Bakri

Bakri
Bakri

Bakri (lat. Cuprum) është një element kimik i cili në sistemin periodik gjendet me simbolin Cu dhe numrin rendor 29. Është një metal i periodës së 4 në grupin e 11 të sistemit periodik. Emri kuprum rrjedh prej fjalës cyprium "mineral nga ishulli i Qipros".Bakri ka qenë metali i parë i përdorur nga njëriu për prodhimin e veglave të ndryshme si dhe të armëve. Sende prej bakri (unaza, gjerdanë, byzylykë etj.) jan gjetur në Irak 8700 vjet para erës së re.

Është metal i butë dhe i lakueshëm i cili lehtë telëzohet. Ka përçueshmëri shumë të lartë të nxehtësisë dhe elektricitetit. Sipërfaqja e sapo-ekspozuar e bakrit ka ngjyrë të portokalltë në të kuqe, por në prani të lagështisë dhe dioksidit të karbonit formohet një shtresë e gjelbër e karbonatit bazik të bakrit (II) i cili e mbron nga oksidimi i mëtejshëm.

Në përbërjet kimike bakri mund të jetë në gjendjen e oksidimit +1 dhe +2. Gjendja +1 oksidohet lehtë. Ajo është e qendrueshme vetëm në përbërjet e patretshme si: CuCl, Cu2O dhe në përbërjet komplekse. Gjendja e oksidimit +2 është më e zakonshmja. Joni Cu2+ ngjyros në të kaltër tretësirat ku ndodhet. Sulfati i bakrit CuSO4 përdoret në bujqësi si dezinfektant. Perberjet e bakrit jane te gjitha helmuese.

Lumë me bakër të saturuar në minierat Malet Parys
Other Languages
Afrikaans: Koper
Alemannisch: Kupfer
አማርኛ: መዳብ
aragonés: Arambre
Ænglisc: Coper
العربية: نحاس
অসমীয়া: তাম
asturianu: Cobre
Aymar aru: Anti
azərbaycanca: Mis
تۆرکجه: پاخیر
башҡортса: Баҡыр
žemaitėška: Varis
беларуская: Медзь
беларуская (тарашкевіца)‎: Медзь
български: Мед
भोजपुरी: ताँमा
বাংলা: তামা
བོད་ཡིག: ཟངས།
brezhoneg: Kouevr
bosanski: Bakar
буряад: Зэд
català: Coure
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dè̤ng
Cebuano: Tumbaga
ᏣᎳᎩ: ᎥᏣᏱ
کوردی: مس
corsu: Ramu
čeština: Měď
kaszëbsczi: Kòper
Чӑвашла: Пăхăр
Cymraeg: Copr
dansk: Kobber
Deutsch: Kupfer
Zazaki: Paxır
ދިވެހިބަސް: ރަތުލޯ
Ελληνικά: Χαλκός
English: Copper
Esperanto: Kupro
español: Cobre
eesti: Vask
euskara: Kobre
estremeñu: Cobri
فارسی: مس
suomi: Kupari
Võro: Vask
føroyskt: Kopar
français: Cuivre
Nordfriisk: Kööber
furlan: Ram
Frysk: Koper
Gaeilge: Copar
贛語:
Gàidhlig: Copar
galego: Cobre
Avañe'ẽ: Kuarepoti pytã
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: तांबे
ગુજરાતી: તાંબુ
Gaelg: Cobbyr
客家語/Hak-kâ-ngî: Thùng
עברית: נחושת
हिन्दी: ताम्र
Fiji Hindi: Tamba
hrvatski: Bakar (element)
hornjoserbsce: Kopor
Kreyòl ayisyen: Kwiv
magyar: Réz
հայերեն: Պղինձ
interlingua: Cupro
Bahasa Indonesia: Tembaga
Ilokano: Gambang
Ido: Kupro
íslenska: Kopar
italiano: Rame
日本語:
Patois: Kapa
la .lojban.: tunka
Basa Jawa: Tembaga
ქართული: სპილენძი
Kabɩyɛ: Kwivri
Kongo: Mutako
Gĩkũyũ: Copper
қазақша: Мыс
ಕನ್ನಡ: ತಾಮ್ರ
한국어: 구리
Перем Коми: Ыргӧн
कॉशुर / کٲشُر: ترٛام
Ripoarisch: Koffer (Metall)
kurdî: Mis
коми: Ыргӧн
kernowek: Kober
Кыргызча: Жез
Latina: Cuprum
Lëtzebuergesch: Koffer
лакку: Дувсси
лезги: Цур
Limburgs: Koper
lietuvių: Varis
latviešu: Varš
Māori: Konukura
македонски: Бакар
മലയാളം: ചെമ്പ്
монгол: Зэс
मराठी: तांबे
кырык мары: Вӹргеньӹ
Bahasa Melayu: Tembaga
မြန်မာဘာသာ: ကြေးနီ
Dorerin Naoero: Eborage
Napulitano: Ramma
Plattdüütsch: Kopper
नेपाली: तामा
नेपाल भाषा: सीजः
Nederlands: Koper (element)
norsk nynorsk: Kopar
norsk: Kobber
Diné bizaad: Béésh łichíiʼii
occitan: Coire
Livvinkarjala: Vaski
ଓଡ଼ିଆ: ତମ୍ବା
Ирон: Æрхуы
ਪੰਜਾਬੀ: ਤਾਂਬਾ
Papiamentu: Koper
polski: Miedź
Piemontèis: Aram
پنجابی: تانبا
پښتو: تامبه
português: Cobre
Runa Simi: Anta
română: Cupru
armãneashti: Bâcâri
русский: Медь
русиньскый: Мідь
संस्कृतम्: ताम्रम्
sardu: Ràmine
sicilianu: Ramu
Scots: Capper
سنڌي: ٽامو
srpskohrvatski / српскохрватски: Bakar
Simple English: Copper
slovenčina: Meď
slovenščina: Baker
Soomaaliga: Kober
српски / srpski: Бакар
Seeltersk: Kooper
Basa Sunda: Tambaga
svenska: Koppar
Kiswahili: Shaba
தமிழ்: செப்பு
తెలుగు: రాగి
тоҷикӣ: Мис
Tagalog: Copper
Türkçe: Bakır
татарча/tatarça: Бакыр
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مىس
українська: Мідь
اردو: تانبا
oʻzbekcha/ўзбекча: Mis
vèneto: Rame
vepsän kel’: Vas'k
Tiếng Việt: Đồng
Winaray: Tumbaga
吴语:
хальмг: Зес
მარგალური: ლინჯი
ייִדיש: קופער
Yorùbá: Bàbà
Vahcuengh: Doengz
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Tâng
粵語: