จักรพรรดิเอากุสตุส

จักรพรรดิเอากุสตุส
Statue-Augustus.jpg
รูปปั้นเอากุสตุสแห่งปรีมาปอร์ตา จากคริสต์ศตวรรษที่ 1
ปฐมจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโรมัน
ครองราชย์16 มกราคม 27 ปีก่อน ค.ศ. –
19 สิงหาคม ค.ศ. 14 (40 ปี)
ถัดไปจักรพรรดิติแบริอุส
อัครมเหสี
  • โกลดิอา ปุลครา (42–40 ปีก่อน ค.ศ.; หย่า)
  • สกรีโบนิอา (40–38 ปีก่อน ค.ศ.; หย่า)
  • ลีวิอา ดรูซิลลา (37 ปีก่อน ค.ศ.–ค.ศ. 14)
พระนามเต็ม
  • กาอิอุส อ็อกตาวิอุส ทูรินุส
    (ชื่อเกิด จนถึง 44 ปีก่อน ค.ศ.)
  • กาอิอุส ยูลิอุส ไกซาร์ อ็อกตาวิอานุส
    (44–42 ปีก่อน ค.ศ.)
  • กาอิอุส ยูลิอุส ไกซาร์ ดีวี ฟีลิอุส
    (42–38 ปีก่อน ค.ศ.)
  • อิมแปราตอร์ ไกซาร์ ดีวี ฟีลิอุส
    (38–27 ปีก่อน ค.ศ.)
  • อิมแปราตอร์ ไกซาร์ ดีวี ฟีลิอุส เอากุสตุส
    (27 ปีก่อน ค.ศ. จนกระทั่งสวรรคต)
ราชวงศ์ยูลิอุส-เกลาดิอุส
พระราชบิดา
พระราชมารดาอาติอา บัลบา ไกโซนิอา
ประสูติ23 กันยายน 63 ปีก่อน ค.ศ.
โรม, สาธารณรัฐโรมัน
กาอิอุส อ็อกตาวิอุส ทูรินุส
สวรรคต19 สิงหาคม ค.ศ. 14 (75 ปี)
โนลา, อีตาลิอา, จักรวรรดิโรมัน
ที่ฝังพระศพสุสานเอากุสตุส, โรม
ศาสนาศาสนาโรมันโบราณดั้งเดิม

อิมแปราตอร์ ไกซาร์ ดีวี ฟีลิอุส เอากุสตุส (ละติน: IMPERATOR CAESAR DIVI FILIVS AVGVSTVS; 23 กันยายน 63 ปีก่อนคริสต์ศักราช – 19 สิงหาคม ค.ศ. 14) เป็นจักรพรรดิพระองค์แรกของจักรวรรดิโรมัน ทรงปกครองจักรวรรดิแต่เพียงผู้เดียวนับตั้งแต่ 27 ปีก่อนคริสต์ศักราชจนกระทั่งสวรรคตใน ค.ศ. 14

จักรพรรดิเอากุสตุสมีชื่อเกิดว่า กาอิอุส อ็อกตาวิอุส ทูรินุส (GAIVS OCTAVIVS THVRINVS) เขามาจากสายขุนนางที่เก่าแก่และมั่งคั่งสายหนึ่งของตระกูลอ็อกตาวิอุสซึ่งเดิมเป็นตระกูลสามัญชน ต่อมา จูเลียส ซีซาร์ (พี่ชายของยายของเขา) ถูกลอบสังหารเมื่อ 44 ปีก่อนคริสต์ศักราช ปรากฏว่าอ็อกตาวิอุสได้รับการแต่งตั้งให้เป็นบุตรบุญธรรมและทายาททางการเมืองตามพินัยกรรมของซีซาร์ เขาจึงเปลี่ยนชื่อตามธรรมเนียมโรมันเป็น กาอิอุส ยูลิอุส ไกซาร์ อ็อกตาวิอานุส (GAIVS IVLIVS CAESAR OCTAVIANVS) ไม่นานนักเขาก็ตัดชื่อ "อ็อกตาวิอานุส" ออก และเปลี่ยนชื่ออีกสองครั้งเป็น กาอิอุส ยูลิอุส ไกซาร์ ดีวี ฟีลิอุส (GAIVS IVLIVS CAESAR DIVI FILIVS) และ อิมแปราตอร์ ไกซาร์ ดีวี ฟีลิอุส (IMPERATOR CAESAR DIVI FILIVS) แต่ระหว่างนี้ นักประวัติศาสตร์ในปัจจุบันยังคงเรียกชื่อเขาอย่างสั้นว่า "อ็อกตาวิอานุส"[1] จนกระทั่งในปีที่ 27 ก่อนคริสต์ศักราช วุฒิสภาโรมันได้ลงคะแนนเสียงถวายพระนามเฉลิมพระเกียรติว่า เอากุสตุส (AVGVSTVS, แปลว่า "ผู้ได้รับความเคารพนับถือ") ทำให้พระนามอย่างเป็นทางการกลายเป็น อิมแปราตอร์ ไกซาร์ ดีวี ฟีลิอุส เอากุสตุส นับแต่นั้น

ในปีที่ 43 ก่อนคริสต์ศักราช อ็อกตาวิอานุสเข้าร่วมกองกำลังกับมาร์ก แอนโทนี และมาร์กุส ไอมิลิอุส แลปิดุส ในการปกครองระบอบเผด็จการทหารซึ่งรู้จักกันในชื่อคณะผู้สำเร็จราชการชุดที่สอง ในฐานะที่เป็นหนึ่งในคณะผู้สำเร็จราชการ ออกเตเวียนมีอำนาจปกครองเหนือโรมและอีกหลายจังหวัดของสาธารณรัฐ แต่ในที่สุดคณะผู้สำเร็จราชการดังกล่าวก็ล่มสลายลงเพราะความทะเยอทะยานของผู้ร่วมคณะทั้งสามเอง แลปิดุสถูกเนรเทศ และแอนโทนีได้ทำอัตวินิบาตกรรมหลังจากความพ่ายแพ้ในยุทธนาวีที่อักติอูงโดยกองเรือของอ็อกตาวิอานุส (ภายใต้บังคับบัญชาของมาร์กุส วิปซานิอุส อากริปปา) ในปีที่ 31 ก่อนคริสต์ศักราช

หลังจากการล่มสลายของคณะผู้สำเร็จราชการชุดที่สอง อ็อกตาวิอานุสได้ฟื้นฟูสาธารณรัฐโรมัน โดยให้อำนาจบริหารอยู่ภายใต้วุฒิสภา แต่ในทางปฏิบัติเขาเป็นผู้ผูกขาดอำนาจเผด็จการไว้แต่เพียงผู้เดียว อ็อกตาวิอานุสใช้เวลาหลายปีเพื่อพัฒนาโครงสร้างที่ชัดเจนที่ซึ่งสาธารณรัฐจะสามารถอยู่ภายใต้การนำของผู้นำเพียงคนเดียวได้อย่างเป็นทางการ ซึ่งผลที่ได้กลายมาเป็นจักรวรรดิโรมัน ตำแหน่งจักรพรรดิมิใช่ตำแหน่งอย่างผู้เผด็จการโรมันที่ซีซาร์และซุลลาเคยรับตำแหน่งมาก่อนหน้านี้ ด้วยเขาได้ยุบตำแหน่งดังกล่าวเมื่อมหาชนโรมัน "ยอมรับให้เขามีอำนาจเผด็จการ"[2] ตามกฎหมาย เอากุสตุสทรงมีอำนาจหลายประการที่มีอยู่ตลอดพระชนม์ชีพโดยได้รับความเห็นชอบจากวุฒิสภา รวมไปถึงตริบูนุสของสภาสามัญชนและเกงซอร์ พระองค์ทรงเป็นกงสุลจนกระทั่งปีที่ 23 ปีก่อนคริสต์ศักราช[3] พระราชอำนาจสำคัญของพระองค์มาจากความสำเร็จทางการเงินและทรัพยากรซึ่งได้รับระหว่างการสงคราม การสร้างระบบอุปถัมภ์ตลอดทั้งจักรวรรดิ ความจงรักภักดีของนายทหารและทหารผ่านศึกจำนวนมาก อำนาจซึ่งได้รับจากวุฒิสภา[4] และความเคารพจากประชาชน การที่พระองค์ควบคุมกองทัพโรมันส่วนใหญ่ได้ถือเป็นภัยติดอาวุธที่อาจใช้คุกคามวุฒิสภา โดยทำให้พระองค์สามารถบีบบังคับการตัดสินใจของวุฒิสภาได้ และด้วยความสามารถในการกำจัดคู่แข่งในวุฒิสภาโดยการใช้กำลัง วุฒิสภาที่เหลือจึงยอมอ่อนน้อมต่อพระองค์ การปกครองด้วยระบบอุปถัมภ์ อำนาจทางการทหาร และการสะสมตำแหน่งในระบบสาธารณรัฐเดิมได้กลายมาเป็นรูปแบบการปกครองสำหรับจักรพรรดิในเวลาต่อมา

อ้างอิง

  1. Jo-Ann Shelton, As the Romans Did (Oxford University Press, 1998), 58.
  2. Gruen (2005), 35.
  3. Dio (1987), 153.
  4. Eck (2003), 3.
ภาษาอื่น ๆ
Alemannisch: Augustus
አማርኛ: አውግስጦስ
aragonés: César Augusto
Ænglisc: Augustus
asturianu: César Augustu
Aymar aru: César Augusto
azərbaycanca: Oktavian Avqust
تۆرکجه: آقوستوس
башҡортса: Октавиан Август
Boarisch: Augustus
žemaitėška: Augosts
Bikol Central: Caesar Augustus
беларуская: Актавіян Аўгуст
беларуская (тарашкевіца)‎: Актавіян Аўгуст
български: Октавиан Август
Bislama: Augustus
català: August
Chavacano de Zamboanga: Augustus
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Augustus
Cebuano: Augusto
کوردی: ئەگوستوس
corsu: Augustu
čeština: Augustus
Cymraeg: Augustus
dansk: Augustus
Deutsch: Augustus
Zazaki: Augustus
dolnoserbski: Augustus Caesar
ދިވެހިބަސް: Augustus
English: Augustus
Esperanto: Aŭgusto Cezaro
español: Augusto
eesti: Augustus
euskara: Zesar Augusto
estremeñu: Cesa Augustu
فارسی: آگوستوس
suomi: Augustus
Võro: Augustus
føroyskt: Augustus
français: Auguste
furlan: August
Gaeilge: Ágastas
贛語: 屋大維
Hausa: Augustus
客家語/Hak-kâ-ngî: Augustus
Hawaiʻi: Augustus
हिन्दी: ऑगस्टस
Fiji Hindi: Augustus
hrvatski: August
interlingua: Cesare Augusto
Bahasa Indonesia: Augustus
Interlingue: Augustus
Ilokano: Augusto
íslenska: Ágústus
italiano: Augusto
Patois: Agostos
Basa Jawa: Augustus
Qaraqalpaqsha: Oktavian Avgust
Kabɩyɛ: César Auguste
Kongo: Augustus
Gĩkũyũ: Augustus
ភាសាខ្មែរ: អូហ្គុសទុស
ಕನ್ನಡ: ಅಗಸ್ಟಸ್
kurdî: Augustus
Lingua Franca Nova: Augusto
Limburgs: Keizer Augustus
Ligure: Aogusto
lietuvių: Augustas
latgaļu: Augustus
latviešu: Oktaviāns
Basa Banyumasan: Augustus
Malagasy: Auguste
Baso Minangkabau: Augustus
македонски: Октавијан Август
മലയാളം: അഗസ്റ്റസ്
मराठी: ऑगस्टस
Bahasa Melayu: Augustus
မြန်မာဘာသာ: ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ
Dorerin Naoero: Augustus
Nāhuatl: Augustus
Napulitano: Augusto
Plattdüütsch: Augustus
Nederlands: Augustus (keizer)
norsk nynorsk: Augustus av Romarriket
norsk: Augustus
Chi-Chewa: Augustus
occitan: August
Livvinkarjala: Augustus
Oromoo: Awugustuus
ଓଡ଼ିଆ: ଅଗଷ୍ଟସ
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਗਸਟਸ ਕੈਸਰ
Piemontèis: Otavian August
پنجابی: آگسٹس
português: Augusto
Runa Simi: Augustus
rumantsch: Augustus
armãneashti: Augustus
русиньскый: Октавіан Авґуст
संस्कृतम्: आगस्टस कैसर
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱚᱜᱟᱥᱴᱟᱥ
sicilianu: Cèsari Augustu
Scots: Augustus
srpskohrvatski / српскохрватски: August (rimski car)
සිංහල: ඔගස්ටස්
Simple English: Augustus
slovenčina: Octavianus Augustus
slovenščina: Gaj Avgust Oktavijan
Gagana Samoa: Aokuso Kaisara
Soomaaliga: Augustus Octavian
shqip: Augusti
српски / srpski: Октавијан Август
Seeltersk: Octavianus
Basa Sunda: Octavianus
svenska: Augustus
Kiswahili: Augusto
తెలుగు: ఆగస్టస్
Türkmençe: Oktawian Awgust
Tagalog: Cesar Augusto
Tok Pisin: Augustus Caesar
Türkçe: Augustus
татарча/tatarça: Октавиан Август
українська: Октавіан Август
اردو: آگستس
oʻzbekcha/ўзбекча: Avgust (imperator)
vèneto: Augustus
vepsän kel’: Oktavian August
Tiếng Việt: Augustus
West-Vlams: Augustus
Volapük: Augustus
Winaray: Augustus
吴语: 奧古斯都
isiXhosa: Augustus
მარგალური: ავგუსტუსი
ייִדיש: אויגוסטוס
Yorùbá: Augustus
Zeêuws: Augustus
中文: 奥古斯都
文言: 奧古斯都
Bân-lâm-gú: Augustus
粵語: 奧古斯都