Yesu

Yesu Kristo.
Mfululizo wa kurasa juu ya Yesu
Jesus
Yesu Kristo na Ukristo

Umwilisho  • Utoto wa Yesu  • Utume wa Yesu • Mifano ya Yesu  • Miujiza ya Yesu
Msalaba wa Yesu  • Kifo cha Yesu  • Ufufuko wa Yesu
Kupaa mbinguni  • Ujio wa pili
Injili  • Majina ya Yesu katika Agano Jipya  • Yesu kadiri ya historia  • Tarehe za maisha ya Yesu • Kristolojia

Mazingira ya Yesu

Wayahudi • Kiaramu • Bikira Maria • Yosefu (mume wa Maria) • Familia takatifu • Ukoo wa Yesu • Yohane Mbatizaji

Mitazamo juu ya Yesu

Mitazamo katika Agano Jipya · Mitazamo ya Kikristo • Mitazamo ya Kiyahudi • Mitazamo ya Kiislamu • Yesu katika sanaa


Yesu.

Yesu (kwa Kiebrania יֵשׁוּעַ, Yeshua, kifupisho cha יהושע‎, Yeoshua, yaani "Mungu anaokoa") alikuwa Myahudi mwanamume aliyeishi miaka 2000 hivi iliyopita (labda 6 KK - 30 BK).

Alizaliwa na bikira Maria kwa uwezo wa Roho Mtakatifu, huko Bethlehemu ya Uyahudi. Maisha yake yalikuwa ya pekee kwa kuwa alifahamu vitu vingi kwa mfano: sheria hata kuwazidi walimu wa sheria japokuwa hakusomea sheria. Alifanya pia maajabu mengi.

Ndiyo maana leo hii zaidi ya nusu ya wanadamu wote wanamuamini kuwa Mwana wa Mungu (ndio wanaoitwa Wakristo) au walau nabii (hasa Waislamu).

Kutokana na umuhimu wake katika historia ya binadamu, kwa kawaida miaka yote inahesabiwa kuanzia ujio wake (ulivyokadiriwa na Denis Mdogo kimakosa katika karne ya 6).

Misingi ya ujuzi wetu juu yake

Papyrus P52, iliyoandikwa kwa Kigiriki mwaka 125 hivi, inahesabika kuwa andiko la zamani zaidi kutufikia kuhusu Yesu. Ina sehemu za Injili ya Yohane; mbele 18:31-33, nyuma 18;37-38.

Yesu hakuacha maandiko yoyote. Habari zake zinapatikana hasa katika Biblia, kwa namna ya pekee katika Injili na vitabu vingine vya Agano Jipya.

Nje ya Ukristo kuna habari fupi kuhusu Yesu katika maandiko ya waandishi wa Roma, Wagiriki na Wayahudi. Habari hizo zinaangaliwa sana kwa sababu zimetungwa na watu wasiomwamini Yesu kidini. Kwa ujumla zinathibitisha ya kwamba Yesu alikuwepo, na kwamba wakati hao walipoandika alikuwa na wafuasi huko Roma na ya kwamba awali Waroma hawakuelewa tofauti kati ya wafuasi wake na Wayahudi.

Kati ya waandishi hao muhimu ni hasa:

1. Mtaalamu Myahudi Flavius Josephus: huyo aliandika mnamo 90 BK kitabu cha "Antiquitates Judaicae“ (Habari za historia ya Wayahudi) akitaja kifo cha "Yakobo ndugu wa Yesu“ (sura ya 20, 200).

2. Mwandishi Mroma Tacitus: huyo aliandika mnamo mwaka 117 ya kwamba Kaisari Nero alishtaki kikundi cha “Chrestiani” ya kuwa wamechoma moto mji wa Roma. Aliongeza: “Mtu ambaye ni asili ya jina hilo ni Chrestus aliyeuawa wakati wa Tiberio kwa amri ya Pontio Pilato” (Annales XV,44).

3. Mwandishi Mroma Svetonius: huyo alimtaja “Chrestos” katika kitabu chake juu ya maisha ya Kaisari Klaudio (25,4) ya kwamba huyu amesababisha fujo kati ya Wayahudi wa Roma hivyo Kaisari aliwafukuza wote mjini.

4. Mwanasiasa Mroma Gaius Plinius Caecilius Secundus: huyo aliacha barua kadhaa zinazotaja Wakristo mnamo mwaka 100 BK. Alimwuliza Kaisari Traianus jinsi ya kushughulikia Wakristo waliokataa kutoa sadaka mbele ya sanamu za Kaisari.

Other Languages
Akan: Yesu
Alemannisch: Jesus Christus
አማርኛ: ኢየሱስ
Ænglisc: Iesus
العربية: يسوع
ܐܪܡܝܐ: ܝܫܘܥ
مصرى: يسوع
asturianu: Xesús
Aymar aru: Jesus
azərbaycanca: İsa
žemaitėška: Jiezos Krėstos
Bikol Central: Jesus
беларуская: Ісус Хрыстос
беларуская (тарашкевіца)‎: Ісус Хрыстос
български: Иисус Христос
भोजपुरी: ईसा मसीह
Bislama: Jisas Kraes
Bahasa Banjar: Yesus Kristus
bamanankan: Yesu Krista
বাংলা: যিশু
བོད་ཡིག: ཡེ་ཤུ།
brezhoneg: Jezuz Nazaret
bosanski: Isus
Chavacano de Zamboanga: Jesus
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ià-sŭ
нохчийн: Ӏийса
Cebuano: Jesus
کوردی: یەسووع
qırımtatarca: İsa
čeština: Ježíš Kristus
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Їисъ Хрїстъ
Cymraeg: Iesu
dansk: Jesus
Zazaki: İsa
dolnoserbski: Jezus Kristus
ދިވެހިބަސް: އީސާގެފާނު
eʋegbe: Yesu
Ελληνικά: Ιησούς Χριστός
emiliàn e rumagnòl: Geṡü
English: Jesus
Esperanto: Jesuo Kristo
eesti: Jeesus
estremeñu: Jesucristu
فارسی: عیسی
Fulfulde: Yéesu Kristaa
suomi: Jeesus
Võro: Jeesus
Na Vosa Vakaviti: Jisu Karisito
føroyskt: Jesus
français: Jésus-Christ
arpetan: Jèsus Crist
Nordfriisk: Jiises Krast
furlan: Jesus
Gaeilge: Íosa Críost
Gagauz: İisus
贛語: 耶穌
Gàidhlig: Ìosa Crìosd
Avañe'ẽ: Hesu
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: जेजू क्रिस्त
ગુજરાતી: ઇસુ
客家語/Hak-kâ-ngî: Yâ-sû
עברית: ישו
हिन्दी: यीशु
Fiji Hindi: Jesus
hrvatski: Isus
hornjoserbsce: Jězus
Kreyòl ayisyen: Jezi
magyar: Jézus
Հայերեն: Հիսուս
interlingua: Jesus Christo
Bahasa Indonesia: Yesus
Interlingue: Iesu
Iñupiak: Jeesus
Ilokano: Hesús
íslenska: Jesús Kristur
italiano: Gesù
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐱᐅᓕᑦᓯᔨ
la .lojban.: iesus
Basa Jawa: Yésus Kristus
ქართული: იესო ქრისტე
Taqbaylit: Ɛisa
Kongo: Yesu
қазақша: Иса Мәсих
kalaallisut: Jiisusi-Kristus
한국어: 예수
Перем Коми: Иисус Христос
Ripoarisch: Jesus Christus
kurdî: Îsa
kernowek: Yesu Krist
Кыргызча: Ыйса Масих
Latina: Iesus
Lëtzebuergesch: Jesus vun Nazaret
лакку: Эса идавс
Lingua Franca Nova: Jesus Cristo
Luganda: Jesu Kristo
Limburgs: Zjezus Christus
Ligure: Gëxù
lingála: Yésu
لۊری شومالی: عیسی
lietuvių: Jėzus Kristus
latgaļu: Jezus Krystus
latviešu: Jēzus Kristus
Basa Banyumasan: Yesus Kristus
Malagasy: Jesosy
олык марий: Исус Христос
Māori: Ihu Karaiti
Baso Minangkabau: Yesus
македонски: Исус Христос
മലയാളം: യേശു
монгол: Есүс Христ
Bahasa Melayu: Jesus Christ
Malti: Ġesù
Mirandés: Jasus
မြန်မာဘာသာ: ခရစ်တော်၊ ယေရှု
مازِرونی: عیسی
Dorerin Naoero: Jesu Kristo
Nāhuatl: Jesucristo
Napulitano: Giesù Cristo
Plattdüütsch: Jesus Christus
Nedersaksies: Jezus Christus
norsk nynorsk: Jesus
Novial: Jesu Kristo
Nouormand: Jésus-Chrît
Sesotho sa Leboa: Jesu
Chi-Chewa: Yesu Kristu
Livvinkarjala: Iisus
Oromoo: Yesuus
ଓଡ଼ିଆ: ଯୀଶୁ
ਪੰਜਾਬੀ: ਈਸਾ ਮਸੀਹ
Kapampangan: Jesus
Papiamentu: Hesus
Pälzisch: Jesus Christus
Norfuk / Pitkern: Jesus
Piemontèis: Gesù ëd Nàsaret
پنجابی: یسوع
پښتو: عيسی
português: Jesus
Runa Simi: Hisuw
rumantsch: Jesus da Nazaret
Kirundi: Yezu Kirisitu
armãneashti: Isa Hristo
русиньскый: Ісус Хрістос
Kinyarwanda: Yezu Kirisitu
संस्कृतम्: ईसु क्रिस्त
саха тыла: Иисус Христос
sardu: Gesùs
sicilianu: Gesù Cristu
سنڌي: عيسيٰ
davvisámegiella: Jesus
srpskohrvatski / српскохрватски: Isus
Simple English: Jesus
slovenčina: Ježiš Kristus
slovenščina: Jezus Kristus
Gagana Samoa: Iesu Keriso
chiShona: Yesu
Soomaaliga: Ciise
shqip: Jezusi
српски / srpski: Исус
Seeltersk: Jesus Kristus
svenska: Jesus
ślůnski: Jezus Kristus
தமிழ்: இயேசு
తెలుగు: యేసు
тоҷикӣ: Исои Масеҳ
Türkmençe: Isa Pygamber
Tagalog: Hesus
lea faka-Tonga: Sīsū Kalaisi
Tok Pisin: Jisas
Türkçe: İsa
татарча/tatarça: Ğäysä päyğämbär
chiTumbuka: Yesu Khristu
reo tahiti: Iesu Mesia
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىسا ئەلەيھىسسالام
українська: Ісус Христос
oʻzbekcha/ўзбекча: Iso Masih
vèneto: Jesu
vepsän kel’: Iisus Hristos
Tiếng Việt: Giê-su
West-Vlams: Jezus van Nazareth
Winaray: Jesucristo
吴语: 耶稣
isiXhosa: UYesu Kristu
მარგალური: იოსე ქირსე
ייִדיש: יעזוס
Yorùbá: Jésù
Vahcuengh: Yesu
中文: 耶稣
文言: 耶穌
Bân-lâm-gú: Iâ-so͘
粵語: 耶穌