Prima guerra munniali

Granni Guerra
WWImontage.jpg
Ncapu jennu 'n senzu urariu: la battagghia dâ Somme; carri armati; na navi; surdati ngrisi chî màschiri duranti la battagghia dâ Somme, apparecchi di bummardamentu
Data1914 - 1918
LocuItalia, Mpiru austru-ungaricu, Girmania, Russia, Francia, Regnu Unitu, Spagna
Canciamentu tirrituriali◾Cascatuna dû Mpiru austru-ungaricu, Mpiru Uttumanu e del Mpiru russu

◾Spartuta dû Mpiru Uttumanu e dî culonii tudischi tra li putenzi vincitrici

◾Criazzioni dâ Sucità dî Nazzioni
Schieramenti
Mpiru russu (nzinu ô 1917); Francia; Regnu Unitu; Italia (dû 1915); Serbia; Belgiu; Giappuni; Portugallu (dû 1916; Rumanìa (dû 1916); Stati Uniti (dû 1917]]); Grecia (dû 1917).Mperu Austru-ungaricu; Girmania; Mpiru Uttumanu; Bulgarìa
Cummannanti
Granduca Nicola; Joshep Joffre; Phillipe Pétain; John French; Douglas Haig; Luigi Cadoma; John Pershing; Albertu IArciduca Fidiricu; Otto von Bismarck (finu 1914); Helmuth von Moltke; Paul von Hindenburg; İsmail Enver
Effittivi
20 miliuna militari16 miliuna militari
Pèrditi
9 miliuna militari12 miliuni militaria
21 miliuna pirduti

La Prima guerra munniali (pi li cuntimpurànii Granni guerra) fu lu cunfrittu accuminzatu lu 28 di giugnettu1914 doppu l'ammazzatina di l'archiduca Franciscu Firdinannu, aredi di lu tronu di lu Mpiru austru-ungaricu, chiumputa a Sarajevu (Bosnia) lu 28 di giugnu1914 di parti di lu studenti nazziunalista serbu-busnìacu Gavrilo Princip, e accabbatu l'11 di nuvèmmiru1918 cu la rinnuta di la Girmania.

Storia

 sò accuminzagghia la Prima guerra munniali vidi lu ncontru di lu Mpiru cintrali di Girmania e Austria-Ungarìa contru a la Serbia, lu Muntinegru, lu Bergiu e li nazzioni di la Ntisa Trìplici: Francia, Regnu Unitu (chî Dominion) e la Russia.

Lu cunfrittu s'allaricau succissivamenti a chiù nazzioni. Traseru n guerra alliati di lu Mpiru cintrali: lu Mpiru Uttumanu (1914) e la Bulgarìa (1915).
Traseru n guerra alliati di la Ntisa Trìplici: lu Giappuni (1914), L'Italia, ca lassau l' Allianza Trìplici (1915), lu Portugallu (1916), la Rumanìa (1916), li Stati Uniti (1917), Panama (1917), Cuba (1917), la Grecia (1917), lu Siam (1917), la Libberia (1917), la Cina (1917), lu Brasili (1917), lu Guatemala (1918), lu Nicaragua (1918) è lu Costarica (1918).

Tutti li cuntinenti participaru accussì ca si potti difiniri la guerra comu "munniali", pi la prima vota ntâ storia.

Other Languages
Alemannisch: Erster Weltkrieg
žemaitėška: Pėrma svieta vaina
беларуская (тарашкевіца)‎: Першая сусьветная вайна
qırımtatarca: Birinci Cian cenki
emiliàn e rumagnòl: Prémma guèra mundièl
English: World War I
Esperanto: Unua mondmilito
estremeñu: I Guerra Mundial
Nordfriisk: Iarst Wäältkrich
Gàidhlig: An Cogadh Mòr
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-yit-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan
Fiji Hindi: World War I
Bahasa Indonesia: Perang Dunia I
Patois: Wol Waar I
Basa Jawa: Perang Donya I
къарачай-малкъар: Биринчи дуния къазауат
Lëtzebuergesch: Éischte Weltkrich
Bahasa Melayu: Perang Dunia Pertama
မြန်မာဘာသာ: ပထမ ကမ္ဘာစစ်
مازِرونی: جهونی جنگ اول
Dorerin Naoero: Eaket Eb I
Plattdüütsch: Eerste Weltkrieg
Nedersaksies: Eerste Wealdkrieg
नेपाल भाषा: तःहताः १
norsk nynorsk: Den fyrste verdskrigen
srpskohrvatski / српскохрватски: Prvi svjetski rat
Simple English: World War I
slovenščina: Prva svetovna vojna
Soomaaliga: Dagaalkii koowaad
српски / srpski: Први светски рат
Basa Sunda: Perang Dunya I
Türkmençe: Birinji jahan urşy
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى
oʻzbekcha/ўзбекча: Birinchi jahon urushi
vepsän kel’: Ezmäine mail'man voin
Volapük: Volakrig balid