Semantiki

Semantiki (hasa huitwa: Sarufi maana) ni taaluma ya isimu inayojishughulisha na uchunguzi na uchambuzi wa maana za maneno au tungo katika lugha. Ni taaluma inayochunguza na kuchambua maana ya hisia na vitu halisi kimaneno na matumizi ya maneno kwa ujumla kisayansi.

Weledi wa semantiki kwa mtumiaji ndio humsaidia mtumizi wa lugha kuitumia kwa ufaafu na kwa maadili ya mazingira husika.

Sayansi inayozungumzwa hapa ni ile ambapo lugha huchunguzwa na kuchambuliwa kwa kuzingatia kanuni na taratibu maalumu zinazoihusu lugha husika. Hivyo basi kitendo cha kufuata kanuni na taratibu katika uchunguzi na uchambuzi wa lugha ni kigezo cha kisayansi.

Matawi ya isimu ni fonolojia, mofolojia, sintaksia na semantiki. Kwa mtazamo huo wa jumla wa isimu, maana ya semantiki yaweza kujengwa katika muonekano ufuatao. Semantiki ni tawi la isimu au taaluma ya isimu ambayo hufuata kanuni na taratibu maalumu katika kuchunguza na kuchambua maana katika lugha. Maana hizo zaweza kuwa katika maneno, vifungu au sentensi, pia maana zinazoshugulikiwa ni zote, ziwe za wazi au zilizojificha.

Mifano
  • Maana iliyowazi (maana nyoofu/nyofu)
  • Maana isiyowazi (maana tata)
  • Jinsi ya kuondoa utata katika tungo hizo katika sentensi na tungo kwa jumla
Mifano ya maana tata
  1. Paka (paka mnyama au paka rangi ya kitu fulani - pia kwa maneno ya msimu paka = kumwambia mtu ukweli kwa kutumia sauti ya juu bila kujali kama atakereka au la).
  2. Panda (panda ngazi au mlima. Vilevile ni hali ya kupanda mbegu za kitu fulani ardhini ili upate mazao kama vile maharagwe, mahindi, mchele, n.k).
  3. Kaa (kaa chini au katika kiti - vilevile kaa samaki).
Globe of letters.svgMakala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Semantiki kama historia yake, uenezi au maendeleo yake?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa .
Other Languages
Afrikaans: Semantiek
Alemannisch: Semantik
asturianu: Semántica
azərbaycanca: Semantika
беларуская: Семантыка
беларуская (тарашкевіца)‎: Сэмантыка
български: Семантика
brezhoneg: Semantik
bosanski: Semantika
català: Semàntica
کوردی: واتاناسی
čeština: Sémantika
Cymraeg: Semanteg
dansk: Semantik
Deutsch: Semantik
Ελληνικά: Σημασιολογία
English: Semantics
Esperanto: Semantiko
eesti: Semantika
euskara: Semantika
فارسی: معناشناسی
føroyskt: Merkingarfrøði
français: Sémantique
Frysk: Semantyk
galego: Semántica
Gaelg: Semantaght
עברית: סמנטיקה
hrvatski: Semantika
Kreyòl ayisyen: Semantik
magyar: Szemantika
interlingua: Semantica
Bahasa Indonesia: Semantik
íslenska: Merkingarfræði
italiano: Semantica
日本語: 意味論
la .lojban.: smuske
Basa Jawa: Semantik
қазақша: Семантика
한국어: 의미론
Кыргызча: Семантика
Latina: Semantica
Lingua Franca Nova: Semantica
lumbaart: Semantega
lietuvių: Semantika
latviešu: Semantika
македонски: Семантика
Bahasa Melayu: Semantik
Nederlands: Semantiek
norsk nynorsk: Semantikk
norsk: Semantikk
Novial: Semantike
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਰਥ-ਵਿਗਿਆਨ
português: Semântica
rumantsch: Semantica
română: Semantică
русский: Семантика
Scots: Semanteecs
srpskohrvatski / српскохрватски: Semantika
Simple English: Semantics
slovenčina: Sémantika (náuka)
slovenščina: Semantika
српски / srpski: Семантика
svenska: Semantik
Tagalog: Palasurian
Türkçe: Anlam bilimi
татарча/tatarça: Семантика
українська: Семантика
Tiếng Việt: Ngữ nghĩa học
Winaray: Semantika
中文: 语义学
Bân-lâm-gú: Ì-bī-lūn
粵語: 語義學