Jehudizmi
English: Judaism

Simboli i Jehudizmit

Jehudizmi (hebr. יהודה‬ Yehudah; arab. yahūdī; ose Judaizmi nga greqishtja Ἰουδαϊσμός e latinishtja Iudaismus) është feja e popullsisë hebre. Është një fe Abrahamike e lashtë monoteiste që ka Torahun si tekst themelues, që është pjesë e një teksti më të gjerë të quajtur Tanak ose Bibla hebre dhe burime gojore shtesë si Midrash dhe Talmud. Përfshin religjionin, filozofinë dhe kulturën e popullit hebre. Sipas hebrenjve tradicionalë, Judaizmi pandehet të jetë shprehi e besëlidhjes që Zoti bëri me Bijtë e Izraelit. Me rreth 15 milionë besimtarë siç u njoftua nga statistikat e vitit 2006, përbën fenë e dhjettë më të madhe në botë. Është një nga besimet e para monoteiste të regjistruara dhe një prej feve më të vjetra trashegimore (tradicionale) të ushtruara gjer në ditët e sotme.

Jehudizmi ke një vazhdimësi historike që përfshin më shumë se 3.000 vjet (dhe pretendon se ke më shumë se 3.000). Jehudizmi ka rrënjët e saj si një fe të strukturuar në Lindjen e Mesme gjatë Epokës së Bronzit. Prej feve të mëdha botërore, Jehudizmi konsiderohet si një prej feve monoteiste më të vjetra.[1][2]. Hebrenjte ose Izraelitët ishin përmendur tashmë si "hebrenjtë" në librat e mëvonshme të Tanakasë të tilla si librin e Esterit, me hebrenjtë duke zëvendësuar termin "Judenj" dhe titullin "Fëmijët e Izraelit"

Jehudizmi nuk është një fe homogjene, dhe përfshin një numër të përrenjve dhe pikëpamjeve. Sot, Jehudizmi Rabinik ka përrenjve më të shumta, dhe mban se Perëndia zbuloi ligjet, 613 urdhërimet të tij të Moisiut në Malin e Sinai-it biblik, në dy formën e Teuratit: Teuratit me shkrim dhe Teuratit pashkrim. Këta gjoj recititime përbënë pesë librat e parë të Biblës, të cilat kanë ndikuar dhe frymëzuar krishterimin dhe islamin.

Lëvizjet liberale në kohët moderne, të tilla si Jehudizmi nuk duhet të jetë domosdoshmëristh monotestike. Hebrenjtë janë një grup ethnoreligious dhe të përfshijë ata që kanë lindur hebre dhe konverton në jehudizëm. Në vitin 2010, popullsia e botës hebreje u vlerësua në 13.4 milion, ose përafërsisht 0.2% e popullsisë së përgjithshme botërore. Rreth 42% e të gjithë hebrenjve banojnë në Izrael dhe rreth 42% banojnë në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, dhe shumica e pjesës e mbetur banon në Evropë.

  • referimet

Referimet

Other Languages
Acèh: Yahudi
адыгабзэ: Джурт
Afrikaans: Judaïsme
Alemannisch: Judentum
አማርኛ: አይሁድና
aragonés: Chudaísmo
العربية: يهودية
ܐܪܡܝܐ: ܝܗܘܕܝܘܬܐ
مصرى: يهوديه
অসমীয়া: ইহুদি ধৰ্ম
asturianu: Xudaísmu
azərbaycanca: İudaizm
تۆرکجه: یهودیلیک
башҡортса: Йәһүдилек
Boarisch: Judndum
žemaitėška: Jodaėzmos
беларуская: Іўдаізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Юдаізм
български: Юдаизъм
Banjar: Agama Yahudi
brezhoneg: Yuzevegezh
bosanski: Judaizam
буряад: Иудаизм
català: Judaisme
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iù-tái-gáu
нохчийн: ЯхӀудийн дин
Cebuano: Hudaismo
qırımtatarca: Yeudilik
čeština: Judaismus
Чӑвашла: Иудаизм
Cymraeg: Iddewiaeth
dansk: Jødedom
Deutsch: Judentum
Zazaki: Cıhudiye
ދިވެހިބަސް: ޔަހޫދީދީން
Ελληνικά: Ιουδαϊσμός
English: Judaism
Esperanto: Judismo
español: Judaísmo
eesti: Judaism
euskara: Judaismo
estremeñu: Judaísmu
فارسی: یهودیت
Võro: Judaism
føroyskt: Jødadómur
français: Judaïsme
arpetan: Judâismo
Nordfriisk: Juudendoom
furlan: Ebraisim
Frysk: Joadendom
Gaeilge: An Giúdachas
Gàidhlig: Iùdhachd
galego: Xudaísmo
ગુજરાતી: યહૂદી ધર્મ
Gaelg: Yn Ewaghys
客家語/Hak-kâ-ngî: Yù-thai-kau
עברית: יהדות
हिन्दी: यहूदी धर्म
Fiji Hindi: Yahudi
hrvatski: Judaizam
Kreyòl ayisyen: Jidayis
interlingua: Judaismo
Bahasa Indonesia: Agama Yahudi
Interlingue: Judeisme
Igbo: Judaism
Ilokano: Hudaismo
ГӀалгӀай: Жугтий ди
íslenska: Gyðingdómur
italiano: Ebraismo
日本語: ユダヤ教
Patois: Juudizim
ქართული: იუდაიზმი
Taqbaylit: Tudayt
Kabɩyɛ: Yuudaayism
қазақша: Яһудилік
kalaallisut: Juutit
한국어: 유대교
къарачай-малкъар: Иудейлик
Ripoarisch: Jüddedom
kurdî: Cihûtî
kernowek: Yedhoweth
Кыргызча: Иудаизм
Ladino: Djudaismo
Lëtzebuergesch: Juddentum
лезги: Иудаизм
Lingua Franca Nova: Iudisme
Limburgs: Joededom
Ligure: Ebraiximo
lumbaart: Judaism
lingála: Boyúda
لۊری شومالی: جیدیٱت
lietuvių: Judaizmas
latviešu: Jūdaisms
Malagasy: Jodaisma
Minangkabau: Agamo Yahudi
македонски: Јудаизам
മലയാളം: യഹൂദമതം
монгол: Иудаизм
मराठी: ज्यू धर्म
Bahasa Melayu: Agama Yahudi
Malti: Ġudaiżmu
Mirandés: Judaísmo
မြန်မာဘာသာ: ဂျူးဘာသာ
مازِرونی: یهودیت
Nāhuatl: Judaísmo
Napulitano: Giurieismo
Plattdüütsch: Jodendom
Nedersaksies: Jeudendom
नेपाली: यहुदी धर्म
नेपाल भाषा: यहुद धर्म
Nederlands: Jodendom
norsk nynorsk: Jødedommen
norsk: Jødedom
Nouormand: Judaïsme
Sesotho sa Leboa: Sejuda
occitan: Judaïsme
Oromoo: Judaayizimii
Ирон: Иудаизм
ਪੰਜਾਬੀ: ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ
Papiamentu: Judaismo
Picard: Judaïme
Deitsch: Yuddedum
Norfuk / Pitkern: Judaism
polski: Judaizm
Piemontèis: Giudaism
پنجابی: یہودیت
پښتو: يهوديت
português: Judaísmo
Runa Simi: Huriyu iñiy
rumantsch: Giudaissem
română: Iudaism
русский: Иудаизм
русиньскый: Юдаїзм
саха тыла: Иудаизм
sardu: Ebraismu
sicilianu: Judaismu
Scots: Judaism
srpskohrvatski / српскохрватски: Judaizam
ၽႃႇသႃႇတႆး : ၸၢဝ်းၸိဝ်း
සිංහල: ජුදා ආගම
Simple English: Judaism
slovenčina: Judaizmus
slovenščina: Judovstvo
Soomaaliga: Yuhuuda
српски / srpski: Јудаизам
Seeltersk: Juudendum
svenska: Judendom
Kiswahili: Uyahudi
ślůnski: Judajizm
தமிழ்: யூதம்
తెలుగు: జుడాయిజం
тоҷикӣ: Яҳудият
Türkmençe: Ýehudylykda
Tagalog: Hudaismo
Tok Pisin: Judaisim
Türkçe: Yahudilik
Xitsonga: Vuyuda
татарча/tatarça: Яһүд дине
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەھۇدى دىنى
українська: Юдаїзм
اردو: یہودیت
oʻzbekcha/ўзбекча: Yahudiylik
Tiếng Việt: Do Thái giáo
walon: Djudayisse
Winaray: Judaismo
吴语: 犹太教
მარგალური: იუდაიზმი
ייִדיש: יידישקייט
中文: 犹太教
文言: 猶太教
Bân-lâm-gú: Iû-thài-kàu
粵語: 猶太教