تصوف

Dancing dervishes, by Kamāl ud-Dīn Behzād (c. 1480/1490)


عام طرح " صوفي " ، " تصوف " (اُن) مان نڪتل سمجهو ويندو آھي، عربي لغت جي لحاظ کان " تصوف " جي معنٰي آھي؛ " ھن صوف (اُن) جو لباس پھريو "۔ ڪي بزرگ لفظ " صوفي "، صفا مان نڪتل سمجهن ٿا، يعنٰي صوفي اھو آھي جنهن کي الله تعاليٰ دل جي صفائي بخشي آھي۔ ڪن جي راءِ ۾ ھي لفظ " صف " مان نڪتل آھي۔ يعني صوفي الله تعاليٰ جي حضور ۾ پنهنجي دل جي پاڪيزگيءَ جي ڪري پھرين صف ۾ حاضر ٿين ٿا۔ ڪي عالم صوفي کي مسجد نبويءَ ﷺ جي صف " ڏانهن منسوب ڪن ٿا۔ پاڻ سڳورن ﷺ جي دور مبارڪ ۾ ڪي اصحابي (جن جو تعداد 70 سمجهو وڃي ٿو) دنيوي تعلقات کي ترڪ ڪري ڇڏيو ھو، ۽ " فقر الي الله " اختيار ڪيو ھو، انهن کي فقط گوڏن تائين ڪپڙو ھوندو ھو، ۽ ڪن کي ته ان کان به گهٽ ھو۔ انھن وٽ ٻه ڪپڙا ته ھوندا ئي ڪونه ھئا، ۽ نه انھن کي ڪڏهن ٻن قسمن جو طعام نصيب ٿيو۔

تصوف جا ٻه مڪتب فڪر آهن. هڪ نوفلاطوني، اشراقي ۽ اطلاقي، جنهن جو تعلق يوناني فلسفه ۽ ويدانيت سان آهي. ان مڪتب فڪر جا شارح منصور، شيخ فريد الدين عطار ۽ رومي آهن. جن جو اصول ’وحدت الوجود‘ آهي. ان نظريي کي فلسفيانه انداز ۾، ملت مسلمه ۾، شيخ ابن العربي محي الدين اندلسي بيان ڪيو. جنهن جي شاگرد علامه قونويءَ کان جلال الدين رومي مستفيد ٿيو. ٻيو مڪتب فڪر ’وحدت الشهود‘وارن جو آهي، جنهن جو سربراهه امام رباني مجدد الف ثاني آهي ۽ ان جو مقلد علامه اقبال آهي. انهن ٻنهين جي فڪرن کي اعتدال تي آڻڻ وارو شاهه ولي الله محدث دهلوي آهي. جو دراصل آهي ته وحدت الوجود جو قائل؛ پر ان سان گڏ شطحيات ۽ خرافات، غيرشرعيه عملن ۽ دعوائن کان پري آهي.[1]

Other Languages
Acèh: Tasawôh
Afrikaans: Soefisme
Alemannisch: Sufismus
aragonés: Sufismo
العربية: صوفية
مصرى: صوفيه
asturianu: Sufismu
azərbaycanca: Sufizm
تۆرکجه: صوفی‌لیک
башҡортса: Суфыйсылыҡ
žemaitėška: Sofėzmos
беларуская: Суфізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Суфізм
български: Суфизъм
বাংলা: সুফিবাদ
brezhoneg: Soufiegezh
bosanski: Tesavuf
català: Sufisme
нохчийн: Суьпалла
کوردی: سۆفیگەری
čeština: Súfismus
Cymraeg: Swffïaeth
dansk: Sufisme
Deutsch: Sufismus
ދިވެހިބަސް: ޞޫފީން
Ελληνικά: Σούφι
English: Sufism
Esperanto: Sufiismo
español: Sufismo
eesti: Sufism
euskara: Sufismo
فارسی: تصوف
føroyskt: Sufisma
français: Soufisme
Frysk: Soefisme
galego: Sufismo
עברית: סופיות
हिन्दी: सूफ़ीवाद
hrvatski: Sufizam
magyar: Szúfizmus
Հայերեն: Սուֆիզմ
Bahasa Indonesia: Sufisme
Ilokano: Supismo
íslenska: Súfismi
italiano: Sufismo
Basa Jawa: Sufisme
ქართული: სუფიზმი
Адыгэбзэ: Суфиигъэ
қазақша: Сопылық
한국어: 수피파
Кыргызча: Суфизм
Latina: Sufismus
lietuvių: Sufizmas
latviešu: Sūfisms
македонски: Суфизам
മലയാളം: സൂഫിസം
मराठी: सूफी पंथ
Bahasa Melayu: Kesufian
Nederlands: Soefisme
norsk nynorsk: Sufisme
norsk: Sufisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ
polski: Sufizm
Piemontèis: Sufism
پنجابی: تصوف
پښتو: تصوف
português: Sufismo
română: Sufism
русский: Суфизм
русиньскый: Суфізм
संस्कृतम्: सूफीमतम्
саха тыла: Суфизм
sicilianu: Sufismu
Scots: Sufism
srpskohrvatski / српскохрватски: Sufizam
Simple English: Sufism
slovenčina: Sufizmus
slovenščina: Sufizem
Soomaaliga: Suufi
shqip: Sufizmi
српски / srpski: Суфизам
svenska: Sufism
Kiswahili: Usufii
Türkçe: Tasavvuf
татарча/tatarça: Суфичылык
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سوپىزم (تەسەۋۋۇپ)
українська: Суфізм
اردو: تصوف
oʻzbekcha/ўзбекча: Tasavvuf
Tiếng Việt: Sufi giáo
walon: Soufisse
Winaray: Sufismo
吴语: 苏菲主义
ייִדיש: סופיזם
Vahcuengh: Suhfeicujyi
中文: 蘇非主義
Bân-lâm-gú: Sufi-phài
粵語: 蘇菲派