Arsimi
English: Education

Sistemi arsimor:

Shkolla është një nga institucionet sociale kryesore. Funksionet që ka ajo janë të shumta,së pari është institucion shoqëror I organizuar me një strukturë të identifikueshme dhe me shumë funksione që kanë si qëllim ruajtjen dhe zgjerimin e rendit shoqëror. Shkolla fokusohet në përcjelljen e njohurive sipas fushave të caktuara dhe disa nga funksionet e dukshme janë:

· Kontrolli social I individit

·        Socializimi I individit

·        Përcjellja e kulturës

·        Formimi I individit

Sistemi arsimor në Shqipëri bazohet në Kushtetutën e Republikës se Shqipërisë, e cila, bashkë me ligjet kryesore, aktet ligjore dhe dokumente të tjera të rëndësishme, e konsideron sektorin e arsimit si prioritet. Në ligjin 69/2012 përcaktohet e drejta për t’u arsimuar e çdo shtetasi shqiptar, në të gjitha nivelet e arsimimit, pa asnjë lloj diskriminimi, pavarësisht nga kombësia, gjuha, gjinia, feja, bindjet politike, gjëndja shëndetësore, gjëndja ekonomike, etj. MAS është institucioni më I lartë publik administrativnë sektorin e arsimit kombëtar. Ky institucion miraton dispozitat bazë për institucionet arsimore, programet shkollore dhe kurrikulën dhe jep udhëzimet për vitin e ri shkollor.  MAS është përgjegjës edhe për hartimin dhe monitorimin e zbatueshmërisë së Strategjisë së Arsimit të sistemit Arsimor Parauniversitar. Vizioni aktual për sistemin arsimor ka vendosur në qëndër nxënësin dhe nevojat e tij, me qëllim që brezi I ardhshëm mund të përfitojë përmes këtij shërbimi aftësi, shprehi dhe vlera që do ta ndihmojnë atë në mënyrë individuale të përballojë sfidat e një tregu të globalizuar, por që do të sjellë kontribut edhe në kapitalin njerëzor, duke shënuar një progres të ri shoqëror.

Karakteristikë e suksesshme për sistemin arsimor është decentralizimi, autonomia e institucioneve arsimore. Kjo e fundit ka të bëj me ndarjen e detyrave, përgjegjësive, funksioneve ndërmjet niveleve të ndryshme të qeverisjes. Sot shkollat në Shqipëri kanë disi autonomi krahasuar me shumë vite më parë, pasi është rritur niveli I përgjegjësisë, janë rritur kapacitetet për planifikim dhe menaxhim. Që të arrijmë këtë sukses duhet që t’u krijojmë kushte dhe mundësi nxënësve :

·        Të kultivojnë identitetin vetjak, kombëtar dhe përkatësinë kulturore.

·        Të përvetësojnë vlera të dobishme kulturore dhe qytetare.

·        Të zhvillojnë përgjegjësi ndaj vetes, të tjerëve, ndaj shoqërisë dhe ndaj mjedisit.

·        Të zhvillohen në aspektet intelektuale,etike,fizike,estetike dhe sociale.

·        Të aftësohen për jetën dhe për punën në kontekste të ndryshme.

·        Të aftësohen për të nxënë gjatë gjithë jetës.

·        Të përdorin teknologjitë e reja.

Këto përparësi do të realiohen duke pasur parasysh disa parime të rëndësishme, të cilat do të udhëheqin veprimtarinë në fushën e arsimit si: 1: Arsim cilësor dhe gjithëpërfshirës; 2: Sistem arsimor i njësuar; 3: Arsim për jetën; 4:Sigurim i cilësisë së arritjeve sipas standardeve; 5: Decentralizim; 6: Llogaridhënie dhe transparencë; 7: Mbështetje komunitare.

Në Republikën e Shqipërisë kanë të drejtë për arsim të gjithë shtetasit pavarësisht nga mosha, përkatësia gjinore apo etnike. Pakicave kombëtare u sigurohet e drejta e arsimimit në gjuhën amtare deri në mbarimin e shkollës 9 vjeçare. Qytetarëve të rritur u krijohen kushte të përshtatshme për marrjen e arsimit të mesëm e të lartë edhe pa shkëputje nga puna. Për t`u ardhur në ndihmë nxënësve, shteti organizon sistemin e bursave dhe të konvikteve. Fëmijët fillojnë arsimin e tyre kur mbushin moshën 6 vjeç, deri në ditën e fillimit të shkollës. Në vitin shkollor 2004/05 në Shqipëri çelën dyert 3350 shkolla publike (93%) dhe 244 jopublike (7%); nga këto: 1624 ishin kopshte (1539 publike + 85 jopublike) me 78.916 fëmijë dhe 3732 edukatore; 1529 shkolla 8 dhe 9 vjeçare (1438 publike + 91 jopublike) me 273.558 nxënës dhe 25.862 mësues; 441 shkolla të mesme (373 publike + 68 jopublike), ku 6337 mësues u dhanë mësim 43.895 nxënësve me kohë të plotë dhe 2260 me kohë të pjesshme.

Në vitin akademik 2004/05 në 15 institucionet e arsimit të lartë (universitete dhe shkolla të larta) në Republikën e Shqipërisë u regjistruan 63.257 studentë, nga të cilët 62.274 në arsimin e lartë publik dhe 983 në atë jopublik; me gjithësej 4144 pedagogë universitar (të brendshëm e të jashtëm). Po në këtë vit shkollor kishte 2200 studentë për 100.000 banorë. Pranë institucioneve të arsimit të lartë organizoheshin edhe studimet pasuniversitare, të cilat përfundonin me dhënien e gradës "Doktor Shkence" (Ph.D.). Në vitin 2003, Republika e Shqipërisë u pranua anëtare me të drejta të plota në " Kartën e Bolonjës".Arsimi është proces i përvetësimit të një sistemi të caktuar të diturive shkencore, përvetësimin e një sasie të caktuar njohurish dhe shprehish, të cilat janë pjesë përbërëse e praktikës arsimore dhe edukative.

Other Languages
Afrikaans: Onderwys
አማርኛ: ትምህርት
aragonés: Educación
العربية: تعليم
অসমীয়া: শিক্ষা
asturianu: Educación
azərbaycanca: Təhsil
تۆرکجه: تحصیل
башҡортса: Мәғариф
žemaitėška: Švėitėms
беларуская: Адукацыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Адукацыя
български: Образование
भोजपुरी: शिक्षा
বাংলা: শিক্ষা
བོད་ཡིག: སློབ་གསོ།
brezhoneg: Deskadurezh
bosanski: Obrazovanje
буряад: Болбосорол
català: Educació
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gáu-ṳ̆k
нохчийн: Дешар
Cebuano: Edukasyon
کوردی: پەروەردە
corsu: Educazioni
čeština: Vzdělávání
Чӑвашла: Вĕрентÿ
Cymraeg: Addysg
dansk: Uddannelse
Deutsch: Ausbildung
Ελληνικά: Εκπαίδευση
English: Education
Esperanto: Eduko
español: Educación
eesti: Haridus
euskara: Hezkuntza
estremeñu: Educación
suomi: Koulutus
Võro: Koolitus
føroyskt: Útbúgving
français: Éducation
furlan: Educazion
Frysk: Underwiis
Gaeilge: Oideachas
Gàidhlig: Foghlam
galego: Educación
Gaelg: Edjaghys
Hausa: Ilimi
客家語/Hak-kâ-ngî: Kau-yuk
עברית: חינוך
हिन्दी: शिक्षा
Fiji Hindi: Parrhai
hrvatski: Obrazovanje
Kreyòl ayisyen: Edikasyon timoun
magyar: Oktatás
հայերեն: Կրթություն
interlingua: Education
Bahasa Indonesia: Pendidikan
Ilokano: Edukasion
íslenska: Menntun
italiano: Educazione
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑐᓕᕆᓂᖅ
日本語: 教育
Patois: Edikieshan
ქართული: განათლება
қазақша: Білім беру
kalaallisut: Ilinniartitaaneq
ភាសាខ្មែរ: ការអប់រំ
ಕನ್ನಡ: ಶಿಕ್ಷಣ
한국어: 교육
къарачай-малкъар: Окъуу
kurdî: Perwerde
Кыргызча: Билим берүү
Latina: Educatio
Lëtzebuergesch: Educatioun
Lingua Franca Nova: Educa
Limburgs: Óngerwies
lietuvių: Švietimas
latviešu: Izglītība
Basa Banyumasan: Pendidikan
Malagasy: Fanabeazana
македонски: Образование
монгол: Боловсрол
मराठी: शिक्षण
Bahasa Melayu: Pendidikan
Mirandés: Eiducaçon
မြန်မာဘာသာ: ပညာရေး
Napulitano: Aducazzione
नेपाली: शिक्षा
नेपाल भाषा: शिक्षा
Nederlands: Onderwijs
norsk nynorsk: Utdanning
norsk: Utdannelse
Novial: Edukatione
Nouormand: Êducâtion
occitan: Educacion
Livvinkarjala: Opastus
Ирон: Ахуырад
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਖਿਆ
Kapampangan: Educación
Picard: Éducacion
polski: Edukacja
Piemontèis: Educassion
پنجابی: پڑھائی
پښتو: زده کړه
português: Educação
Runa Simi: Yachachiy
română: Educație
русский: Образование
русиньскый: Ошколованя
саха тыла: Үөрэҕирии
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱥᱮᱪᱮᱫ
sicilianu: Aducazzioni
Scots: Eddication
سنڌي: تعليم
davvisámegiella: Skuvlejupmi
srpskohrvatski / српскохрватски: Obrazovanje
Simple English: Education
slovenčina: Vzdelávanie
slovenščina: Izobraževanje
Soomaaliga: Waxbarasho
српски / srpski: Образовање
Basa Sunda: Atikan
svenska: Utbildning
Kiswahili: Malezi
தமிழ்: கல்வி
తెలుగు: విద్య
тоҷикӣ: Маориф
ትግርኛ: ትምህርቲ
Türkmençe: Bilim (okuw)
Tagalog: Edukasyon
Tok Pisin: Edukesen
Türkçe: Eğitim
Xitsonga: Dyondzo
татарча/tatarça: Мәгариф
українська: Освіта
اردو: تعلیم
oʻzbekcha/ўзбекча: Taʻlim
vèneto: Educasion
vepsän kel’: Openduz
Tiếng Việt: Giáo dục
Volapük: Dugäl
Winaray: Pag-aram
吴语: 教育
isiXhosa: Imfundo
ייִדיש: חינוך
Vahcuengh: Gyauyuz
中文: 教育
Bân-lâm-gú: Kàu-io̍k
粵語: 教育
isiZulu: Imfundo