Muhindi

Muhindi (mhindi)
(Zea mays subsp. mays)
Mihindi
Mihindi
Uainishaji wa kisayansi
Himaya:Planta (mimea)
(bila tabaka):Angiospermae (Mimea inayotoa maua)
(bila tabaka):Monocots (Mimea ambayo mche wao una jani moja tu)
(bila tabaka):Commelinids (Mimea kama kongwe)
Oda:Poales (Mimea kama manyasi)
Familia:Poaceae (Mimea iliyo na mnasaba na nyasi)
Jenasi:Zea
Spishi:Z. mays
L.


Zea mays "fraise"
Zea mays "Oaxacan Green"
Zea mays "Ottofile giallo Tortonese”

Muhindi (pia: mhindi) ni mmea wa familia ya manyasi katika ngeli ya monokotiledoni. Mbegu za mhindi ni mahindi ambayo ni chakula muhimu katika sehemu nyingi za dunia pamoja na Afrika ya Mashariki na Afrika ya Kusini.

Asili ya muhindi

Mhindi ni kati ya nafaka ya kwanza kulimwa kama chakula cha binadamu. Asili yake ni Amerika ya Kati ulipogundiliwa na Maindio. Wahispania walipeleka nafaka hii Ulaya; taarifa za kwanza za mashamba ya muhindi katika Hispania zilipatikana mwaka 1525 yaani miaka michache tu baada ya safari ya Kolumbus.

Katika Afrika mmea huu ulifika kupitia Wareno. Maelezo ya jina la muhindi/mhindi yaani etimolojia yake kuna wezekano mkubwa ya kwamba jina hili linahifadhi imani ya Wazungu ya kuwa Kolumbus alifika Uhindini ya Asia na Wahispania pamoja na Wareno waliendelea kuita nchi mpya "India" kwa miaka mingi. Hivyo nafaka kutoka "India" ile iliingia katika Kiswahili kwa jina lililolingana na imani ya Wareno kuhusu asili yake. Jina hili ni sawa na jina la Kifaransa "froment des Indes" (ngano ya Uhindi) au "Indian corn" jinsi inavyoitwa katika Kiingereza cha Marekani (kwa kawaida leo kifupi "corn"). Lakini katika nchi nyingi jina la Kiindio la "maiz" limeenea kutoka neno la Kiindio "mahiz" katika lugha ya taino kwenye kisiwa cha Haiti. Ilhali historia ya kufika kwa muhindi katika Afrika ya Mashariki haijulikani kikamilifu kuna pia uwezekano ya kwamba wenyeji walijua ni nafaka kutoka mbali na wenyewe walichagua jina "Uhindi" kama ishara ya asili ya mbali. [1][2][3]

Other Languages
Afrikaans: Mielie
Alemannisch: Mais
አማርኛ: በቆሎ
aragonés: Zea mays
العربية: ذرة (نبات)
مصرى: دره
asturianu: Zea mays
Aymar aru: Tunqu
azərbaycanca: Qarğıdalı (bitki)
башҡортса: Шәкәр кукурузы
Boarisch: Gugaruz
Bikol Central: Mais
беларуская: Кукуруза
беларуская (тарашкевіца)‎: Кукуруза
български: Царевица
Bislama: Corn
bamanankan: Kaba
বাংলা: ভুট্টা
བོད་ཡིག: ཨ་ཤོམ།
brezhoneg: Maiz
bosanski: Kukuruz
буряад: Кукуруза
català: Dacsa
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iù-diĕng-báu
нохчийн: ХьаьжкӀа
Cebuano: Zea mays
ᏣᎳᎩ: ᏎᎷ
Tsetsêhestâhese: Ová'kemâhaemenôtse
کوردی: گەنمەشامی
čeština: Kukuřice setá
Чӑвашла: Чакан тулă
Cymraeg: Indrawn
dansk: Majs
Deutsch: Mais
Thuɔŋjäŋ: Anyuɔl
Zazaki: Lazut
dolnoserbski: Majs
ދިވެހިބަސް: ޒުވާރި
Ελληνικά: Καλαμπόκι
emiliàn e rumagnòl: Furmintòun
English: Maize
Esperanto: Maizo
español: Zea mays
eesti: Mais
euskara: Arto
estremeñu: Zea mays
فارسی: ذرت
Fulfulde: Masarji
suomi: Maissi
Võro: Mais
Na Vosa Vakaviti: Sila
føroyskt: Mais
français: Maïs
Nordfriisk: Meis (slach)
furlan: Blave
贛語: 粟米
galego: Millo
Avañe'ẽ: Avati
Bahasa Hulontalo: Binte
ગુજરાતી: મકાઈ
Hausa: Masara
客家語/Hak-kâ-ngî: Pâu-siuk
עברית: תירס
हिन्दी: मक्का (अनाज)
hrvatski: Kukuruz
hornjoserbsce: Prawa kukurica
Kreyòl ayisyen: Mayi
հայերեն: Եգիպտացորեն
interlingua: Zea mays
Bahasa Indonesia: Jagung
Ilokano: Mais
ГӀалгӀай: ХьажкӀа
Ido: Maizo
íslenska: Maís
italiano: Zea mays
Patois: Kaan
la .lojban.: zumri
Basa Jawa: Jagung
ქართული: სიმინდი
Адыгэбзэ: Нартыху
Kabɩyɛ: Saamɩɖɛ
Kongo: Disângu
қазақша: Жүгері
한국어: 옥수수
къарачай-малкъар: Нартюх
kurdî: Garis
Кыргызча: Жүгөрү
Latina: Zea mays
Ladino: Mais
Lëtzebuergesch: Mais
Lingua Franca Nova: Mais
Limburgs: Meis
Ligure: Granon
lumbaart: Zea mays
lingála: Lisángú
latviešu: Kukurūza
मैथिली: मकै
Basa Banyumasan: Jagung
македонски: Пченка
മലയാളം: ചോളം
मराठी: मका
Bahasa Melayu: Jagung
မြန်မာဘာသာ: ပြောင်းဖူး
مازِرونی: کوگندم
Nāhuatl: Cintli
Napulitano: Granone
नेपाली: मकै
नेपाल भाषा: कःनि
Nederlands: Mais
norsk nynorsk: Mais
norsk: Mais
Diné bizaad: Naadą́ą́ʼ
occitan: Milh
ଓଡ଼ିଆ: ମକା
Ирон: Нартхор
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੱਕੀ
Kapampangan: Mais
Deitsch: Welschkann
Piemontèis: Melia
پنجابی: مکی
Ποντιακά: Λαζούδ
پښتو: جوار
português: Milho
Runa Simi: Sara
română: Porumb
armãneashti: Câlâmbuchiu
русский: Кукуруза
Kinyarwanda: Ikigori
саха тыла: Кукурууза
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ
sicilianu: Zea mays
Scots: Maize
سنڌي: مڪئي
srpskohrvatski / српскохрватски: Kukuruz
සිංහල: බඩ ඉරිඟු
Simple English: Maize
slovenčina: Kukurica siata
slovenščina: Koruza
chiShona: Chibage
Soomaaliga: Galley
shqip: Misri
српски / srpski: Кукуруз
Seeltersk: Turske Weete
Basa Sunda: Jagong
svenska: Majs
తెలుగు: మొక్కజొన్న
Tagalog: Mais
Setswana: Mmidi/Mmopo
lea faka-Tonga: Koane
Türkçe: Mısır (bitki)
татарча/tatarça: Кукуруз
chiTumbuka: Chingoma
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كۆممىقوناق
українська: Кукурудза
اردو: مکئی
oʻzbekcha/ўзбекча: Makkajoʻxori
vèneto: Zea mays
vepsän kel’: Kukuruz
Tiếng Việt: Ngô
Volapük: Mait
Winaray: Maís
吴语: 玉米
მარგალური: ლაიტი
ייִדיש: קוקורוזע
Yorùbá: Àgbàdo
Vahcuengh: Haeuxyangz
中文: 玉米
Bân-lâm-gú: Hoan-be̍h
粵語: 粟米