Нармбаданҳо

Нармбаданҳо
Mollusca.jpg
Таснифоти илмӣ
Номи илмии баналмилалӣ

Mollusca Linnaeus, 1758

Синфҳо
  • Ямкохвостые (Caudofoveata)
  • Бороздчатобрюхие (Solenogastres)
  • Панцирные (Polyplacophora)
  • Моноплакофоры (Monoplacophora)
  • Двустворчатые (Bivalvia)
  • Лопатоногие (Scaphopoda)
  • Брюхоногие (Gastropoda)
  • Головоногие (Cephalopoda)
  • Rostroconchia
  • Тентакулиты (Tentaculita)

Нармбаданҳо, моллюскҳо (лот. Mollusca) — навъе аз мавҷудоти бемӯҳра.

Тақрибан 130 ҳазор намуд доранд. Нармбаданҳои ҳафриётӣ аз давраи кембрий маълуманд (шикампойҳо, нармбаданҳои дутабақа, сарпойҳо ва ғайра). Дар давраҳои мезозой ва палеозой бештар сарпойҳо паҳн шуда буданд. Инкишофи шикампойҳо ва нармбаданҳои дутабақа аз давраи мезозой сар шудааст.

Нармбаданҳо дар баҳр, обҳои ширин ва дар хушкӣ зиндагӣ мекунанд. Бадани нармбаданҳо аз сар, тана, пойҳо ва гӯшмоҳӣ иборат аст. Гӯшмоҳӣ аз намакҳои кислотаи карбонат таркиб ёфта, асоси органикӣ аст (узви дифоъ ва такягоҳ мебошад). Нармбаданҳо бо роҳи ҷинсӣ меафзоянд. Баъзеи онҳо ҷудоҷинса, дигарашон хунсо мебошанд. Дар Тоҷикистон нармбаданҳои хушкигард (тақрибан 90 намуди шикампойҳо), нармбаданҳои обҳои ширин (тақрибан 48 намуди шикампойҳо) ва нармбаданҳои обҳои шӯртаъм зиндагӣ мекунанд.

Нармбаданҳо (устритса, калмар, мидия ва ғайра) манфиати калон доранд. Аз баъзе нармбаданҳо садаф, марворид ва дигар ашёи қиматбаҳо мегиранд. Дар дунё ҳар сол тақрибан 7,5 млн сентнер нармбаданҳоро дошта аз онҳо консерв ва дигар хӯрокворӣ таҳия мекунанд. Гӯшти онҳо серғизо ва зудҳазм аст (зиёда аз 30 намуди микроэлемент дорад). Истеъмоли нармбаданҳо хоса ба одамони солхӯрда, фарбеҳ ва гирифтори атеросклероз нафъ меорад. Ҳангоми хуруҷи бемориҳои меъдаю рӯда ва ҷигар истеъмоли гӯшти нармбаданҳо ҷоиз нест.

Бисёр намудҳои нармбаданҳо ҳомили гелминтҳо (асосан лӯндакирмҳо ва кирмҳои ҷигармак) мебошанд. Баъзе нармбаданҳо ба паҳн гаштани бемориҳои фастсиолёз, описторхоз, шистосомоз ва ғайра мусоидат мекунанд.[1]

  • Манбаъ

Манбаъ

  1. Энсиклопедияи мухтасари тиб. – Душанбе, 2012. – Ҷ.3. – 503 с. / С. Саидов.
Other Languages
Afrikaans: Weekdiere
Alemannisch: Weichtiere
አማርኛ: ዛጎል ለበስ
aragonés: Mollusca
العربية: رخويات
asturianu: Mollusca
azərbaycanca: Molyusklar
تۆرکجه: مولیوسکلار
башҡортса: Моллюскылар
беларуская: Малюскі
беларуская (тарашкевіца)‎: Малюскі
български: Мекотели
বাংলা: মলাস্কা
brezhoneg: Blotvil
bosanski: Mehkušci
català: Mol·luscs
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Niōng-tā̤ dông-ŭk
Cebuano: Kinhason
čeština: Měkkýši
Cymraeg: Molwsg
dansk: Bløddyr
Deutsch: Weichtiere
Ελληνικά: Μαλάκια
English: Mollusca
Esperanto: Moluskoj
español: Mollusca
eesti: Limused
euskara: Molusku
فارسی: نرم‌تنان
føroyskt: Lindýr
français: Mollusca
Nordfriisk: Wokdiarten
Gaeilge: Moileasc
galego: Moluscos
Avañe'ẽ: Syrymbe
עברית: רכיכות
हिन्दी: मोलस्का
hrvatski: Mekušci
hornjoserbsce: Mjechkuše
magyar: Puhatestűek
interlingua: Mollusca
Bahasa Indonesia: Moluska
Ido: Molusko
íslenska: Lindýr
italiano: Mollusca
日本語: 軟体動物
Basa Jawa: Moluska
ქართული: მოლუსკები
한국어: 연체동물
Кыргызча: Моллюск
Latina: Mollusca
Lëtzebuergesch: Weechdéieren
Lingua Franca Nova: Molusco
Limburgs: Weikdere
lietuvių: Moliuskai
latviešu: Gliemji
македонски: Мекотели
മലയാളം: മൊളസ്ക
Bahasa Melayu: Moluska
Napulitano: Mollusca
Plattdüütsch: Weekdeerter
Nederlands: Weekdieren
norsk nynorsk: Blautdyr
norsk: Bløtdyr
occitan: Mollusca
ଓଡ଼ିଆ: ସନ୍ଧିପଦ
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੋਲਸਕਾ
polski: Mięczaki
پنجابی: مولسکا
português: Moluscos
Runa Simi: Llamp'uka
română: Moluscă
tarandíne: Mollusca
русский: Моллюски
Kinyarwanda: Ikinyamushongo
Scots: Mollusca
srpskohrvatski / српскохрватски: Mekušci
Simple English: Mollusc
slovenčina: Mäkkýše
slovenščina: Mehkužci
српски / srpski: Мекушци
svenska: Blötdjur
Kiswahili: Moluska
తెలుగు: మొలస్కా
tetun: Molusku
Tagalog: Mollusca
Türkçe: Yumuşakçalar
українська: Молюски
oʻzbekcha/ўзбекча: Mollyuskalar
vèneto: Mołusco
West-Vlams: Molluuskn
Winaray: Mollusca
吴语: 软体动物
ייִדיש: מאלוסקן
中文: 软体动物
Bân-lâm-gú: Nńg-thé tōng-bu̍t
粵語: 軟體動物