ගයනාව

tiny globe
ජාතික කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය "One people, one nation, one destiny"
ජාතික ගීය "Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains"
             සිතියම
ගොනුව:250px-Guyana (orthographic projection).svg.png
අගනුවර සහ විශාලම නගරය ජෝර්ජ්ටවුන් (Georgetown)
උතුරු අක්ෂාංශ 6°46′ බටහිර දේෂාංශ 58°10′
රාජ්‍ය භාෂාව ගයානීස් ක්‍රෙඔලේ (Guyanese Creole)
රාජ්‍ය පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති භාරත් ජග්දියො (Bharrat Jagdeo)
අගමැති සෑම් හිංඩ්ස් (Sam Hinds)
ව්‍යවස්ථාදායකය පාර්ලිමේන්තුව          වර්ග ප්‍රමාණය
එකතුව වර්ග කිලෝමීටර 214,970
වර්ග සැතපුම් 83,000
            ජනගහනය
2010 තක්සේරුව 752,940
2002 ජන සංගණනය 751,223
ඝනත්වය වර්ග කිලෝමීටර 3.502
වර්ග සැතපුම් 9.071
දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) (PPP) 2009 තක්සේරුව
එකතුව ඩොලර් බිලියන 4.877
සාමාන්‍ය ඩොලර් 6,477
දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) (සාමාන්‍ය) 2009 තක්සේරුව
එකතුව ඩොලර් බිලියන 2.024
සාමාන්‍ය ඩොලර් 2,688
මානව සංවර්ධන දර්ශකය (HDI) (2010) 0.611 (ඉහළ)
මුදල් ගයානීස් ඩොලර් (GYD)
මං තීරුව වම
අන්තර්ජාල TLD .gy
දුරකථන සංකේත 592


ඒකාබද්ධ ගයනා ජනරජය යන නිල නාමයෙන් හඳුන්වන ගයනාව, පෙර කල ව්‍යවහාර කරනු ලැබුවේ 'බ්‍රිතාන්‍ය ගයනා' යන නමින් ය. මෙය පිහිටා ඇත්තේ ඉංග්‍රීසි භාෂා භාවිතයෙන් යුත් කැරිබියන් හි සංස්කෘතිකමය කොටස්කරුවකු වන දකුණු ඇමෙරිකා‍වේ උතුරු වෙරළ තීරයේ ය.


1948 දී යුරෝපීයන් විසින් ගවේෂණය කර සොයා ගනු ලැබූ ගයනාව සමඟ වසර 500 කටත් වැඩි කාලයක සිට ස්පාඤ්ඤ, ලන්දේසි සහ බ්‍රිතාන්‍යයින් අරගලයෙහි යෙදුනහ. දකුණු ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන භූමියෙහි පිහිටි පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයට අයත් එකම රාජ්‍යය වන්නේ ගයනාවයි. ගයනාවේ අගනුවර වන ජොර්ජ්ටවුන් හි ස්වකීය මහලේකම් මුලස්ථානය පිහිටුවා ගෙන ඇති 'කැරිබියන් ප්‍රජාව' නම් (Caricom) සංවිධානයේ ගයනා රාජ්‍යය සාමාජිකයෙක් වෙයි. එක්සත් රාජධානිය වෙතින් මෙරට නිදහස ලැබුවේ 1966 වර්ෂයේ දීය.


ඵෙතිහාසිකව සලකා බැලූ කළ ගයනා නමින් දන්නා ප්‍රදේශය (ජලය බහුල පෙදෙස) (Land of many waters), ඇමසොන් ගංගාවේ උතුරින් හා ඔරිනොකෝ ගංගාවෙන් නැගෙනහිරින් පිහිටි විශාල ගොඩබිම් ප්‍රමාණයකින් සමන්විතව යෝධ පළිහක් සේ තිබිණි. 17 වන සියවසේ පසුභාගයේ දී සහ 18 වන සියවසේ මුල් කාලයේ දී අධිරාජ්‍යවාදීන් විසින් මතු කී විශාල බිම් පෙදෙසින් උප පාලන ප්‍රදේශ පහක් කැබලි කර වෙන් කරවන ලදි. මෙම උප පාලන ප්‍රදේශ පහ නම් වශයෙන් දක්වතොත් මෙසේ වෙයි.


ස්පාඤ්ඤ ගයනාව (දැන් වෙනිසියුලාව), පෘතුගීසි ගයනා (දැන් උතුරු බ්‍රසීලය), බ්‍රිතාන්‍ය ගයනාව (දැන් ගයනාව), ඕලන්ද ගයනාව (දැන් සුරිනාමය) ප්‍රංශ ගයනාවේ පිහිටි ප්‍රංශයට අයත් නූතන පාලන ප්‍රදේශ වශයෙනි. නූතන ගයනාවේ දේශ සීමාවන් වන්නේ, නැගෙනහිරින් සූරිනාමය, දකුණින් සහ නිරිත දිගට බ්‍රසීලය, බටහිරින් වෙනිසියුලාව සහ උතුරින් අත්ලාන්තික් සාගරය යනාදියයි.


වර්‍ග කි.මී. 215,000 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් ගයනාව, (උරුගුවේ සහ සුරියනාමයට පසුව ) දකුණු ඇමෙරිකා ප්‍රධාන භුමියෙහි පිහිටි තෙවන කුඩාම රට වේ. මෙහි ජනගහනය දළ වශයෙන් 770,000 ක් වේ. (පෘතුගීසි) බ්‍රසීලය, (ඕලන්ද) සූරියනාමය, (ප්‍රංශ) ප්‍රංශ ගයනාව රටවලට අතිරේකව, ස්පාඤ්ඤ බස භාවිතා නොකරන රටවල් හතරෙන් එකක් ගයනා රාජ්‍යය හදුනාගෙන තිබේ.

Other Languages
Acèh: Guyana
адыгабзэ: Гайанэ
Afrikaans: Guyana
Alemannisch: Guyana
አማርኛ: ጋያና
aragonés: Guyana
Ænglisc: Guyana
العربية: غيانا
مصرى: جويانا
asturianu: Guyana
Aymar aru: Wayana
azərbaycanca: Qayana
تۆرکجه: قویان
башҡортса: Гайана
Boarisch: Guyana
žemaitėška: Gajana
Bikol Central: Guyana
беларуская: Гаяна
беларуская (тарашкевіца)‎: Гаяна
български: Гвиана
भोजपुरी: गयाना
Bislama: Guyana
বাংলা: গায়ানা
བོད་ཡིག: གུ་ཡ་ན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গায়েনা
brezhoneg: Guyana
bosanski: Gvajana
буряад: Гайана
català: Guyana
Chavacano de Zamboanga: Guyana
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Guyana
нохчийн: Гайана
Cebuano: Guyana
کوردی: گویانا
qırımtatarca: Gayana
čeština: Guyana
Чӑвашла: Гайана
Cymraeg: Gaiana
dansk: Guyana
Deutsch: Guyana
Zazaki: Guyana
dolnoserbski: Guyana
डोटेली: गुयाना
ދިވެހިބަސް: ގުޔާނާ
eʋegbe: Guyana
Ελληνικά: Γουιάνα
English: Guyana
Esperanto: Gujano
español: Guyana
eesti: Guyana
euskara: Guyana
estremeñu: Guyana
فارسی: گویان
suomi: Guyana
Võro: Guyana
føroyskt: Gujana
français: Guyana
arpetan: Guyana
Nordfriisk: Guyana
Frysk: Guyana
Gaeilge: An Ghuáin
Gagauz: Gayana
Gàidhlig: Guiana
galego: Güiana
Avañe'ẽ: Gujána
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: गयाना
ગુજરાતી: ગુયાના
Gaelg: Geeaaney
客家語/Hak-kâ-ngî: Guyana
עברית: גיאנה
हिन्दी: गयाना
Fiji Hindi: Guyana
hrvatski: Gvajana
hornjoserbsce: Guyana
Kreyòl ayisyen: Giyàn
magyar: Guyana
Հայերեն: Գայանա
interlingua: Guyana
Bahasa Indonesia: Guyana
Interlingue: Guyana
Igbo: Guyana
Ilokano: Guyana
Ido: Guyana
íslenska: Gvæjana
italiano: Guyana
日本語: ガイアナ
Patois: Gayana
la .lojban.: gudjanas
Basa Jawa: Guyana
ქართული: გაიანა
Qaraqalpaqsha: Gayana
Kongo: Guyana
Gĩkũyũ: Guyana
қазақша: Гайана
kalaallisut: Guyana
ಕನ್ನಡ: ಗಯಾನ
한국어: 가이아나
къарачай-малкъар: Гайана
kurdî: Guyana
kernowek: Gwayana
Кыргызча: Гайана
Latina: Guiana
Ladino: Guyana
Lëtzebuergesch: Guyana
Lingua Franca Nova: Guiana
Limburgs: Guyana
Ligure: Guyana
lumbaart: Gujana
lingála: Gwiana
lietuvių: Gajana
latgaļu: Gajana
latviešu: Gajāna
мокшень: Гайана
олык марий: Гайана
македонски: Гвајана
മലയാളം: ഗയാന
монгол: Гайана
मराठी: गयाना
кырык мары: Гайана
Bahasa Melayu: Guyana
Malti: Gujana
မြန်မာဘာသာ: ဂိုင်ယာနာနိုင်ငံ
مازِرونی: گویان
Dorerin Naoero: Guyana
Plattdüütsch: Guyana
नेपाली: गयाना
Nederlands: Guyana
norsk nynorsk: Guyana
norsk: Guyana
Novial: Guyana
occitan: Guyana
Livvinkarjala: Gaijana
Oromoo: Gayaanaa
ଓଡ଼ିଆ: ଗାୟନା
Ирон: Гайанæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਗੁਇਆਨਾ
Kapampangan: Guyana
Papiamentu: Guiana
पालि: गयाना
Norfuk / Pitkern: Gwiiana
polski: Gujana
Piemontèis: Gujan-a
پنجابی: گیآنا
پښتو: گويانا
português: Guiana
Runa Simi: Wayana
română: Guyana
armãneashti: Gaiana
русский: Гайана
Kinyarwanda: Giyana
संस्कृतम्: गयाना
саха тыла: Гайана
sardu: Guyana
sicilianu: Gujana
Scots: Guyana
سنڌي: گيانا
davvisámegiella: Guyana
srpskohrvatski / српскохрватски: Gvajana
Simple English: Guyana
slovenčina: Guyana (štát)
slovenščina: Gvajana
chiShona: Guyana
Soomaaliga: Guyana
shqip: Guajana
српски / srpski: Гвајана
Sranantongo: Kayanakondre
Seeltersk: Guyana
Basa Sunda: Guyana
svenska: Guyana
Kiswahili: Guyana
ślůnski: Gujana
தமிழ்: கயானா
తెలుగు: గయానా
tetun: Giana
Tagalog: Guyana
Tok Pisin: Giana
Türkçe: Guyana
татарча/tatarça: Гайана
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گايانا
українська: Гаяна
اردو: گیانا
oʻzbekcha/ўзбекча: Gayana
vèneto: Guyana
vepsän kel’: Gajan
Tiếng Việt: Guyana
Volapük: Gvayän
walon: Gwiyane
Winaray: Guyana
Wolof: Guyaana
吴语: 圭亚那
მარგალური: გაიანა
ייִדיש: גייאנע
Yorùbá: Gùyánà
Vahcuengh: Guyana
Zeêuws: Huyana
中文: 圭亚那
文言: 圭亞那
Bân-lâm-gú: Guyana
粵語: 圭亞那