Truri i vogël

Truri i vogël - Cerebellum është latin për "truri i vogël", edhe përmbajnë më shumë se 50 % prej krejt neuroneve në sistemin nervor qendror. Cerebellum është i përfshire me plote aspekte e kontrollin e motorikes në trup.

  • informacion

Informacion

Truri i vogël është i vendosur në pjesën zverkore të kafkës. Me dallim nga palca e kurrizit dhe ajo e zgjatur, masa e përhime në trurin e vogël është e vendosur në periferi, duke formuar cipën e tij, kurse masa e bardhë shtrihet në brendi dhe ka formë të drurit të degëzuar. Në sipërfaqen e vet cipa trunore ka një numër të madh të rrudhave me renditje paralele. Truri i vogël është qendër e drejtpeshimit, lëvizjes dhe koordinimit të punës së muskujve.

Truri i vogël është i ndarë në tri thela dy anësore që janë simetrike dhe quhen hemisfera dhe një thelë e mesme që ka një formë të krimbit. TRURI I VOGËL –lat. CEREBELLUM​ - Është i vendosur në pjesën e pasme të poshtme të Kafkës, nën Trurin e madh (lobin okcipital) dhe përpara ponsit (arrçit). Ka dy pjesë: të majtën dhe të djathtën si dhe​ - qendrat për lëvizjen e pjesëve të trupit dhe ekuilibrit. ​

Në anën barkore të tij duket masa nervore që quhet ura trunore. Nëpërmjet kësaj ure palca e zgjatur vazhdon në trurin e mesëm.

Për ta kuptuar më mirë rolin e trurit të vogël nëpërmjet operacionit i hiqet kjo pjesë trunore cilësdo kafshë dhe do të vërejmë se kafsha nuk i ka lëvizjet e koordinuara, muskujt i zbutën dhe i lodhen shpejt. Po kjo gjë shihet edhe te njerëzit, të cilëve, për shkaqe të ndryshme, iu është sëmur apo dëmtuar truri i vogël. Truri i vogël dominon apo drejton aktivitetin muskulor dhe ekuilibrin. I mbuluar gjithashtu nga lënda gri. Nga kjo shihet se truri i vogël është qendër për rregullimin e drejtpeshimit të trupit. Është vërtetuar se disa pjesë të cipes së trurit të vogël e inervojnë muskulaturën e caktuar të disa pjesëve të trupit.

Truri i vogël është i zhvilluar mirë sidomos tek gjitarët, dhe te shumë llojeve të peshqve. Ai është qendër e drejtpeshimit, lëvizjes dhe koordinimit të punës së muskujve. Tek ujë-tokësorët dhe zvarranikët është i zhvilluar pak.

Truri i vogël ose cerebellum është vendosur në gropë të pasme të kafkës, i ndarë tërësisht nga sipërfaqja e poshtme e trurit të madh të dupliktures dure mater cerberi. Para dhe pas është i ndarë nga pjesa e prapme e barkushe katërt të Arrçit (Pons), dhe te zgjerimi i cisternës te hapësirës subarachnoid kordonit të zgjatur ​​të barkushes së madhe ( cisterna magna ).

Në trurin e vogël dallojmë pjesën e zhvilluara (të vjetër) dhe të rinjtë. Masa gri (e përhimët) është e vendosur në sipërfaqen e lëvores së trurit korteksi cerebral dhe me subkortikal si bërthamë e trurit të vogël (bërthamë me kulmin - nucleus fastigji, bërthama sferike - nucleus globosus , bërthama plug – nucleus emboliformis dhe bërthamë dhëmbëzore - nucleus dentatus). Masa e bardhë është e vendosur në brendësi të trupit si medullare corpus modulare. Përbëhet prej një pjese teke qendrore e cila quhet vermis dhe prej dy hemisferave cerebelare. Me trungun cerebral është i lidhur me pedunkule cerebelare dhe atë me të sipërme (brachium conjuctivum), të mesmin (brachium pontis) dhe të ulëtin (corpus restiforme).

Funksioni ka tri pjesë : vestibulocerebelum (lidh trurin e vogël me sistemin vestibular), spinocerebelum që është thelbësore për ecje dhe mbajtje drejtimi dhe që transmeton impulse modeluese në bërthamë ruber dhe në koje apo lëvore cerebrocerebelum në korteksin e trurit të madh i dërgon informata në lidhje me veprimin e planifikuar nga ana motorike që ai i modulon.

Truri i vogël shërben për të ruajtur ekuilibrin dhe orientim në hapësirë​​, dhe drejton e kontrollon tonusin e muskujve. Truri i vogël lejon dhe mundëson lëvizjet e duhura, gjeste të buta dhe kuptimplotë.

Truri i vogël është i zhvilluar më së miri te gjitarët që i kanë aftësitë e jashtëzakonshme fizike (vrapuesit, notuesit , fluturuesit).

Other Languages
aragonés: Cerebelo
العربية: مخيخ
ܐܪܡܝܐ: ܡܘܚܘܢܐ
беларуская: Мазжачок
български: Малък мозък
brezhoneg: Ilpenn
bosanski: Mali mozak
català: Cerebel
کوردی: مێشکۆڵە
čeština: Mozeček
Deutsch: Kleinhirn
Ελληνικά: Παρεγκεφαλίδα
English: Cerebellum
Esperanto: Cerbeto
español: Cerebelo
eesti: Väikeaju
euskara: Garuntxo
فارسی: مخچه
suomi: Pikkuaivot
français: Cervelet
Gaeilge: Ceirbrín
galego: Cerebelo
עברית: המוח הקטן
hrvatski: Mali mozak
Kreyòl ayisyen: Sèvèl
magyar: Kisagy
հայերեն: Ուղեղիկ
Bahasa Indonesia: Otak kecil
íslenska: Litli heili
italiano: Cervelletto
日本語: 小脳
ქართული: ნათხემი
қазақша: Мишық
한국어: 소뇌
Latina: Cerebellum
lietuvių: Smegenėlės
latviešu: Smadzenītes
монгол: Бага тархи
Bahasa Melayu: Serebelum
مازِرونی: مخچه
Nederlands: Kleine hersenen
norsk nynorsk: Veslehjernen
polski: Móżdżek
português: Cerebelo
română: Cerebel
русский: Мозжечок
Scots: Cerebellum
srpskohrvatski / српскохрватски: Mali mozak
Simple English: Cerebellum
slovenčina: Mozoček
slovenščina: Mali možgani
Soomaaliga: Cerebellum
српски / srpski: Мали мозак
svenska: Lillhjärnan
тоҷикӣ: Мағзча
Tagalog: Serebelyum
Türkçe: Beyincik
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كىچىك مېڭە
українська: Мозочок
oʻzbekcha/ўзбекча: Miyacha
Tiếng Việt: Tiểu não
მარგალური: ნათხემი
中文: 小脑
Bân-lâm-gú: Sió-náu
粵語: 小腦