Repùbrica de s'Irlanda

Ozieri-Stemma.png
Articulu in logudoresu
Ozieri-Stemma.png

Flag of Ireland.svg Repùbrica de s'Irlanda

Bandèlla
Mapa de sa Repùbbrica de Irlanda
Posidura in Europa

Sa Repùbbrica de s'Irlanda (Poblacht na hÉireann in irlandesu; Republic of Ireland in inglesu), uffitzialmente Irlanda (Éire in irlandesu, Ireland in inglesu), est un istadu membru de s'Unione Europea, costituidu comente repùbbrica indipendente e soberana, chi occupat guasi tota s'omonima isola. S'unicu istadu cunfinante est su Regnu Unidu chi mantenet sa soberania subra sa parte restante de s'isola.

Sa capitale e tzitade pius manna est Dublinu (Baile Átha Cliath in irlandesu), sa segunda pro importàntzia econòmica est Cork (Corcaigh). In su 2008 vivian in Irlanda 4.422.100 persones, sa limba ufitziale est su Irlandesu, sighidu dae s'inglesu.

Istòria

S'Irlanda est populada dae pius de 9000 annos. In sa segunda meidade de su I millenniu A.C. est istada invadìda dae pòpulos celticos, chi portaiant sa limba e sa cultura issoro. S'Irlanda abarraiat a foras de s' Impèru Romanu, chi da naraiat Hibernia, fintzas chi benniat cristianitzada in su sèculu V p.c., bennendi a essi unu tzentru de atividade culturale importantziosu meda in sos sèculos VI e VII. Su tempus froridu de sa tzivilizadura irlandesa cumentzat a s'arruinare cun s'arribu de pòpulos colonizadores: incursiones de sos vichingos in su sèculu X, invasiones Normannas dae s'Inghilterra dae su sèculu XII e, de su sèculu XIII, su domìniu ei sa colonizadura peri sa gente inglesa, aturada fintzas a su 1921, annu chi sa parti manna de s'ìsula at otentu sa liberatzione dae su domìniu istranzu.

Gràtzias a s'indipendèntzia, s'ìsula de Irlanda s'est potzia integrare cun sa Comunidade Econòmica Europeana (1972) biende semper de prus unu acreschimentu econòmicu e culturale chi da fiant unu de sos istados cun sos medos prospettivas de s'Europa contemporànea. S'Irlanda at adelantadu in sos annos su turismu cun sa tarea de amostare sas bellesas naturales de s'ìsula de ismeraldu e de s'antiga cultura tzeltica.

Other Languages
Acèh: Irlandia
Alemannisch: Irland
aragonés: Irlanda
Aymar aru: Irlandiya
azərbaycanca: İrlandiya
تۆرکجه: ایرلند
башҡортса: Ирландия
Boarisch: Irland
žemaitėška: Airėjė
беларуская: Ірландыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Ірляндыя
Bislama: Ireland
བོད་ཡིག: ཨར་ལེན་ཌ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আয়ারল্যান্ড
bosanski: Irska
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Irlandia
буряад: Ирланд
Chavacano de Zamboanga: Irlanda
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ireland
нохчийн: Ирланди
Cebuano: Irlanda
Chamoru: Irlanda
ᏣᎳᎩ: ᎠᏲᎳᏂ
Tsetsêhestâhese: Ireland (Republic)
کوردی: ئیرلەند
corsu: Irlanda
qırımtatarca: İrlandiya
čeština: Irsko
kaszëbsczi: Irlandiô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Єирь
dansk: Irland
Deutsch: Irland
dolnoserbski: Irska
eʋegbe: Ireland
emiliàn e rumagnòl: Irlànda
Esperanto: Irlando
español: Irlanda
eesti: Iirimaa
estremeñu: Irlanda
Fulfulde: Irlannda
suomi: Irlanti
Võro: Iirimaa
føroyskt: Írland (land)
français: Irlande (pays)
Nordfriisk: Republiik Irlun
furlan: Irlande
Frysk: Ierlân
Gagauz: İrlandiya
贛語: 愛爾蘭
galego: Irlanda
Avañe'ẽ: Ilánda
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: आयर्लंड गणराज्य
客家語/Hak-kâ-ngî: Ireland
Hawaiʻi: ʻIlelani
עברית: אירלנד
hrvatski: Irska
hornjoserbsce: Irska
Kreyòl ayisyen: Ilann
magyar: Írország
հայերեն: Իռլանդիա
Bahasa Indonesia: Republik Irlandia
Interlingue: Irland
Igbo: Ireland
italiano: Irlanda
la .lojban.: airland
Basa Jawa: Républik Irlan
ქართული: ირლანდია
Qaraqalpaqsha: İrlandiya
Адыгэбзэ: Ирлэнд
Kabɩyɛ: Irɩlandɩ
қазақша: Ирландия
kalaallisut: Irlandi
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសអៀរឡង់
한국어: 아일랜드
Перем Коми: Ирму
къарачай-малкъар: Ирландия
Ripoarisch: Irland
Кыргызча: Ирландия
Ladino: Irlanda
Lëtzebuergesch: Irland
лезги: Ирландия
Limburgs: Ierland
Ligure: Éire
lumbaart: Irlanda
lingála: Irlandí
lietuvių: Airija
latgaļu: Eireja
latviešu: Īrija
Malagasy: Irlanda
олык марий: Ирландий
Māori: Airangi
македонски: Ирска
монгол: Ирланд
кырык мары: Ирланди
Bahasa Melayu: Republik Ireland
Mirandés: Eirlanda
مازِرونی: ایرلند جمهوری
Dorerin Naoero: Ripubrikit Airerand
Plattdüütsch: Irland
Nedersaksies: Ierlaand (laand)
Nederlands: Ierland (land)
norsk nynorsk: Republikken Irland
norsk: Irland
Sesotho sa Leboa: Ireland
Livvinkarjala: Irlandii
Oromoo: Aayerlaandi
Ирон: Ирланди
Pangasinan: Irlanda
Kapampangan: Irlanda
Papiamentu: Irlandia
Norfuk / Pitkern: Airiland
polski: Irlandia
Piemontèis: Irlanda
Ποντιακά: Ιρλανδία
Runa Simi: Ilanda
Kirundi: Irlanda
română: Irlanda
armãneashti: Irlanda
tarandíne: Irlanne
русский: Ирландия
русиньскый: Ірьско
Kinyarwanda: Irilande
sicilianu: Irlanda
davvisámegiella: Irlánda
srpskohrvatski / српскохрватски: Irska
Simple English: Republic of Ireland
slovenčina: Írsko
slovenščina: Irska
Gagana Samoa: Ripapelika o Aialani
chiShona: Ireland
Soomaaliga: Ayrland
српски / srpski: Република Ирска
Sranantongo: Irikondre
SiSwati: IYalendi
Seeltersk: Irlound
svenska: Irland
Kiswahili: Eire
ślůnski: Irlandyjo
tetun: Irlanda
Türkmençe: Irlandiýa
Türkçe: İrlanda
Xitsonga: Ireland
татарча/tatarça: Ирландия
удмурт: Ирландия
українська: Ірландія
oʻzbekcha/ўзбекча: Irlandiya
Tshivenda: Ireland
vèneto: Irlanda
vepsän kel’: Irlandii
Tiếng Việt: Cộng hòa Ireland
West-Vlams: Republiek Ierland
Volapük: Lireyän
walon: Irlande
Wolof: Irlaand
吴语: 爱尔兰
ייִדיש: אירלאנד
Yorùbá: Írẹ́lándì
中文: 爱尔兰
Bân-lâm-gú: Ài-ní-lân
isiZulu: I-Ayilendi