Muda sanifu wa dunia

Kanda muda duniani; namba zinaonyesha tofauti na saa ya Greenwich = meridiani ya sifuri

Muda sanifu wa dunia (kufupi cha kitaalamu ni UTC kwa "universal time coordinated") ni utaratibu wa kulinganisha saa na wakati kote duniani. Unarejea wakati kwenye longitudo ya Greenwich karibu na London na longitudo hii huitwa pia meridiani ya sifuri.

Hesabu ya muda kulingana na kanda

Kutokana na meridiani ya Greenwich dunia imegawiwa kwa kanda muda ambazo ni kwa sasa 40. Ndani ya kila kanda muda wa saa ni uleule. Saa ya Greenwich au meridiani sifuri ni wakati wa marejeo. Kutoka mstari wake kila mahali ina saa yake kama kuongezekewa au kupungukiwa kutoka wakati huu. Wakati wa Afrika ya Mashariki unatangulia masaa 3 mbele ya wakati wa Greenwich.

Mfano mtu anapiga simu ya nje kutoka Tanzania saa 2 usiku atampata mwenzake pia saa 2 kama yuko huko Kenya, Uganda, Ethiopia, Sudani au Uarabuni maana wote wako katika kanda muda moja. Saa ya marejeo, yaani, Greenwich ni sasa saa 11 jioni. Lakini akipiga simu huko China atapampata mwenzake saa 8 usiku maana huko saa inatangulia masaa 5; kinyume akipiga wakati huohuo New York ya Marekani ataongea na mtu aliye kwenye saa 6 mchana.

Kwa lugha ya muda sanifu wa dunia Mtanzania wetu alipiga simu saa "17.00 UTC+3" yaani saa 11 jioni kwenye meridiani ya sifuri ongeza masaa matatu. Wenzake huko Beijing wako kwenye saa "17.00 UTC+8" (mahali pa kuongeza masaa 8 kwenye saa ya meridiani ya sifuri) na rafiki pale New York yuko saa "17.00 UTC-5" (mahali pa kutoa masaa 5 kwenye saa ya Greenwich). Kwa hiyo tofauti kati ya Dar es Salaam au Nairobi ni masaa 8 maana masaa 3 kutoka Afrika ya Mashariki hadi meridiani ya sifuri na tena masaa 5 hadi New York. Tukipiga simu mahali mbali zaidi upande wa magharibi mfano Los Angeles tofauti huwa kubwa zaidi.

Nchi kubwa kama Urusi na Marekani huwa na kanda muda tofauti ndani ya taifa kati ya mashariki na magharibi; nchi ndogo zaidi kwa kawaida zimepangwa katika kanda ileile.

Other Languages
Alemannisch: UTC
azərbaycanca: Ümumdünya vaxtı
беларуская (тарашкевіца)‎: Унівэрсальны каардынаваны час
brezhoneg: UTC
Cymraeg: UTC
dansk: UTC
Zazaki: UTC
ދިވެހިބަސް: ޔޫ.ޓީ.ސީ.
Esperanto: UTC
eesti: UTC
euskara: UTC
Võro: UTC
føroyskt: UTC
Nordfriisk: UTC
Ido: UTC
íslenska: UTC
日本語: 協定世界時
한국어: 협정 세계시
Latina: UTC
Lëtzebuergesch: Koordinéiert Weltzäit
Limburgs: UTC
မြန်မာဘာသာ: Coordinated Universal Time
Nedersaksies: UTC
Nederlands: UTC
norsk nynorsk: UTC
norsk: UTC
Nouormand: UTC
саха тыла: UTC
sicilianu: UTC
davvisámegiella: UTC
srpskohrvatski / српскохрватски: Koordinirano univerzalno vreme
српски / srpski: UTC
Seeltersk: UTC
Basa Sunda: UTC
Tagalog: UTC
татарча/tatarça: Bötendönya kileşterelgän waqıtı
oʻzbekcha/ўзбекча: UTC
vepsän kel’: UTC
Bân-lâm-gú: UTC