යකඩ
English: Iron

මැංගනීස්යකඩ → cobalt
-

Fe

Ru
මුහුණුවර
lustrous metallic with a grayish tinge
A rough wedge of silvery metal

Spectral lines of Iron
ප්‍රධාන ගුණ
නම, සංකේතය, ක්‍රමාංකයයකඩ, Fe, 26
උච්චාරණය/.ərn/
මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයtransition metal
කාණ්ඩය, ආවර්තය, ගොනුව8, 4, d
සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය55.845(2) g·mol−1
ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය[Ar] 3d6 4s2
කවච වල ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව2, 8, 14, 2
ද්‍රව්‍යමය ගුණ
අවධියsolid
ඝනත්වය (කා.උ. දී)7.874
ද්‍රවාංකයේ දී ද්‍රව ඝනත්වය6.98 g·cm−3
ද්‍රවාංකය1811 K, 1538 °C, 2800 °F
තාපාංකය3134 K, 2862 °C, 5182 °F
විලයන එන්තැල්පිය13.81
වාෂ්පීභවන එන්තැල්පිය340
විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව(25 °C) 25.10 J·mol−1·K−1
වාෂ්ප පීඩනය
පීඩ. (Pa)1101001 k10 k100 k
උෂ්. (K)172818902091234626793132
පරමාණුක ගුණ
විද්‍යුත් ඍණතාව1.83 (පෝලිං පරිමාණයෙන්)
අයනීකරණ ශක්ති1වන: 762.5
2වන: 1561.9 kJ·mol−1
3වන: 2957 kJ·mol−1
පරමාණුක අරය126 pm
සහසංයුජ අරය132±3 (low spin), 152±6 (high spin) pm
ප්‍රකීර්ණක
ස්එටික ආකෘතියbody-centered cubic
චුම්බකත්වයferromagnetic
1043 K
විද්‍යුත් ප්‍රතිරෝධිතාව(20 °C) 96.1 nΩ·m
තාප සන්නායකතාව(300 K) 80.4 W·m−1·K−1
තාප ප්‍රසාරණය(25 °C) 11.8 µm·m−1·K−1
ධ්වනි වේගය (තුනී දණ්ඩක් හරහා)(කා.උ.) (electrolytic)
5120 
යං මාපාංකය211 GPa
ව්‍යාකෘති මාපාංකය82 GPa
නිකර මාපාංකය170 GPa
පොයිසෝන් අනුපාතය0.29
මෝ දැඩියාව4
විකස් දැඩියාව608 MPa
බි‍්‍රනල් දැඩියාව490 MPa
CAS ලේඛනගත අංකය7439-89-6
ඉතාමත් ස්ථායී සමස්ථානික
ප්‍රධාන ලිපිය: යකඩ වල සමස්ථානික
සමස්.ස්.සු.අර්ධ ජීව කාලයක්.නිය.ක්.ශ. (MeV)ක්.නිශ්.
54Fe5.8%>3.1×1022y2ε capture?54Cr
55Fesyn2.73 yε capture0.23155Mn
56Fe91.72%56Fe is stable with 30 neutrons
57Fe2.2%57Fe is stable with 31 neutrons
58Fe0.28%58Fe is stable with 32 neutrons
59Fesyn44.503 dβ1.56559Co
60Fesyn2.6×106 yβ3.97860Co

යකඩ යනු රසායනික මුලද්‍රව්‍යයකි. එය Fe (ලතින් භාෂාවෙත් එය ෆෙරම් යනුවෙන් ද) යන සංකේතයෙන් නිරූපනය කරයි. එහි පරමාණුක ක්‍රමාංකය 26 වේ. යකඩ 8 වන කාණ්ඩයේ හා 4 වැනි ආවර්තයට අයත් මුලද්‍රව්‍යයකි. යකඩ මෘදු රිදී වර්ණයක් දරයි. මුලද්‍රව්‍යවකි. එය චුම්භක ගුණ දරන මූලද්‍රව්‍ය වලින් එකකි.

යකඩ හා නිකල් යනු තාරකා නෂ්ටි ජනකයේ දී ඇති වූ අවසාන මුලද්‍රව්‍යයි. එබැවින් ඒවා බරින් වැඩිම මුලද්‍රව්‍යවේ. යකඩ ජනනයට තාරකාවක රක්ත වර්ණයෙන් යුක්ත පිපිරීමක් අවශ්‍ය නොවේ. එබැවින් යකඩ හා නිකල් ඉතාමත් සුලබ මුලද්‍රව්‍යයන්ය. එය පෘථිවියේ අභ්‍යන්තර කුහරයේ(පෘථිවි හරයේ) අන්තර්ගතය. එදිනෙදා භාවිතා කරන කාන්දම් වල පොදු ප්‍රභවයක් වන්නේ යකඩ හා මාත්තු යකඩ

Other Languages
Afrikaans: Yster
Alemannisch: Eisen
አማርኛ: ብረት
aragonés: Fierro
Ænglisc: Īsen
العربية: حديد
ܐܪܡܝܐ: ܦܪܙܠܐ
অসমীয়া: লো
asturianu: Fierro
azərbaycanca: Dəmir
تۆرکجه: دمیر
башҡортса: Тимер
žemaitėška: Gelžės
беларуская: Жалеза
беларуская (тарашкевіца)‎: Жалеза
български: Желязо
भोजपुरी: लोहा
Bislama: Aien
Banjar: Wasi
বাংলা: লোহা
བོད་ཡིག: ལྕགས།
brezhoneg: Houarn
bosanski: Željezo
буряад: Түмэр
català: Ferro
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tiék
Cebuano: Yero
ᏣᎳᎩ: ᏔᎷᎩᏍᎩ
کوردی: ئاسن
corsu: Ferru
čeština: Železo
Чӑвашла: Тимĕр
Cymraeg: Haearn
dansk: Jern
Deutsch: Eisen
Zazaki: Asın
ދިވެހިބަސް: ދަގަނޑު
Ελληνικά: Σίδηρος
English: Iron
Esperanto: Fero
español: Hierro
eesti: Raud
euskara: Burdina
estremeñu: Hierru
فارسی: آهن
suomi: Rauta
Võro: Raud
føroyskt: Jarn
français: Fer
Nordfriisk: Stälj
furlan: Fier
Frysk: Izer
Gaeilge: Iarann
贛語:
kriyòl gwiyannen:
Gàidhlig: Iarann
galego: Ferro
Avañe'ẽ: Itakandua
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: लोखण
Bahasa Hulontalo: Wuwate
ગુજરાતી: લોખંડ
Gaelg: Yiarn
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiet
עברית: ברזל
हिन्दी: लोहा
Fiji Hindi: Loha
hrvatski: Željezo
Kreyòl ayisyen: Fè (non)
magyar: Vas
հայերեն: Երկաթ
interlingua: Ferro
Bahasa Indonesia: Besi
Interlingue: Ferre
Ido: Fero
íslenska: Járn
italiano: Ferro
日本語:
Patois: Ayan
la .lojban.: tirse
Jawa: Wesi
ქართული: რკინა
Qaraqalpaqsha: Temir
Taqbaylit: Uzzal
Kongo: Kibende
Gĩkũyũ: Iron
қазақша: Темір
ಕನ್ನಡ: ಕಬ್ಬಿಣ
한국어:
Перем Коми: Кӧрт
Ripoarisch: Eisen
kurdî: Hesin
коми: Кӧрт
kernowek: Horn
Кыргызча: Темир
Latina: Ferrum
Lëtzebuergesch: Eisen
лакку: Мах
лезги: Ракь
Limburgs: Iezer
Ligure: Færo
lumbaart: Fer
lingála: Ebendé
lietuvių: Geležis
latviešu: Dzelzs
मैथिली: लोहा
Malagasy: Vy
Māori: Rino
македонски: Железо
മലയാളം: ഇരുമ്പ്
मराठी: लोखंड
Bahasa Melayu: Besi
Malti: Ħadid
မြန်မာဘာသာ: သံ (သတ္တု)
эрзянь: Кшни
Napulitano: Fierro
Plattdüütsch: Iesen
Nedersaksies: Iezer
नेपाली: फलाम
नेपाल भाषा: नँ
Nederlands: IJzer (element)
norsk nynorsk: Jern
norsk: Jern
Nouormand:
Diné bizaad: Béésh (Fe)
occitan: Fèrre
Livvinkarjala: Raudu
ଓଡ଼ିଆ: ଲୁହା
ਪੰਜਾਬੀ: ਲੋਹਾ
Papiamentu: Heru
Norfuk / Pitkern: Aiyen
polski: Żelazo
Piemontèis: Fer
پنجابی: لوہا
پښتو: وسپنه
português: Ferro
Runa Simi: Khillay
română: Fier
armãneashti: Heru
русский: Железо
русиньскый: Желїзо
संस्कृतम्: अयः
саха тыла: Тимир
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ
sardu: Ferru
sicilianu: Ferru
Scots: Airn
سنڌي: لوھ
srpskohrvatski / српскохрватски: Željezo
Simple English: Iron
slovenčina: Železo
slovenščina: Železo
Soomaaliga: Xadiid
shqip: Hekuri
српски / srpski: Гвожђе
Seeltersk: Iersen
Sunda: Beusi
svenska: Järn
Kiswahili: Chuma
தமிழ்: இரும்பு
తెలుగు: ఇనుము
тоҷикӣ: Оҳан
ไทย: เหล็ก
Tagalog: Bakal
Türkçe: Demir
татарча/tatarça: Тимер
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تۆمۈر
українська: Залізо
اردو: لوہا
oʻzbekcha/ўзбекча: Temir
vèneto: Fero
vepsän kel’: Raud
Tiếng Việt: Sắt
West-Vlams: Yzer (element)
Volapük: Ferin
walon: Fier
Winaray: Puthaw
吴语:
хальмг: Төмр
ייִדיש: אייזן
Yorùbá: Iron
Vahcuengh: Diet
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Thih
粵語: