Fangu (terra e acqua)

Fangu di argilla marrò
Casa di Fangu nna l'Amran, Yemen


Nnâ sidimentuluggia lu fangu esti nu mmìscu eteruggèniu, di àcqua e di pitruddi di limu, di crita e di tierra, fini fini e sidimintari, ca pò èssiri cchiù assai o cchiù picca acquagnusu.
Li dipòsiti di fangu antichi o fussilizzati, pi l’azzioni dû tiempu, addivièntanu lutiti.
Lu Fangu esti fattu principarmenti d'argilla oppuru d'argilla e sàbbia ammiscati nzièmmula, e bièni usatu pi fari li çiràmichi.
Pi 'sèmpiu, lu cumuni cottu accussì è fattu.
Autri voti mmeçi, ô fangu si cci junci 'a pàgghia pi furmari nu mpastu d' argilla, sàbbia e pàgghia ca veni fattu siccari ô suli e pìgghia 'u nomu di "adobe".
Li mura fatti cu stu matiriali pui vennu arrifinuti cu na tunachina di fangu.
Li edifiçi fatti nna sta ran zorti 'i manièra hannu abbisognu d'èssiri prutiggiuti di l'acqua sottirrània, e chistu veni fattu, di sòlitu, mittennu sti mura n capu a funnamenta di petra, di cottu, di muratura, ecc...Sti tipi di mura, hannu a èssiri prutiggiuti videmma dâ pioggia a bulùni dî climi ùmiti e chistu veni fattu, pi mmiènzu di spurgenzzi anchi ca cci sunnu ntô làṣṭṛacu.
Nnê climi veru veru sicchi nu làṣṭṛacu chianu e bonu drinatu, pò essiri prutiggiutu usannu un rivistimièntu di fangu misu a siccari. Na vota ca trasi n cuntattu cu l'umiditati, stu rivestimentu ri fangu, s'allarga e 'u àṣṭṛacu addiviènta cchiù arrisistenti all'àcqua.

N zenzu fiuràtu si usa la sprissioni “ Tu si un fangu!” pi nnicari un cristianu mischinu, trarituri, apprufittaturi, fàusu, unu siènza valuri murali. Ma, tra l’amiçi sta sprissioni pìgghia na cunnutazzioni jucùsa e veni usata, ntô spissu, pi babbiari.

Innici
1 Abbitazzioni
2 A usu Pistìu
3 Sbariàrisi



Abbitazzioni

Casa cummigghiata di fangu n Pakistan
Fangu siccatu

Lu fangu offri na casa a un saccu di speçi di armali comu li vermi, li giurani, li serpi, li vonguli, l’alaùsti ecc.
Autri armali comu li porchi, li rinoçeronta e l’elefanta si nni sèrvinu p’arrifriscàrisi lu corpu e pi prutiggìrisi dî raggi dû suli. Mèdia:Elephant Mud Bath.ogg
L’essiri umani, finu a uora, s’hannu sièpri sirbutu dû fangu siccu, pî costruzzioni dî casi, o pi fari òpiri d’arti, e videmma comu materiali siggillanti.

Other Languages
aragonés: Bardo
العربية: وحل
ܐܪܡܝܐ: ܛܝܢܐ
asturianu: Barro
Aymar aru: Ñiq'i
žemaitėška: Porvs
български: Кал
বাংলা: কাদা
brezhoneg: Bouilhenn
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tù-muòi-ciŏng
нохчийн: Хатт
کوردی: قوڕ
čeština: Bahno
dansk: Mudder
Deutsch: Schlamm
emiliàn e rumagnòl: Smèlta
English: Mud
Esperanto: Koto
español: Barro
eesti: Muda
euskara: Lokatz
فارسی: گل (خاک)
suomi: Liete
français: Boue
Gaeilge: Láib
עברית: בוץ
हिन्दी: पंक
hrvatski: Blato (tlo)
Kreyòl ayisyen: Labou
magyar: Iszap
հայերեն: Ցեխ
Bahasa Indonesia: Lumpur
Ido: Fango
italiano: Fango
日本語:
Basa Jawa: Blethok
ಕನ್ನಡ: ಕೆಸರು
한국어: 진흙
lumbaart: Palta
latviešu: Dubļi
македонски: Кал
മലയാളം: ചളി
Bahasa Melayu: Lumpur
Nāhuatl: Zoquitl
Napulitano: Lota
Nederlands: Modder
norsk nynorsk: Søle
occitan: Fanga
português: Lama
Runa Simi: T'uru
română: Nămol
русский: Грязь
srpskohrvatski / српскохрватски: Mulj
Simple English: Mud
српски / srpski: Муљ
Basa Sunda: Leutak
Kiswahili: Matope
ślůnski: Ćaplyta
Tagalog: Putik
Türkçe: Çamur
удмурт: Дэри
українська: Бруд
Tiếng Việt: Bùn
ייִדיש: מאראסט
中文:
粵語: