Shpejtësia

Shpejtësia është ajo madhësi fizike që tregon distancën që një trup përshkon në njësinë e kohës. Shpejtësia është veçori themelore e lëvizjes. Me shpejtësi bëhet përshkrimi i vetive të lëvizjes së trupit. Kjo vërehet gjatë zgjates së ndryshme të zhvendosjeve të njëjta. Për shembull distancën në mes dy shtyllave për ndriçimin e rrugës vetura dhe këmbësori e kalojnë për kohë të ndryshme. Po ashtu, dallohen edhe rrugët të cilat për kohë të njëjtë i kalojnë vetura dhe këmbësori. Madhësia fizike, përmes së cilës bëhet përshkrimi sasior i këtyre dallimeve, quhet shpejtësi.

Përcaktimi

Shpejtësia mesatare e pikës materiale është e barabartë me herësin e rrugës së kaluar dhe intervalit kohor për të cilin është kaluar ajo rrugë:

.

Kjo madhësi e cilëson lëvizjen gjatë tërë intervalit kohor, përkatësisht lëvizjen në tërë gjatësinë e rrugës. Për shembull shpejtësia mesatare e trenit, i cili distancën prej 200 km e kalon për 100 minuta, është .

Njohja e këtyre shpejtësive mesatare nuk e mundëson përcaktimin e distancave të kaluara në sekonda të caktuar apo në intervale kohore edhe më të vogla. Që të njihet kjo, nevojitet të konstatohet shpejtësia mesatare në intervale kohore të vogla në pambarim. Shpejtësia mesatare në ato intervale të vogla kohore, e cila është e pamundshme të dallohet nga momenti kohor quhet shpejtësi e çastit apo vetëm shpejtësi. Pra, vlera e të gjitha shpejtësive të çastit dhe pjesëtimi me numrin e tyre e quajmë shpejtësi të çastit.

Other Languages
Afrikaans: Snelheid
Alemannisch: Geschwindigkeit
አማርኛ: ፍጥነት
aragonés: Velocidat
العربية: سرعة متجهة
অসমীয়া: বেগ
asturianu: Velocidá
башҡортса: Тиҙлек
Boarisch: Gschwindigkeit
беларуская: Скорасць
беларуская (тарашкевіца)‎: Хуткасьць
български: Скорост
বাংলা: গতিবেগ
bosanski: Brzina
буряад: Хурдан
català: Velocitat
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sók-dô
čeština: Rychlost
Cymraeg: Cyflymder
dansk: Hastighed
Ελληνικά: Ταχύτητα
English: Velocity
Esperanto: Vektora rapido
español: Velocidad
eesti: Kiirus
euskara: Abiadura
suomi: Nopeus
français: Vitesse
Nordfriisk: Faard
Frysk: Snelheid
Gaeilge: Treoluas
galego: Velocidade
Gaelg: Bieauid
עברית: מהירות
हिन्दी: वेग
hrvatski: Brzina
Kreyòl ayisyen: Vitès mwayèn
magyar: Sebesség
Հայերեն: Արագություն
interlingua: Velocitate
Bahasa Indonesia: Kecepatan
íslenska: Hraði
italiano: Velocità
日本語: 速度
Basa Jawa: Kacepetan
қазақша: Жылдамдық
ភាសាខ្មែរ: ល្បឿន
ಕನ್ನಡ: ವೇಗ
한국어: 속도
Latina: Velocitas
Limburgs: Snelheid
lumbaart: Velocitaa
latviešu: Ātrums
македонски: Брзина
മലയാളം: പ്രവേഗം
मराठी: वेग
Bahasa Melayu: Halaju
မြန်မာဘာသာ: အလျင်
नेपाली: गति
Nederlands: Snelheid
norsk nynorsk: Hastigheit
norsk: Hastighet
occitan: Velocitat
ਪੰਜਾਬੀ: ਵੇਗ
polski: Prędkość
Piemontèis: Andi
پنجابی: ولاسٹی
português: Velocidade
Runa Simi: Utqa kay
română: Viteză
русский: Скорость
русиньскый: Швыдкость
Scots: Velocity
srpskohrvatski / српскохрватски: Brzina
සිංහල: ප්‍රවේගය
Simple English: Velocity
slovenščina: Hitrost
chiShona: Muchacha
српски / srpski: Брзина
svenska: Hastighet
Kiswahili: Kasimwelekeo
тоҷикӣ: Суръат
Tagalog: Belosidad
Türkçe: Hız
татарча/tatarça: Тизлек
українська: Швидкість
اردو: ولاسٹی
oʻzbekcha/ўзбекча: Tezlik
Tiếng Việt: Vận tốc
Winaray: Belosidad
isiXhosa: I-velocity
ייִדיש: גיכקייט
中文: 速度
文言: 速度
Bân-lâm-gú: Sok-tō͘
粵語: 速度