Организм

Органи́зм (дерлот. organismus аз дерлот. organizo — «ташкил мекунам», «месозам», аз юн.-қад. ὄργανον — «асбоб») — ҳама гу­на мавҷудоти зиндаро гӯянд. Организмҳои як ва бисёрҳуҷайра дорои чунин хосиятҳои асосии ҳаётианд, ки онҳоро аз материяи ғайризинда фарқ ме­кунанд, яъне онхо сохти ҳуҷайравӣ доранд; ба онхо мубодилаи модда, сабзиш, инкишоф, афзоиш, тағйирпазирӣ, ирсият, мутобиқшавӣ ба шароити зиндагӣ ва ғайра хосанд.

Организмҳое низ мавҷуданд, ки ядрои ҳуҷайравии аслӣ ва унсури хромосомӣ надоранд. Ин гуна организмҳоро прокариотҳо меноманд. Бактерияҳо, обсабзҳои кабуду сабз, риккетсияҳо, микоплазмаҳо ва ғайра аз ҳамин қабиланд. Сохти ин организмҳо содда буда, андозаашон хеле хурд аст. Дар ҷараёни таъсири мутақобил ба муҳити зиндагӣ организм худро чун системаи том зоҳир менамояд. Ташаккули комили организм натиҷаи эволюсия буда, аз тақсимшавии қисмҳои структура (ҳуҷайра, бофта ва узвҳо), функсия ва интеграсияи онҳо иборат аст.

Дар организмҳои якҳуҷайравӣ функсияҳои ҳаётӣ тавассути органеллаҳои махсус ба амал бароварда мешавад. Дар давоми эволюсия афзоиши ху­ҷайра (яъне ба вуҷуд омадани Организми бисёрҳуҷайравӣ) ба мураккаб гардидани морфофизиологили организм мусоидат намуд. Дар омӯхтани масъалаҳои эволюсия, тақсимшавию интеграсияи узвҳо ва функсияи организм олимони рус А. И. Северсев, А. А. Заварзин, Н. Г. Хлопин, И. И. Мечников, Н. И. Шмалгаузен ва баъзе олимони хориҷӣ саҳми арзанда гузоштаанд.

Other Languages
Afrikaans: Organisme
Alemannisch: Lebewesen
aragonés: Organismo
العربية: كائن حي
অসমীয়া: জীৱ
asturianu: Ser vivu
azərbaycanca: Orqanizm
تۆرکجه: جانلی‌لار
башҡортса: Организм
Boarisch: Lebewesn
žemaitėška: Uorganėzmos
беларуская: Арганізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Арганізм
български: Организъм
বাংলা: জীব
буряад: Махабад
català: Organisme
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sĕng-ŭk
ᏣᎳᎩ: ᎬᏃᏗ
کوردی: ئۆرگانیزم
čeština: Organismus
Cymraeg: Organeb byw
dansk: Organisme
Deutsch: Lebewesen
Zazaki: Gani
English: Organism
Esperanto: Organismo
español: Ser vivo
eesti: Organism
euskara: Organismo
estremeñu: Organismu
فارسی: جاندار
suomi: Eliö
Võro: Elolinõ
Nordfriisk: Organismus
Frysk: Organisme
galego: Ser vivo
Gaelg: Bioag
客家語/Hak-kâ-ngî: Sâng-vu̍t
עברית: אורגניזם
हिन्दी: जीव
hrvatski: Organizam
Kreyòl ayisyen: Òganis
magyar: Élőlény
հայերեն: Օրգանիզմ
interlingua: Organismo
Bahasa Indonesia: Makhluk hidup
Ilokano: Organismo
ГӀалгӀай: Организм
íslenska: Lífvera
日本語: 生物
Patois: Aaganizim
la .lojban.: jmive
Basa Jawa: Organisme
ქართული: ორგანიზმი
Qaraqalpaqsha: Organizm
қазақша: Ағза
ಕನ್ನಡ: ಸಾವಯವ
한국어: 생물
kurdî: Endamwer
Кыргызча: Организм
Latina: Organismus
Lëtzebuergesch: Liewewiesen
lietuvių: Organizmas
latviešu: Organisms
Malagasy: Zavamanan'aina
македонски: Организам
മലയാളം: ജീവി
मराठी: सजीव
Bahasa Melayu: Organisma
မြန်မာဘာသာ: သက်ရှိရုပ်စု
Napulitano: Organismo
Plattdüütsch: Organismus (Biologie)
नेपाल भाषा: प्राणी
Nederlands: Organisme
norsk nynorsk: Organisme
norsk: Organisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਪ੍ਰਾਣੀ
Papiamentu: Organismo
polski: Organizm
پنجابی: آرگنزم
português: Organismo
Runa Simi: Kawsaq
română: Organism
armãneashti: Hiințâ
русский: Организм
русиньскый: Орґанізм
саха тыла: Организм
sicilianu: Urganismu
Scots: Organism
سنڌي: آرگن ازم
srpskohrvatski / српскохрватски: Organizam
සිංහල: ජීවීයෝ
Simple English: Organism
slovenčina: Živá bytosť
slovenščina: Organizem
српски / srpski: Организам
Basa Sunda: Organismeu
svenska: Organism
Kiswahili: Kiumbehai
தமிழ்: உயிரினம்
తెలుగు: జీవి
Türkmençe: Organizm
Tagalog: Organismo
Türkçe: Canlı
татарча/tatarça: Организм
українська: Організм
اردو: عضویہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Organizm
Tiếng Việt: Sinh vật
West-Vlams: Organisme
Winaray: Organismo
吴语: 生物
isiXhosa: I-organism
მარგალური: ორგანიზმი
ייִדיש: ארגאניזם
Vahcuengh: Swnghvuz
中文: 生物
文言: 生物
Bân-lâm-gú: Sèⁿ-miā-thé
粵語: 生物