Sikusare

Sikusare (pia: ikwinoksi[1], ing. equinox) ni siku ambako urefu wa mchana na usiku ni sawa kote duniani.

Hii inatokea mara mbili kila mwaka, mara ya kwanza mnamo 21 Machi (sikusare machipuo) na 23 Septemba (sikusare otomnia).

Katika kanda karibu na ikweta hazionekani kirahisi lakini kwenye nusutufe za dunia upande wa kusini na kaskazini ya ikweta zimetambuliwa tangu karne nyingi na zimekuwa siku muhimu kwa makadirio ya kalenda mbalimbali.

Kwa kawaida kuna tofauti kati ya urefu wa mchana na usiku isipokuwa karibu na ikweta. Karibu na ncha za dunia muda wa usiku na mchana unaweza kuwa mrefu hadi karibu nusu mwaka lakini kwa kawaida kuna majira ya mchana mrefu na usiku mrefu zinazobadilishana polepole.

Kuanzia usawa wa mchana na usiku kwenye sikusare muda wa mchana unarefuka au kupunguka polepole kati ya kufikia ama siku ya mchana mrefu au usiku mrefu unaotokea katikati ya sikusare mbili za mwaka halafu mwendo hutokea kinyume hadi kufikia sikusare tena.

Mwendo huu unatokea kinyume kwenye nusutufe mbili za dunia yaani wakati mchana unarefuka kwenye nusutufe ya kaskazini usiku unarefuka kwenye nusutufe ya kusini.


Marejeo

  1. kutoka Kiingereza-Kilatini "equinox"; KAST inatumia "sikusare", TUKI-ESD "ikwinoksi"
Other Languages
Ænglisc: Efenniht
العربية: اعتدال شمسي
asturianu: Equinocciu
azərbaycanca: Ekinoks
беларуская: Раўнадзенства
български: Равноденствие
বাংলা: বিষুব
brezhoneg: Kedez
bosanski: Ravnodnevnica
català: Equinocci
čeština: Rovnodennost
Cymraeg: Cyhydnos
dansk: Jævndøgn
Deutsch: Äquinoktium
Ελληνικά: Ισημερία
English: Equinox
Esperanto: Ekvinokso
español: Equinoccio
euskara: Ekinokzio
فارسی: اعتدالین
français: Équinoxe
Gaeilge: Cónocht
galego: Equinoccio
हिन्दी: विषुव
hrvatski: Ravnodnevica
Kreyòl ayisyen: Ekinòks otòn
Bahasa Indonesia: Ekuinoks
íslenska: Jafndægur
italiano: Equinozio
日本語: 分点
la .lojban.: cteduncitsi
ქართული: ბუნიაობა
한국어: 분점
kurdî: Ekînoks
Latina: Aequinoctium
Lëtzebuergesch: Equinoxe
lietuvių: Lygiadienis
latviešu: Ekvinokcija
олык марий: Кечытӧр
македонски: Рамноденица
മലയാളം: വിഷുവം
Bahasa Melayu: Ekuinoks
Nederlands: Equinox
norsk: Jevndøgn
Nouormand: Étchinosse
occitan: Equinòcci
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਮਰਾਤ
polski: Równonoc
português: Equinócio
română: Echinocțiu
саха тыла: Күн тэҥнэһиитэ
Scots: Equinox
srpskohrvatski / српскохрватски: Ekvinocij
Simple English: Equinox
slovenčina: Rovnodennosť
slovenščina: Enakonočje
chiShona: Tsazahusiku
shqip: Ekuinoksi
српски / srpski: Равнодневица
Basa Sunda: Ékuinoks
svenska: Dagjämning
తెలుగు: విషువత్తు
Tagalog: Ekinoks
Türkçe: Ekinoks
татарча/tatarça: Көн-төн тигезлеге
українська: Рівнодення
oʻzbekcha/ўзбекча: Kuzgi teng kunlik
Tiếng Việt: Điểm phân
Winaray: Ekwinoks
中文: 分點
粵語: 分日