మార్క్సిజం

మూస:Marxism మార్క్సిజం అనే ఆర్థిక మరియు సాంఘిక-రాజకీయ ప్రపంచ దృక్కోణం కమ్యూనిజం అనే అంతిమ లక్ష్యంతో సామ్యవాదం అమలు పరచడం ద్వారా సమాజ అభివృద్ధిని కోరుకునే రాజకీయ భావజాలం చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. 19వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో ఇద్దరు జర్మన్‌లైన, కార్ల్ మార్క్స్ మరియు ఫ్రెడరిక్ ఏంగెల్స్‌చే అభివృద్ధిపరచబడిన మార్క్సిజం, చరిత్ర యొక్క భౌతికవాద వివరణపై ఆధారపడింది. ఒకరికొకరు విరుద్ధంగా ఉండే సమాజంలోని విభిన్న వర్గాల మధ్య పోరు కారణంగా సాంఘిక మార్పు సంభవిస్తుందనే భావనతో, మార్క్స్‌వాద విశ్లేషణ ప్రస్తుతం ఆధిపత్యంలో ఉన్న ఆర్థిక నిర్వహణారూపమైన సామ్రాజ్యవాదం, ప్రపంచ జనాభాలో అధికంగా ఉండటమే కాక బూర్జువాలు లేదా సమాజంలోని సంపన్న పాలక వర్గాల ప్రయోజనం కొరకు తమ జీవిత కాలమంతా పనిచేసే శ్రామిక ప్రజల అణచివేతకు దారితీస్తుందనే ముగింపును ఇస్తుంది.

అల్ప సంఖ్యాక సంపన్నులైన బూర్జువాలు మరియు అధిక సంఖ్యలో ఉన్న శ్రామికుల మధ్య ఈ అసమానత్వాన్ని సరిచేయడానికి, మార్క్సిజం, ఒక చారిత్రక అనివార్యమైన శ్రామిక విప్లవాన్ని నమ్మి, దానిని సూచిస్తుంది, అప్పుడు శ్రామికులు ప్రభుత్వ స్వాధీనాన్ని చేపట్టి, వ్యక్తిగత ఆస్తిని జప్తు చేసి వ్యక్తిగత లాభం కొరకు కాక ప్రజల ప్రయోజనాలకొరకు ప్రభుత్వంచే వాటిని నియంత్రించి తమ వర్గ ప్రయోజనం కొరకు సంస్కరణలు అమలు చేస్తారు. ఆ విధమైన వ్యవస్థ సామ్యవాదంగా పిలువబడుతుంది, సామ్యవాద వ్యవస్థ చివరికి వర్గరహిత వ్యవస్థకు దారితీస్తుందని మార్క్స్‌వాదుల నమ్మిక, ఇది మార్క్స్‌వాద ఆలోచనలో కమ్యూనిజంగా పిలువబడుతుంది.

చరిత్ర మరియు వ్యవస్థ యొక్క మార్క్స్‌వాద భావన విస్తృత శ్రేణిలో ఉన్న విభాగాల విద్యా అధ్యయనంలో అనుసరించబడుతుంది, వీటిలో పురాతత్వ శాస్త్రం, మానవ శాస్త్రం, [1] మాధ్యమ అధ్యయనాలు, [2] రాజనీతి శాస్త్రం, రంగస్థలం, చరిత్ర, సమాజవాద సిద్ధాంతం, కళా చరిత్ర మరియు వాదము, సాంస్కృతిక అధ్యయనాలు, విద్య, అర్థశాస్త్రం, భూగోళ శాస్త్రం, సాహిత్య విమర్శ, రస సౌందర్య విద్య, విమర్శనాత్మక మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం, మరియు తత్వశాస్త్రం ఉన్నాయి. [3]

సాంప్రదాయ మార్క్సిజం

సాంప్రదాయ మార్క్సిజం అనే పదం కార్ల్ మార్క్స్ మరియు ఫ్రెడరిక్ ఏంగెల్స్‌లచే ప్రతిపాదించ బడిన సిద్ధాంతాన్ని సూచిస్తుంది.[ ఆధారం కోరబడింది] సాంప్రదాయ మార్క్సిజం, “మార్క్సిజం”గా విస్తృతంగా పరిగణించబడేదానికి మరియు “మార్క్స్ నమ్మినదానికి” మధ్య భేదాన్ని తెలుపుతుంది;మార్క్స్‌వాద సూత్రాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారని పేరున్న ఫ్రెంచ్ కార్మిక నాయకుడు జులెస్ గ్యుఎస్డే మరియు పాల్ లఫార్గ్యూ (మార్క్స్ యొక్క అల్లుడు) లకు 1883లో మార్క్స్ రాస్తూ-వారిని "విప్లవాత్మక పదబంధ-వర్తకులు"గా నిందించి సంస్కరణవాద పోరాటం యొక్క విలువను తిరస్కరించాడు; “అది మార్క్సిజం అయితే, నేను మార్క్స్‌వాదిని కాను” అనే వ్యాఖ్యానం దాని నుండే వచ్చింది. [4] దీనికి, US మార్క్స్ పండితుడు హాల్ డ్రాపర్ వ్యాఖ్యానిస్తూ, “ఆధునిక చరిత్రలో కొందరు ఆలోచనాపరుల భావం మార్క్స్‌వాదులు మరియు మార్క్స్‌-వ్యతిరేక వాదులచే ఒకే విధంగా తప్పుగా సూచించబడింది” అన్నాడు. [5]

మార్క్స్ మరియు ఏంగెల్స్

Karl Marx
Friedrich Engels

కార్ల్ హెయిన్రిచ్ మార్క్స్ (1818 మే 5—1883 మార్చి 14) ఒక జర్మన్ తత్వవేత్త, రాజకీయ ఆర్థికవేత్త, మరియు విప్లవాత్మక సామ్యవాది, ఆయన శ్రామిక వర్గం యొక్క పరాయీకరణ మరియు దోపిడీ, ఉత్పత్తి యొక్క పెట్టుబడిదారీ విధానం, మరియు చారిత్రిక భౌతికవాద విషయాలను వివరించాడు. ఆయన చరిత్రను వర్గ పోరాట పరంగా విశ్లేషించినందుకు ప్రసిద్ధిచెందాడు, కమ్యూనిస్ట్ మానిఫెస్టో (1848) యొక్క ప్రారంభ పరిచయ వాక్యంలో ఇది సంగ్రహంగా చెప్పబడింది: “ఇప్పటివరకు ఉనికిలో ఉన్న సమాజ చరిత్ర అంతా వర్గ పోరాటాల చరిత్రే”. ఆయన కాలంలో ఆయన ఆలోచనల ప్రభావం చూపగలిగాయి, మరియు సామ్రాజ్యవాద రష్యాలో 1917 నాటి బోల్షెవిక్ అక్టోబరు విప్లవం దీనిని బాగా వ్యాపింపచేసింది.

ఫ్రెడరిక్ ఏంగెల్స్ (1820 నవంబరు 28–1895 ఆగస్టు 5) 19వ శతాబ్ద జర్మన్ రాజకీయ తత్వవేత్త మరియు కమ్యూనిస్ట్ సిద్ధాంతాన్ని కార్ల్ మార్క్స్‌తో కలసి అభివృద్ధిపరచాడు. మార్క్స్ మరియు ఏంగెల్స్ సెప్టెంబరు 1844లో కలుసుకున్నారు; తత్వశాస్త్రం మరియు సామ్యవాదంపై తమ అభిప్రాయాలు ఒకే విధంగా ఉన్నాయని తెలుసుకొని, వారు సహకరించుకొని డై హెయిలిగే ఫ్యామిలీ (ది హోలీ ఫామిలీ ) వంటి గ్రంథాలను రచించారు. 1845లో ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం మార్క్స్‌ను ఫ్రాన్స్ నుండి బహిష్కరించిన తరువాత, ఏంగెల్స్ మరియు మార్క్స్ ఆ సమయంలో ఇతర ఐరోపా దేశాల కంటే ఎక్కువ భావవ్యక్తీకరణ స్వేచ్ఛను అందిస్తున్న బెల్జియానికి మారారు; తరువాత, 1846, జనవరిలో వారు కమ్యూనిస్ట్ కరస్పాండెన్స్ కమిటీ స్థాపనకు బ్రసెల్స్‌కు తిరిగి వచ్చారు.

1847లో వారు ఏంగెల్స్ యొక్క ది ప్రిన్సిపుల్స్ ఆఫ్ కమ్యూనిజం పై ఆధారపడిన ది కమ్యూనిస్ట్ మానిఫెస్టో (1848) రచన ప్రారంభించారు; ఆరు వారాల తరువాత, ఫిబ్రవరి 1848లో 12,000-పదాల ప్రచార పత్రాన్ని ప్రచురించారు. మార్చి‌లో, బెల్జియం వారిని బహిష్కరించగా వారు కలోగ్నేకు మారారు, అక్కడ వారు న్యుఎ రేయిన్శ్చే జేఇతుంగ్ అనే రాజకీయ తీవ్రవాద వార్తాపత్రికను ప్రచురించారు. మరలా, 1849 నాటికి వారు కలోగ్నే నుండి లండన్‌కు మారవలసి వచ్చింది. మార్క్స్ మరియు ఏంగెల్స్‌లను బహిష్కరించవలసిందిగా ప్రష్యన్ అధికారులు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంపై వత్తిడి తెచ్చారు, కానీ ప్రధానమంత్రి లార్డ్ జాన్ రస్సెల్ తిరస్కరించాడు.

1883లో కార్ల్ మార్క్స్ మరణం తరువాత, ఫ్రెడరిక్ ఏంగెల్స్, మార్క్స్ రచనల సంపాదకుడు మరియు అనువాదకుడుగా మారాడు. తన ఆరిజన్స్ ఆఫ్ ది ఫామిలీ, ప్రైవేట్ ప్రాపర్టీ, అండ్ ది స్టేట్ (1884)లో — ఒకేస్త్రీతో వివాహాన్ని స్త్రీలపై పురుష ఆధిపత్యానికి హామీగా, కమ్యూనిస్ట్ సిద్ధాంతంలో దీనికి సాదృశ్యమైన భావన, శ్రామిక వర్గంపై సామ్రాజ్యవాద వర్గం యొక్క ఆధిపత్యంగా విశ్లేషిస్తూ— ఏంగెల్స్, స్త్రీవాద సిద్ధాంతం మరియు మార్క్స్‌వాద స్త్రీవాదాలకు మేధోపరంగా గొప్ప సహాయాన్ని చేసాడు.

ప్రారంభ మేధోపరమైన ప్రభావాలు

విభిన్న రకాల ఆలోచనాపరులు సాంప్రదాయ మార్క్సిజం యొక్క అభివృద్ధిని ప్రభావితం చేసారు; ప్రాథమిక ప్రభావాలు వీరి నుండి వచ్చాయి:

ద్వితీయ ప్రభావాలు వీరినుండి ఏర్పడ్డాయి:

Other Languages
English: Marxism
हिन्दी: मार्क्सवाद
മലയാളം: മാർക്സിസം
Afrikaans: Marxisme
Alemannisch: Marxismus
aragonés: Marxismo
العربية: ماركسية
مصرى: ماركسيه
অসমীয়া: মাৰ্ক্সবাদ
asturianu: Marxismu
azərbaycanca: Marksizm
башҡортса: Марксизм
Boarisch: Marxismus
žemaitėška: Marksėzmos
беларуская: Марксізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Марксізм
български: Марксизъм
brezhoneg: Marksouriezh
bosanski: Marksizam
català: Marxisme
کوردی: مارکسیزم
čeština: Marxismus
Чӑвашла: Марксизм
Cymraeg: Marcsiaeth
dansk: Marxisme
Deutsch: Marxismus
Ελληνικά: Μαρξισμός
Esperanto: Marksismo
español: Marxismo
eesti: Marksism
euskara: Marxismo
فارسی: مارکسیسم
føroyskt: Marxisma
français: Marxisme
Frysk: Marksisme
Gàidhlig: Marxachas
galego: Marxismo
עברית: מרקסיזם
Fiji Hindi: Markswaad
hrvatski: Marksizam
magyar: Marxizmus
Հայերեն: Մարքսիզմ
interlingua: Marxismo
Bahasa Indonesia: Marxisme
Ilokano: Marxismo
íslenska: Marxismi
italiano: Marxismo
Patois: Maaxizim
Basa Jawa: Marxisme
ქართული: მარქსიზმი
қазақша: Марксизм
къарачай-малкъар: Марксизм
Кыргызча: Марксизм
Limburgs: Marxisme
lietuvių: Marksizmas
latviešu: Marksisms
македонски: Марксизам
монгол: Марксизм
Bahasa Melayu: Marxisme
नेपाल भाषा: मार्क्सवाद
Nederlands: Marxisme
norsk nynorsk: Marxisme
norsk: Marxisme
occitan: Marxisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਰਕਸਵਾਦ
polski: Marksizm
Piemontèis: Marxism
پنجابی: مارکسزم
português: Marxismo
Runa Simi: Marsyuyay
rumantsch: Marxissem
română: Marxism
русский: Марксизм
русиньскый: Марксізм
саха тыла: Марксизм
sicilianu: Marxismu
Scots: Marxism
srpskohrvatski / српскохрватски: Marksizam
Simple English: Marxism
slovenčina: Marxizmus
slovenščina: Marksizem
српски / srpski: Марксизам
svenska: Marxism
Kiswahili: Umaksi
Tagalog: Marxismo
Türkçe: Marksizm
татарча/tatarça: Марксизм
українська: Марксизм
اردو: مارکسیت
oʻzbekcha/ўзбекча: Marksizm
Tiếng Việt: Chủ nghĩa Marx
Winaray: Marxismo
მარგალური: მარქსიზმი
ייִדיש: מארקסיזם
Bân-lâm-gú: Marx-chú-gī