Pianeta

La Terra, Marti e la Luna.

Secunnu la difinizzioni clàssica, un pianeta è nu corpu cilesti ca, taliatu dâ Terra, si movi rispettu all'àutri stiddi chi apparintimenti rèstunu fissi ntô celu. La difinizzioni cumprenni perciò li pianeti visìbbili chi furrìenu turnu turnu ô suli, e in èbbica muderna s'hannu jiunchiutu Uranu e Nettunu. Plutoni visìbbili sulu cûn telescopiu e pi loncu tempu cunsidiratu pianeta è oi cunsidiratu comu nu pianeta nanu. Doppu la rivoluzzioni cupirnicana, la Terra fu cunsidirata comu nu pianeta comu l'àutri. La lista dê pianeti chi ornitunu tornu tornu ô suli è, in òrdini di distanza dû suli:

e formunu li pianeti dû sistema sulari. Comu la storia di la classificazzioni di Plutoni ammustra,la storia di l'astronumia è china di episodi unni certi corpi hannu statu difficilmenti classificati. Accussì, quannu Giuseppi Piazzi scupriu nu corpu cilesti chi si muvia ntô cielu, la sira dû capudannu dô 1801, a primu acchittu si pinsò a nu pianeta novu. Cô tempu si scupriu ca lu pianeta novu, chi fu chiamatu Cèriri, era lu primu corpu cilesti di na nova catigoria di corpi cilesti, assimilabbili a pianeti, ma cchiù nichi: l'astiroidi.

N'autra rivoluzzioni di la storia di la definizzioni dî pianeti successi ricentimenti.A fini dô vintesimu seculu dui astronomi svizziri, Mayor e Didier Quelot, scuprierru autri pianeti, chi però nun si muovunu turnu turnu o suli, ma furrienu turnu turnu a autri stiddi. Scuprierru lu primu pianeta extrasolari. Lu nùmmuru di pianeti extrasolari aumenta rigularmenti, e li strummenta di ossirvazzioni pirmettunu oi di ndividuari pianeti sempri cchiù luntani e sempri cchiù nichi.

Eight Planets.png

Pianeti: Mircùriu - Vèniri - Terra - Marti - Giovi - Saturnu - Uranu - Nettunu

Pianeta nani: Cèriri - Plutoni - Eris
Àutri: Lu Suli - La Luna - Astiroidi - cumeti - cintura di Kuiper - nubbi di Oort
Wikimedaglia
Chista è na vuci nzirita nni l'artìculi n vitrina, veni a diri ca è una dî mègghiu vuci criati dâ cumunità.
Fu ricanusciuta pâ prima vota nnô 2005

S'hai traduciutu n'artìculu o hai criatu na vuci e riteni ca sia lu casu di fàrila canùsciri picchì è cumpreta n tuttu, signàlila. Naturalmenti, sunnu boni accittati suggirimenti e canciamenti chi mìgghiùranu lu travagghiu.

Signala na vuci          Archiviu         Vidi tutti l'artìculi n vitrina

Other Languages
Afrikaans: Planeet
Alemannisch: Planet
አማርኛ: ፕላኔት
aragonés: Planeta
العربية: كوكب
ܐܪܡܝܐ: ܦܠܝܛܐ
مصرى: كوكب
asturianu: Planeta
azərbaycanca: Planet
تۆرکجه: گزه‌گن
башҡортса: Планета
Boarisch: Planet
žemaitėška: Planeta
беларуская: Планета
беларуская (тарашкевіца)‎: Плянэта
български: Планета
भोजपुरी: ग्रह
Bahasa Banjar: Palanit
বাংলা: গ্রহ
བོད་ཡིག: གཡོ་སྐར།
brezhoneg: Planedenn
bosanski: Planeta
буряад: Гараг
català: Planeta
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Giàng-sĭng
нохчийн: Сайрат
کوردی: هەسارە
qırımtatarca: Seyyare
čeština: Planeta
Чӑвашла: Планета
Cymraeg: Planed
dansk: Planet
Deutsch: Planet
Zazaki: Geyrenık
डोटेली: ग्रह
ދިވެހިބަސް: ގުރަހަ
Ελληνικά: Πλανήτης
emiliàn e rumagnòl: Pianaid
English: Planet
Esperanto: Planedo
español: Planeta
eesti: Planeet
euskara: Planeta
estremeñu: Praneta
فارسی: سیاره
suomi: Planeetta
Võro: Hod'otäht
føroyskt: Gongustjørnur
français: Planète
arpetan: Planèta
Nordfriisk: Planeete
furlan: Planet
Frysk: Planeet
Gaeilge: Pláinéad
Gàidhlig: Planaid
galego: Planeta
Avañe'ẽ: Mbyjajere
ગુજરાતી: ગ્રહ
Gaelg: Planaid
Hausa: Duniyoyi
客家語/Hak-kâ-ngî: Hàng-sên
Hawaiʻi: Hōkū hele
עברית: כוכב לכת
हिन्दी: ग्रह
Fiji Hindi: Grah
hrvatski: Planet
Kreyòl ayisyen: Planèt
magyar: Bolygó
հայերեն: Մոլորակ
interlingua: Planeta
Bahasa Indonesia: Planet
Ilokano: Planeta
ГӀалгӀай: Дуне
Ido: Planeto
íslenska: Reikistjarna
italiano: Pianeta
日本語: 惑星
Patois: Planit
la .lojban.: plini
Basa Jawa: Planèt
ქართული: პლანეტა
Qaraqalpaqsha: Planeta
Taqbaylit: Itrikli
Kongo: Mweta
қазақша: Ғаламшар
ភាសាខ្មែរ: ភព
ಕನ್ನಡ: ಗ್ರಹ
한국어: 행성
kurdî: Gerstêrk
коми: Планет
kernowek: Planet
Кыргызча: Планета
Latina: Planeta
Lëtzebuergesch: Planéit
лезги: Планета
Lingua Franca Nova: Planeta
Limburgs: Planeet
lumbaart: Pianeta
lietuvių: Planeta
latviešu: Planēta
Basa Banyumasan: Planet
Malagasy: Fajiry
олык марий: Планете
Baso Minangkabau: Planet
македонски: Планета
മലയാളം: ഗ്രഹം
монгол: Гараг
मराठी: ग्रह
Bahasa Melayu: Planet
Malti: Pjaneta
Mirandés: Planeta
မြန်မာဘာသာ: ဂြိုဟ်
эрзянь: Чарытеште
Napulitano: Chianeta
Plattdüütsch: Planet
Nedersaksies: Planeet
नेपाली: ग्रह
नेपाल भाषा: ग्रह
Nederlands: Planeet
norsk nynorsk: Planet
norsk: Planet
Novial: Planete
Nouormand: Plianète
occitan: Planeta
Ирон: Планетæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਗ੍ਰਹਿ
Kapampangan: Planeta
Picard: Planète
Pälzisch: Planet
Norfuk / Pitkern: Plaanet
polski: Planeta
Piemontèis: Pianeta
پنجابی: پاندھی
پښتو: سياره
português: Planeta
Runa Simi: Pachahina
rumantsch: Planet
Romani: Shiyaron
română: Planetă
armãneashti: Planetâ
русский: Планета
русиньскый: Планета
саха тыла: Планета
sardu: Praneta
Scots: Planet
davvisámegiella: Planehta
srpskohrvatski / српскохрватски: Planeta
සිංහල: ග්‍රහලෝක
Simple English: Planet
slovenčina: Planéta
slovenščina: Planet
chiShona: Chindeya
Soomaaliga: Meere
shqip: Planeti
српски / srpski: Планета
Seeltersk: Planet
Basa Sunda: Planét
svenska: Planet
Kiswahili: Sayari
ślůnski: Planeta
தமிழ்: கோள்
ತುಳು: ಗ್ರಹ
తెలుగు: గ్రహం
тоҷикӣ: Сайёра
Tagalog: Planeta
Tok Pisin: Planet
Türkçe: Gezegen
татарча/tatarça: Планета
українська: Планета
اردو: سیارہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Sayyora
vèneto: Pianeta
Tiếng Việt: Hành tinh
Winaray: Planeta
吴语: 行星
მარგალური: პლანეტა
ייִדיש: פלאנעט
Yorùbá: Plánẹ̀tì
Zeêuws: Planete
中文: 行星
文言: 行星
Bân-lâm-gú: He̍k-chheⁿ
粵語: 行星
isiZulu: Iplanethi