Petanque

szpilplac we Francyji ( Lazurowe Wybrzeże)

Pétanque ( IPA [pe.tɑ̃ːk]) (szpil we bule/boule, szpil we kugle, petanka) – zorta gry we kugle, szport ze Francyji kaj je fest popularno gro zespołowo lo szpasu abo lo rywalizacyje. Pochodzyńy petanque je rzimskie. Dowńij groli we ńa soldaty we Starożytnym Rzimje i tam kaj bůło Rzimske Imperyjům.

Terozki szpilajům we ńa bajtle i starziki, baby i chopy, nale chopy důminujům.

Petanque je popularno na połedńu: we Połedńowyj Fracyji i Połedńowyj Ojropje we becyrku Strzrůdźymnygo Morza - we Italyji, Můnako a Szpańiji. Szpilajům we ńa tyż we Mjymcach, Belgije, Szwajcaryji a Szwecyji a na inkszych kůntynyntach - we Azyje ( Tajlandyjo) i we Africe ( Madagaskar, Tůnezyjo, Algeryjo, Synegal).

Regle

Wystympujům roztomajte zorty i regle gry we kugle: kugle ze Lyonu, kugle ze Prowansyji, bocce (ze Italiji). Gro śe wszyjske uůne na zawartych a růwnych terynach bez trowy. Sům tyż kugle - bowls - we Wjelgij Brytańji kaj wszyjsko uůnaczům na trowje, szpilplac tyż.

Czyrwůny erbnůł jedyn půnkt
Czyrwůny erbnůł dwa půnkty

Szpilplac, bale i cyl

  • Szpilplac do petanque ńy moge mjeć myńij kej 4 myjtry szyrzki a 15 myjtrůw dugośći.
  • Używo śe żeloznych balůw (kugli) ze luftym we postrzodku.
  • Gro spolygo na ćepańu balami rynkům do cylu, kerym je mało (30 mm), drzewjanno bal mjanowano wjeprzkem - ( pol.) świnka, ( fr.) cochonet.
  • Idźe tyż śćepować kugle przećiwńika (albo przećiwnygo manszaftu) co by nasze bůły bliżyj wjeprzka.

Szpil

  • Nojprzůd szpilery (manszafty) losujům kery zaczyno,
  • Uůn szpiler (manszaft), kery zaczyno rysuje uokrůng, kerygo szyrzka mo 35 - 50 centymyjtrůw, ćepje uůn wjeprzka (6 a 10 myjtrůw) a pjyrszy bal,
  • Ńyskorzi ćepje drugi (uoba używajům tyn sům uokrůng i ćepjom ze ńygo),
  • Kerygo bal je bliżyj wjeprzka tyn ńy muśi ćepać,
  • Jak tyn co uůnygo bal bůł dalij, ćepńe lepij uode drugigo, ćepje tyn drugi (wprzůd moge używoć myjtermas coby zbadać na zicher).

Půnkty

  • Půnkty ze taki tajli moge erbnůńć ino jedyn.
  • Kożdo nostympno tajla zaczyno uůn szpiler (manszaft), kery przůd erbnůł půnkty.
  • Nostympno tajla gro śe we drugo strona (roz we jedno, roz we drugo)
  • Szpil mo tela tajli wjela trza, aże jedyn szpiler ńy bydźe mjoł uokryślůnyj wjelośći punktůw.
  • Zwyćynzcům je tyn szpiler (manszaft), kery we cołkim szpilu zdobydźe 13 půnktůw (albo 15 ).

Uodrůżńo śe trzi roztomajte szpile:

  • single ( fr.) tête-à-tête - jedyn na drugiego, kożdy mo 3 bale;
  • dublety - dwa manszafty ze dwoma szpilerami, kaj kożdy szpiler mo trzi bale;
  • triplety - dwa manszafty ze trzima szpilerami, kaj kożdy szpiler mo dwa bale.
Other Languages
български: Петанк
català: Petanca
čeština: Pétanque
dansk: Petanque
Deutsch: Pétanque
English: Pétanque
Esperanto: Petanko
español: Petanca
eesti: Petank
euskara: Petanka
فارسی: پتانک
suomi: Petankki
français: Pétanque
galego: Petanca
עברית: פטאנק
magyar: Pétanque
Bahasa Indonesia: Pétanque
italiano: Pétanque
日本語: ペタンク
한국어: 페탕크
lietuvių: Petankė
latgaļu: Petanks
Nederlands: Petanque
norsk: Petanque
occitan: Petanca
polski: Pétanque
Piemontèis: Pétanque
português: Petanca
română: Pétanque
русский: Петанк
Simple English: Petanque
slovenčina: Pétanque
slovenščina: Petanka
svenska: Boule
ไทย: เปตอง
Türkçe: Petank
українська: Петанк
Tiếng Việt: Bi sắt
walon: Petanke
中文: 法式滾球