Pakarang nuklir

Awan suung tina Bom atom Nagasaki, Jepang, 1945, jangkungna 18 kilométer luhureun hiposénter.

Pakarang nuklir hartina pakarang nu ngahasilkeun kakuatan ngaruksakna tina réaksi nuklir/inti, boh fisi atawa fusi. Hasilna, pakarang nuklir nu kawilang leutik téh jauh leuwih kuat batan bom konvénsional pangbadagna, sahingga hiji bom bisa ngancurkeun hiji kota sagemblengna.

Dina sajarah perang, pakarang nuklir téh kungsi dipaké ukur dua kali, nyaéta dina pamungkasan Perang Dunya II. Nu kahiji lumangsung isuk-isuk 6 Agustus 1945, nalika pesawat AS ngaragragkeun " Little Boy", bom uranium, ka Hirosima, Jepang. Anu kadua lumangsung tilu poé sanggeusna, nalika AS ngaragragkeun " Fat Man", bom plutonium, ka kota Nagasaki. Dipakéna pakarang nu ngabalukarkeun tiwasna 100-200 rébu jalma (malah cenah leuwih) ieu nepi ka kiwari masih jadi kontroversi — antara jumlah korban sipil anu sakitu lobana jeung eureunna perang. Jejer ieu ngahaneutan deui ku ningkatna kasus térorisme nu nelasan rahayat sipil, boh ku pihak nagara atawa lain, nu tujuanana kurang leuwih sarua: nganggeuskeun perang. Pikeun leuwih lengkep ngeunaan ieu padungdengan, mangga aos Bom atom Hirosima jeung Nagasaki.

Ti saprak bom Hirosima jeung Nagasaki, pakarang nuklir téh rébuan kali diujicobakeun, di antarana ku AS, Uni Soviet, Inggris, Prancis, RRC, India, jeung Pakistan. Lian ti nagara-nagara éta, aya ogé sababaraha nagara nu ngaku boga pakarang nuklir, tapi teu pasti bener/henteuna. Misalna Israél, sigana boga program nuklir gedé-gedéan, sarta boga sahanteuna ratusan hulu ledak nuklir (baca Israél jeung pakarang pangruksak masal); sababaraha waktu ka tukang, Koréa Kalér ngaku boga pakarang nuklir; sedengkeun Iran dituduh ku sababaraha nagara Kulon ngembangkeun pakarang nuklir.

Tipe pakarang nuklir

Dua rancangan pakarang fisi dasar.

Aya dua tipe dasar pakarang nuklir:

  1. Pakarang nu ngahasilkeun énérgi ledakna tina réaksi fisi nuklir wungkul, nu kawentar disebut bom atom. Dina pakarang fisi, massa bahan fisil ( uranium nu dibeungharan atawa plutonium) dikemas dina massa superkritis—jumlah bahan nu dipikabutuh pikeun réaksi rantay nuklir éksponénsial—boh ku jalan némbakkeun hiji bagian bahan subkritis ka nu séjénna, atawa ku jalan ngomprés massa subkritis ku bahan peledak nu dituturkeun ku nyuntikkeun neutron pikeun mitambeyan réaksina. Masalah utama dina rancangan pakaang nuklir téh nyaéta dina mastikeun yén suluh nu dipaké geus ampir béak saméméh bitu. Jumlah énérgi nu dileupaskeun ku bom fisi téh kira sapantaran jeung saton nepi ka kira 500 kiloton TNT.
  2. Pakarang nu ngahasilkeun énérgi ledak tina réaksi fusi nuklir, nu kakuatanana bisa leuwih ti sarébu kali bom fisi. Bom nuklir tipe ieu katelah bom hidrogén, bom térmonuklir, atawa bom fusi. Nu boga bom tipe ieu sigana mah ukur aya genep nagara: AS, Rusia, Prancis, Inggris, RRC, jeung India. Gawéna bom hidrogén nuturkeun rancangan Teller-Ulam, nu ngabekaskeun bom fisi dina rohangan husus gigireun suluh fusi. Réaksi fusi dimimitian ku radiasi gamma jeung sinar X tina ledakan fisi nu neken jeung manaskeun kapsul tritium, deuterium, atawa litium deuterida.

Lian ti nu dua éta, aya ogé pakarang nuklir tipe séjén, misalna boosted fission weapon, nu ngaronjatkeun hasil ledakanana tina réaksi fusi nu jumlahna saeutik, tapi lain kaasup bom hidrogén. Aya ogé sababaraha pakarang nu dijieun maké rancangan husus: bom neutron nu ledakanana rélatif leutik, tapi ngabalukarkeun radiasi.

Other Languages
Afrikaans: Kernwapen
Alemannisch: Kernwaffe
aragonés: Arma nucleyar
العربية: سلاح نووي
asturianu: Arma nuclear
azərbaycanca: Nüvə silahı
žemaitėška: Kondoulėnis gėnklos
беларуская: Ядзерная зброя
беларуская (тарашкевіца)‎: Ядзерная зброя
български: Ядрено оръжие
brezhoneg: Arm nukleel
català: Arma nuclear
čeština: Jaderná zbraň
Cymraeg: Arf niwclear
Deutsch: Kernwaffe
Ελληνικά: Πυρηνικό όπλο
Esperanto: Atombombo
español: Arma nuclear
eesti: Tuumarelv
euskara: Bonba nuklear
suomi: Ydinase
français: Arme nucléaire
Frysk: Kearnwapen
贛語: 核武器
galego: Arma nuclear
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: अणुबॉंब
हिन्दी: परमाणु बम
interlingua: Arma nuclear
Bahasa Indonesia: Senjata nuklir
íslenska: Kjarnorkuvopn
italiano: Arma nucleare
日本語: 核兵器
Basa Jawa: Gaman nuklir
қазақша: Ядролық қару
한국어: 핵무기
Lëtzebuergesch: Atomwaff
latviešu: Kodolieroči
македонски: Нуклеарно оружје
മലയാളം: ആണവായുധം
Bahasa Melayu: Senjata nuklear
မြန်မာဘာသာ: အဏုမြူ လက်နက်
नेपाली: परमाणु बम
नेपाल भाषा: आणविक ल्वाभः
Nederlands: Kernwapen
norsk nynorsk: Atomvåpen
occitan: Arma nucleara
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿਊਕਲੀ ਬੰਬ
Pälzisch: Kärnwaff
پنجابی: ایٹم بمب
português: Bomba nuclear
română: Armă nucleară
संस्कृतम्: अण्वस्त्रम्
سنڌي: ائٽم بم
srpskohrvatski / српскохрватски: Nuklearno oružje
Simple English: Nuclear weapon
slovenčina: Jadrová zbraň
slovenščina: Jedrsko orožje
српски / srpski: Нуклеарно оружје
Seeltersk: Käädenwoape
svenska: Kärnvapen
Kiswahili: Bomu la nyuklia
తెలుగు: అణ్వాయుధం
Türkçe: Nükleer silah
татарча/tatarça: Атом-төш коралы
українська: Ядерна зброя
oʻzbekcha/ўзбекча: Yadro quroli
Tiếng Việt: Vũ khí hạt nhân
吴语: 核武器
中文: 核武器
Bân-lâm-gú: He̍k-chú bú-khì
粵語: 核武