Galaksi

Galaksi ya Andromeda yenye na. M 31 na galaksi mbili ndogo za kando M 32 na M 110

Galaksi (ing. galaxy) ni kundi la nyota nyingi zinazoshikamana pamoja katika anga la ulimwengu kutokana na graviti yao. Nyota hupatikana angani katika makundi kama mawingu makubwa sana.

Kuna galaksi nyingi sana ulimwenguni. Kwa wastani kila galaksi imekadiriwa kuwa na nyota kama bilioni 100 lakini kuna galaksi kubwa na ndogo.

Galaksi yetu, ikiwemo mfumo wetu wa jua, imekadiriwa kuwa na nyota zaidi ya 300,000,000,000. Sehemu ya nyota hizi zinaonekana kama kanda la kung'aa kwenye anga la usiku linalojulikana kwa rangi yake kama njia nyeupe au "njia ya maziwa"[1]. Umbo lake linafanana na kisahani kikiwa na kipenyo cha miaka ya nuru 100,000 na kikiwa na unene wa miaka ya nuru 3,000.

Galaksi iliyo karibu angani inaitwa Andromeda na ina umbali wa miaka ya nuru milioni 2.5.

Idadi kamili ya galaksi zote angani haijulikani. Kuna makadirio ya kwamba idadi ya galaksi zinazoweza kuangaliwa kwa vyombo vinavyopatikana ni mabilioni. Hadi sasa sehemu ndogo tu imehesabiwa lakini mara kwa mara galaksi mpya zinatambuliwa kwa njia ya darubini au vyombo vya angani.

Galaksi zinazojulikana zimepewa namba katika orodha ya kimataifa na wanasayansi wa astronomia.

Galaksi kati yao hujumuika pia zikiathiriana kwa njia ya graviti yao na kuzunguka kitovu cha graviti cha pamoja. Galaksi hadi 50 zinazoshikamana katika kipenyo cha miaka ya nuru milioni 10 huitwa kundi la galaksi (ing. galaxy group). Kuna pia galaksi mamia hadi maelfu kadhaa zinazoshikamana na hii huitwa fundo la galaksi (ing. galaxy cluster) linaweze kuwa na kipenyo ch miaka ya nuru milioni 10 - 20.

  • marejeo

Marejeo

  1. Maziwa (mfano maziwa ya ng'ombe) kwa Kigiriki huitwa "galaks" na hapo aili ya jina "galaksi".
Other Languages
Afrikaans: Sterrestelsel
Alemannisch: Galaxie
aragonés: Galaxia
العربية: مجرة
مصرى: جالاكسى
অসমীয়া: তাৰকাৰাজ্য
asturianu: Galaxa
azərbaycanca: Qalaktika
تۆرکجه: قالاکسی
башҡортса: Галактика
Boarisch: Galaxie
žemaitėška: Galaktėka
беларуская: Галактыка
беларуская (тарашкевіца)‎: Галяктыка
български: Галактика
भोजपुरी: गैलेक्सी
বাংলা: ছায়াপথ
brezhoneg: Galaksienn
bosanski: Galaksija
буряад: Галактика
català: Galàxia
нохчийн: Галактика
کوردی: گەلەستێرە
čeština: Galaxie
Чӑвашла: Галактика
Cymraeg: Galaeth
dansk: Galakse
Deutsch: Galaxie
Zazaki: Galaksi
Ελληνικά: Γαλαξίες
emiliàn e rumagnòl: Galâsia
English: Galaxy
Esperanto: Galaksio
español: Galaxia
eesti: Galaktika
euskara: Galaxia
estremeñu: Galassia
فارسی: کهکشان
suomi: Galaksi
føroyskt: Stjørnubreyt
français: Galaxie
Nordfriisk: Galaksii
furlan: Galassie
Gaeilge: Réaltra
galego: Galaxia
Avañe'ẽ: Arapyvore
客家語/Hak-kâ-ngî: Sên-hi
עברית: גלקסיה
हिन्दी: मन्दाकिनी
Fiji Hindi: Tara ke samundar
hrvatski: Galaktika
Kreyòl ayisyen: Galaksi
magyar: Galaxis
հայերեն: Գալակտիկաներ
interlingua: Galaxia
Bahasa Indonesia: Galaksi
Ilokano: Ariwanas
Ido: Galaxio
íslenska: Stjörnuþoka
italiano: Galassia
日本語: 銀河
Patois: Gialaxi
Basa Jawa: Galaksi
ქართული: გალაქტიკა
Qaraqalpaqsha: Galaktika
қазақша: Галактика
kalaallisut: Galaxy
한국어: 은하
къарачай-малкъар: Мырыт
kurdî: Galaksî
Кыргызча: Галактика
Latina: Galaxias
Lëtzebuergesch: Galaxis
лезги: Галактика
Lingua Franca Nova: Galasia
Limburgs: Starestèlsel
lietuvių: Galaktika
latviešu: Galaktika
Malagasy: Vondron-kintana
македонски: Галаксија
മലയാളം: താരാപഥം
монгол: Галактик
मराठी: दीर्घिका
Bahasa Melayu: Galaksi
Mirandés: Galáxia
မြန်မာဘာသာ: ဂယ်လက်ဆီ
مازِرونی: کهکشون
Nāhuatl: Citlalpopocac
Plattdüütsch: Galaxie
नेपाली: तारापुञ्ज
Nederlands: Sterrenstelsel
norsk nynorsk: Galakse
norsk: Galakse
Novial: Galaxie
occitan: Galaxia
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ
Kapampangan: Galaxy
Picard: Galacsie
polski: Galaktyka
Piemontèis: Galassia
پنجابی: تارہ سمندر
português: Galáxia
Runa Simi: Ñuñu warani
rumantsch: Galaxia
Romani: Samodor
română: Galaxie
русский: Галактика
русиньскый: Ґалаксія
संस्कृतम्: आकाशगङ्गा
саха тыла: Галаактика
sicilianu: Galassia
Scots: Galaxy
srpskohrvatski / српскохрватски: Galaksija
Simple English: Galaxy
slovenčina: Galaxia
slovenščina: Galaksija
shqip: Galaktika
српски / srpski: Галаксија
Basa Sunda: Galaksi
svenska: Galax
తెలుగు: గేలక్సీ
тоҷикӣ: Галактика
Türkmençe: Galaktika
Tagalog: Galaksiya
Türkçe: Galaksi
татарча/tatarça: Галактика
тыва дыл: Галактика
українська: Галактика
اردو: کہکشاں
oʻzbekcha/ўзбекча: Galaktika
vèneto: Gałasia
Tiếng Việt: Thiên hà
Winaray: Galaksiya
吴语: 星系
მარგალური: გალაქტიკა
ייִדיש: גאלאקסיע
中文: 星系
Bân-lâm-gú: Gîn-hô
粵語: 星系