การเกิดสัณฐาน

การเกิดสัณฐาน (อังกฤษ: morphogenesis) หรือการเกิดรูปร่าง เป็นกระบวนการทางชีววิทยาที่ทำให้สิ่งมีชีวิตเกิดเป็นรูปร่างดังที่เป็นอยู่ได้ ถือเป็นพื้นฐานอย่างหนึ่งในพื้นฐานสำคัญที่สุดทั้ง 3 ของชีววิทยาพัฒนาการ (อีก 2 อย่าง คือ การเจริญของเซลล์แบบควบคุม และการแยกประเภทของเซลล์)

กระบวนการนี้ทำให้เซลล์ที่แบ่งแล้วสามารถจัดระเบียบในพื้นที่ทางกายภาพได้ในช่วงการเจริญระยะตัวอ่อนของสิ่งมีชีวิต นอกจากนี้ยังอาจพบได้ในสิ่งมีชีวิตที่เจริญเต็มที่แล้ว ในการเพาะเลี้ยงเซลล์ และในเนื้องอก นอกจากนี้คำนี้ยังอาจหมายถึงการเจริญของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวที่วงจรชีวิตไม่มีระยะเอมบริโอ หรือกระบวนการวิวัฒนาการของส่วนของร่างกายก็ได้

กระบวนการการเกิดสัณฐานเป็นผลตอบสนองที่อาจเกิดจากฮอร์โมน จากสารเคมีแวดล้อม เช่นจากสิ่งมีชีวิตอื่น จากสารพิษ จากสารรังสีปนเปื้อน หรือจากแรงกดดันทางกล (mechanical stress) ที่เกิดแบบแผนการจัดเรียงตัวทางกายภาพของเซลล์

ภาษาอื่น ๆ
العربية: تشكل حيوي
български: Морфогенеза
català: Morfogènesi
Deutsch: Morphogenese
Ελληνικά: Μορφογένεση
English: Morphogenesis
español: Morfogénesis
français: Morphogenèse
עברית: מורפוגנזה
Bahasa Indonesia: Morfogenesis
italiano: Morfogenesi
日本語: 形態形成
ქართული: მორფოგენეზი
қазақша: Морфогенез
ಕನ್ನಡ: ಅಂಗವಿಕಾಸ
Кыргызча: Морфогенез
Bahasa Melayu: Morfogenesis
Nederlands: Morfogenese
português: Morfogênese
русский: Морфогенез
Simple English: Morphogenesis
svenska: Morfogenes
українська: Морфогенез
oʻzbekcha/ўзбекча: Morfogenez