Афсар

Хизматчиёни ҳарбии отделенияи 56-ум бригадаи ДШБ, артиши 40-ум дап Афғонистон. Шаҳри Гардез, соли 1987.
Хизматчиёни ҳарбии отделенияи 56-ум бригадаи ДШБ, артиши 40-ум дап Афғонистон. Шаҳри Гардез, соли 1987.

Афсáр أفسر (олмонӣ: Offizier, аз калимаи лотинии officiarius — кордор, масъул аз лот. officium — кор, масъулият) — шахси фармондеҳ ва сардор дар ҳайати қувваҳои мусаллаҳ, милитсия, политсия ва дигар сохторҳои дахлдор. Афсар соҳиби рутбаи ҳарбиcт. Аввалҳо ашхосеро, ки соҳиби баъзе мансабҳои давлатӣ буданд, афсар меномиданд. Бо пайдо шудани артиши кирояи доимӣ ва флотҳои ҳарбию баҳрӣ (асри 16) дар Фаронса ва дигар давлатҳои Аврупо фармондеҳони лашкар афсар ном гирифтанд. Дар артиши рус мансабҳои афсарӣ якумин бор дар «полкҳои шакли нав» (асри 16) ҷорӣ шуд. Дар Россия аз аввали асри 18 афсар ба штаб – афсар (аз майор то полковник) ва обер – афсар (аз капитан поён) тақсим мешуд. Баъди Инқилоби Октябр тамоми рутбаҳои афсар барҳам дода шуд. Соли 1943 баъди дар Артиши Сурх ва ФҲБ ҷорӣ кардани пагонҳо фармондеҳон ва сардорон афсар ном гирифтанд. Дар Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон як силсила рутбаҳои афсарӣ мавҷуданд.[1]

Дар бораи вожаи «Афсар» инро бад нест бидонем ки маънии аслияш «тоҷ; кулоҳи подшоҳон» будааст. Ин вожа дар порсии миёна «afsar» буда ки бархоста аз «*api-sara-» дар эронии бостон аст ва он худ барсохта аз пешванди «*api-» ва «*sara-» – «сар», яъне «ончи бар сар гузоранд». Дигар маънии «афсар» «сардор; раҳбар» аст, чунон ки дар «Таърихи Табарӣ» омадааст: «Бидон ки падари ту афсари қавм буд».

Аммо «афсаре» ки имрӯз дар нируҳои низомӣ ва интизомӣ барои дараҷадорон ба кор меравад, бо ин «тоҷу сардору раҳбар» чандон пайванде надорад ва вомвожаест аз фаронсавии «officier» (ё анлисии «officer»). Эҳтимолан ҳамин маънии маҷозии «афсар» имкон дода ки «officier» дар порсӣ ба маънии «сардор» комилан ҷоуфтода шавад.

Нигаред

Рутбаҳои ҳарбӣ

Commons-logo.svg
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад:
Other Languages
العربية: ضابط
azərbaycanca: Zabit
башҡортса: Офицер
беларуская: Афіцэр
български: Офицер
bosanski: Oficir
català: Oficial
čeština: Důstojník
dansk: Officer
Deutsch: Offizier
Ελληνικά: Αξιωματικός
Esperanto: Oficiro
eesti: Ohvitser
suomi: Upseeri
Võro: Ohvitsiir
français: Officier
Frysk: Ofsier
עברית: קצין
hrvatski: Časnik
հայերեն: Սպա
Bahasa Indonesia: Perwira
Ido: Oficiro
日本語: 士官
ქართული: ოფიცერი
қазақша: Офицер
한국어: 장교
kurdî: Efser
lietuvių: Karininkas
македонски: Офицер
Nederlands: Officier
norsk nynorsk: Offiser
norsk: Offiser
occitan: Oficièr
português: Oficial (militar)
Runa Simi: Awqaq pusaq
română: Ofițer
русский: Офицер
srpskohrvatski / српскохрватски: Oficir
slovenčina: Dôstojník
slovenščina: Častnik
српски / srpski: Официр
svenska: Officer
Türkçe: Subay
татарча/tatarça: Офицер
українська: Офіцер
oʻzbekcha/ўзбекча: Ofitser
Tiếng Việt: Sĩ quan
中文: 軍官
Bân-lâm-gú: Kun-koaⁿ
粵語: 軍官