Zavadi pa vladaj

Julije Cezar, autor metode

Zavadi pa vladaj (lat. Divide et impera)[1] je jedna od najpoznatijih latinskih izreka, koja se pripisuje Juliju Cezaru.[2] Od njegovog vremena, je to jedna od maksima politike i sociologije u nauci o vladanju. Ona predstavlja kombinaciju političkih, vojnih i ekonomskih strategija koje omogućuju uspon i održavanje moći razjedinjavanjem protivnika, tako da se nisu u stanju da se suprotstave.

Istorija

Metodom zavadi pa vladaj uspeo je rimski konzul i general Aulo Gabinije da pacifizira Judeju podelivši Jevreje na pet frakcija, kako je to opisao Josip Flavije u knjizi Jevrejski rat (knjiga I, 169-170)[3] Zahvaljujući Strabonu i njegovoj Geografiji[4] znamo da su se Rimljani poslužili istom metodom da razjedine Ahajski savez nakon Trećeg makedonskog rata posvađajući dotadašnje saveznike, što je na kraju dovelo do raspada saveza 146. p. n. e.

U novom dobu i Nikolo Makijaveli savetovao je sličnu metodu u 6. poglavlju svoje knjige Umetnost ratovanja (Dell'arte della guerra).[5] Po njemu dobar vojskovođa treba nastojati na sve načine da razjedini snage svojih neprijatelja, ili tako da njegov protivnik postane sumnjičav prema svojim ljudima u koje je dotad verovao, ili tako da ga na bilo koji način prisili da razdvoji svoje snage i na taj način ga oslabi.

Korištenje strategije podeli pa vladaj pripisuje se brojnim evropskim vladarima od francuskog Luja XI do Habzburgovaca.

U svom eseju Večni mir: Filozofska skica Imanuel Kant je maksimu podeli pa vladaj stavio kao treću za dobrog vladara, prve dve su Fac et excusa (Deluj, izvini se kasnije) i Si fecisti, nega (kad si napravio, zabrani).[6]

други језици