familio
eesti: Keelkond
suomi: Kielikunta
Võro: Kiilkund
Nordfriisk: Spräkefamiili
Avañe'ẽ: Ñe'ẽ ogaygua
Fiji Hindi: Language family
magyar: Nyelvcsalád
Հայերեն: Լեզվաընտանիք
interlingua: Familias linguistic
Bahasa Indonesia: Rumpun bahasa
íslenska: Tungumálaætt
日本語: 語族
Basa Jawa: Kulawarga basa
한국어: 어족
Кыргызча: Тил бүлө
Limburgs: Spraokfemielje
lietuvių: Kalbų šeimos
latviešu: Valodu saime
македонски: Јазично семејство
मराठी: भाषाकुळ
Bahasa Melayu: Keluarga bahasa
မြန်မာဘာသာ: ဘာသာစကား မိသားစု
Plattdüütsch: Spraakfamilie
नेपाल भाषा: भाषा परिवार
Nederlands: Taalfamilie
norsk nynorsk: Språkfamiliar
پنجابی: بولی ٹبر
русиньскый: Языкова родина
srpskohrvatski / српскохрватски: Jezične porodice i jezici
slovenčina: Jazyková rodina
српски / srpski: Језичка породица
Seeltersk: Sproakgruppe
svenska: Språkfamilj
Türkçe: Dil aileleri
українська: Мовна сім'я
Tiếng Việt: Ngữ hệ
吴语: 语系
მარგალური: ნინეფიშ ფანიეფი
Zeêuws: Taelfemieljes
Bân-lâm-gú: Gí-hē
粵語: 語系